Asosiy ma’lumotlar
- Oqsil qoplama apatit kristallarining kerakli yönalişda ösişini yönaltiradi va mavjud emalga boğlanadi
- Inson tişi namunalarida qalinligi 10 mikrometrgaça bölgan mineral qatlam olingan
- Yondaşuv eroziya va dentin oçilib qolgan hollarda, jumladan, tişlarning ortiqça sezgirligiga qarşi kuraşda istiqbolli
Plomba örniga oqsil matritsa
Nottingem universiteti tadqiqotçilari va ularning hamkasblari şikastlangan tiş emalining mineral tuzilişini tiklaşga yordam beradigan oqsil qoplama işlab çiqdi. Iş 2025-yil 4-noyabrda Nature Communications jurnalida çop etildi; 6-noyabrdagi ScienceDaily xabari unga yana bir bor e’tiborni qaratdi, deb yozmoqda Gazeta.Ru.
Bu qanday işlaydi
Emal — inson organizmidagi eng qattiq töqima, biroq tiş şakllanib bölgaç, u töliq qayta ösolmaydi. Uning mustahkamligi uçun nafaqat mineralning tarkibi, balki kristallarning aniq joylaşuvi ham muhim. Yangi material elastinsimon oqsil molekulalaridan yaratilgan bölib, tiş rivojlanişida emal hosil bölişini yönaltiradigan matritsani imitatsiya qiladi: qoplama apatit kristallarining kerakli yönalişda ösişiga va mavjud yuza bilan boğlanişiga yordam beradi.
Sinov natijalari
Inson tişlaridan olingan namunalar ustida ötkazilgan laboratoriya tajribalarida qalinligi 10 mikrometrgaça bölgan mineral qatlam olişga muvaffaq bölindi. Tadqiqotçilar uning tuzilişi va mexanik xususiyatlarini, şuningdek, tişlarning kundalik foydalanişni imitatsiya qiluvçi kislota va yuklamalarga çidamliligini ham baholadi.
Kimlarga foydali bölişi mumkin
Mualliflar uşbu yondaşuv turli darajadagi eroziyaga ega yuzalar uçun istiqbolli ekanini, jumladan, emal ostidagi töqima — dentin oçilib qolgan hollarda ham qöllanişi mumkinligini qayd etadi. Kelajakda u tiş eroziyasi va ortiqça sezgirlikka qarşi kuraşda foydali bölişi mumkin. Hozirça faqat laboratoriya natijalari haqida söz borayotgani, klinik qöllaş muddatlari haqida maqolada xabar berilmagan. Ilgari, öşa naşr ma’lumotlariga köra, karies xavfini kamaytiradigan içimlik nomlangan edi.
