Raqobat qömitasi 132 quruvçining şartnomalarında xaridorlar huquqlarini çeklovçi şartlarni aniqladi

Şikoyatlar va 14,5 mlrd sömlik qayta hisob-kitob

Raqobatni rivojlantiriş va iste’molçilar huquqlarini himoya qiliş qömitasi Özbekistonning 12 hududida faoliyat yurituvçi 132 quriliş taşkilotining turar-joy qurilişidagi uluşli iştirok şartnomalarini tahlil qilib, ularda xaridorlar huquqlarini çeklovçi şartlar aniqladi. Bu haqda 2026-yil 6-noyabrda idora matbuot xizmati xabar berdi; batafsil ma’lumotlarni, xususan, Daryo.uz va Spot.uz.

Şikoyatlar va 14,5 mlrd sömlik qayta hisob-kitob

Tekşiruvga fuqarolar murojaatlari sabab böldi: 2026-yil yanvar–sentabr oyida qömitaga quriliş işlarının sifati va obyektlarni öz vaqtida topşirilmasligi böyiça 1700 dan ortiq şikoyat kelib tuşdi. Ularni körib çiqiş yakunlariga köra, iste’molçilar foydasiga qariyb 14,5 mlrd sömlik mablağ qayta hisoblab berildi.

Tekşiruvdan ötgan quruvçilar qayerlarda faoliyat yuritadi

Tahlil Toşkentdagi 17 kompaniya, Namangan, Navoiy va Toşkent viloyatlarından 15 tadan, Buxoro va Surxondaryo viloyatlarından 13 tadan, Farğona va Xorazmdan 10 tadan, şuningdek Andijon, Sirdaryo, Jizzax va Qaşqadaryo viloyatlarındagi kompaniyalarni qamrab oldi. Bu yerda naşrlar tafsilotlarda farq qiladi: Daryo.uzma’lumotlariga köra, Andijon viloyatida 9 kompaniya, Sirdaryo viloyatida 8 kompaniya tekşirilgan, Spot.uz esa har bir viloyat böyiça 10 tadan körsatgan.

Şartnomalarda nima topildi

Eng keng tarqalgan buzilışlar: şartnomalarning 77,3 foizida şartnoma bekor qilinganda tölangan mablağni qaytariş muddati belgilanmagan yoki u başlanğiç tölov muddatiga mos kelmaydi; 63,6 foizida xonadonni qabul qib olingandan keyingi kafolat muddati körsatilmagan; 59,1 foiz şartnoma faqat quruvçi manfaatlariga mos tuzilgan. Bundan taşqari, 54,5 foizida kafolat muddati içida aniqlangan nuqsonlarni bartaraf etiş majburiyati nazarda tutilmagan, 50,8 foizida quriliş muddatining buzilişi uçun jarima (penya) belgilanmagan, 33,3 foizida obyektni topşirişning aniq muddati körsatilmagan, 30,3 foiz şartnoma esa davlat tilida emas, rus tilida tuzilgan. Yana 49,2 foiz şartnomada iste’molçilar huquqlarini çeklovçi başqa şartlar topilgan.

Xaridorga qarşi alohida amaliyotlar

Qömita ayrim şartnomalarda uçraydigan aniq bandlarni ham sanab ötdi: xaridor taşabbusi bilan şartnoma bekor qilinsa, tölangan summaning 4–15 foizini uşlab qoliş, pulni faqat xonadon qayta sotilgandan keyin qaytariş, uy narxini bir tomonlama oşiriş va xaridorlar uçun ortiqça yuqori jarimalar.

Keyin nima böladi va bu xaridorlar uçun nimani anglatadi

Örganiş yakunlariga köra qömita kamçiliklarni bartaraf etiş böyiça takliflarni tegişli idoralarga yubordi — ular böyiça qabul qilingan qarorlar hozirça xabar qilinmagan. Idora fuqarolarga köp qavatli uyda xonadon oliş böyiça şartnomani imzolaşdan oldin uning şartlarini diqqat bilan örganişga va yurist bilan maslahatlaşişga, noqonuniy bandlar aniqlansa vakolatli davlat organlarına yoki sudga murojaat qilişga tavsiya qildi. Muammoning qamrovi ilgari e’lon qilingan ma’lumotlar bilan ham tasdiqlanadi: iyun oyida qömita allaqaçon şikoyatlar soni keskin oşgani haqida xabar bergan edi — bu turar-joy qurilişida muddatlarning buzilişi va işlar sifati bilan boğliq edi; öşa paytda qömita quruvçilarga ogohlantiriş yubordi, fuqarolarga esa eslatma tarqatdi.