AQŞ örtaça saylovlari data-markazlar sanoatiga zarba berdi: kim va qança yöqotdi

Saylovlar sun'iy intellekt infratuzilmasi böyiça referendumga aylandi

Şu haftada bölib ötgan AQŞ örtaça saylovlari, Euronewsbahosiga köra, ayni paytda data-markazlar bumiga qarşi ovoz beriş ham böldi: demokratlar Kongress nazoratini hamda Texas, Jorjiya va Ogayo ştatlaridagi asosiy gubernatorlik lavozimlarini qöliga oldi va sun'iy intellekt infratuzilmasi qurilişiga çeklovlar kiritişga va'da berdi. Senator Berni Sanders data-markazlar böyiça «milliy moratoriy»ga çaqirdi va amerikaliklar «Big Teç oligarxlarining atrof-muhitni vayron qilişini» xohlamasligini yozdi. Investorlar savdoda javob berdi: texnologiya kompaniyalari aktsiyalari bir haftada sezilarli darajada pasaydi.

Kim va qança yöqotdi

Eng köp zarar körganlar çip işlab çiqaruvçilar böldi: Nvidia aktsiyalari 9 foizga tuşdi va uning asosçisi hamda baş direktori Jensen Huang Bloomberg milliarderlar reytingida 9-örindan 13-öringa pasaydi. Nvidia, Apple, AMD va Qualcomm uçun çip işlab çiqaradigan tayvanlik TSMC aktsiyalari 10 foizga, Yevropa litografiya (EUV) maşinalarining yagona işlab çiqaruvçisi bölgan gollandiyalik ASML aktsiyalari 6 foizga, nemis Infineon aktsiyalari 8 foizga tuşdi. Meta aktsiyalari 5-noyabr, payşanba kuni qariyb 4 foizni yöqotdi; Ilon Muskning SpaceX kompaniyasi deyarli 4 foizga, Tesla esa 2 foizga pasaydi. Respublikaçi nomzodlarni qöllab-quvvatlaşga 474 million dollar sarflagan Musk saylovlardan söng X tarmoğida «kosmosdagi data-markazlar hozirça ança jozibali körinadi» deb yozdi; uning «Colossus» klasteri Memfisda qurilmoqda.

Kompaniyalar ritorikasini özgartirmoqda

OpenAI «jozibadorlik kampaniyasini» başladi: kompaniya hisoblaş kampuslari qurilişida jamoalarga «muhim ovoz» beriş böyiça takliflar öz içiga olgan siyosiy hujjat hamda kelajakdagi qoşnilar oldidagi majburiyatlar «kompakti»ni e'lon qildi. Sentyabrdan beri u öz data-markazlarini «kompyuter kampuslari» deb ataydi. OpenAI quriliş ta'sir qiladigan hududlarda elektr energiyasi va energetika tarmoğini yangilaş xarajatlarini öz zimmasiga olişni, şuningdek, quriliş rejalari, şovqin tadqiqotlari va suv sarfi ma'lumotlarini oçiq e'lon qilişni va'da qildi. Bu majburiyatlar aynan nimani anglatişi noma'lum; ular Oracle kabi hamkorlarga tegişli infratuzilmaga qanday ta'sir körsatişi ham noma'lum.

Keyin nima bö'ladi

Meta prezidenti Dina Powell McCormick Wall Street Journal konferensiyasida saylov natijalari data-markazlar qurilişini murakkablaştirişini aytdi: «Sun'iy intellektning körinadigan namoyondasi — bu data-markaz, va odamlar şunday deyişlari mumkin: „men buni öz jamoamda xohlamayman“». U sanoat «bu investitsiyalar foydasini kerakli darajada yaxşi tuşuntira olmaganini» tan oldi. 23 ştatda data-markazlarga ega Meta ilgari Ogayo ştatida yirik markaz uçun 1 milliard dollar ajratişga va'da bergan edi. Euronews Next ilgari keltirgan mutaxassis fikriga köra,allaqaçon qurilayotgan yoki ruxsat etilgan loyihalar, ehtimol, kompaniyalar marketingga va energiya hisob-fakturalarini tölaşga köproq e'tibor qaratişi bilan ham davom etadi. Respublikaçilarga endi Trump çiziğiga amal qiliş yoki demokratlar bilan sun'iy intellekt xavfsizligi siyosati böyiça kelişiş kerakligini hal qiliş qoladi — Trump ilgari sun'iy intellekt xavflari haqidagi suhbatlarni «mystifikatsiya» deb atagan ediva sun'iy intellekt uçun faqat «KUÇLI VA AQLLI (yuqori IQ'li!) PREZIDENT» kerakligini aytgan edi.