Yevropa Trampning oraliq saylovlarda mağlubiyati oqibatlarini baholamoqda

«Jahldor it» örniga «oqsoq ördak»

AQŞda demokratlarning oraliq saylovlardagi ğalabasi Yevropa amaldorlarini Brussel uçun oqibatlarni baholaşga majbur qildi. Euronews öz muxbirlarining tahliliga havola qilib yozişiça, YIIta (Yevropa Ittifoqida) Trampning içki siyosatdagi kun tartibi Kongress qarşiligiga duç kelişi sababli, u erkinlikni köproq his qiladigan taşqi siyosatda faolroq harakat qilişidan xavotirda. Bir YIIdiplomati buni şunday ifodaladi: «u „oqsoq ördak“dan köproq „jahldor it“ böladi», qöşimça qilib, «kayfiyat mutlaqo realistik: hozirgi qiyinçiliklar yöqolişini heç kim kutmayapti» deb aytdi.

Ukraina va yordam umidlari

Şu bilan birga, YIIdiplomatlari demokratik Kongress Trampga bosim ötkazib, Ukrainaga harbiy yordamni — havo mudofaasi tizimlari va ballistik raketalarga qarşi interceptorlarni yetkazib berişni öz içiga olgan holda — saqlab qolişiga va Moskvaga nisbatan qattiqroq pozitsiya tutişiga erişişi mumkinligini istisno qilmayapti. «Umid qilamizki, bu özgariş Ukrainaga harbiy yordamning uzluksizroq yetkazilişiga olib keladi», — deb Euronews bir diplomotning sözlarini keltirdi. Naşr muxbirining Xelsinkidan xabar berişiça, finlandiyalik amaldorlar demokratlarni Yevropaga nisbatan oçiqroq deb biladi va ğalabaning kattaligi ijro buyruqlari orqali boşqarişni qiyinlaştiradi, deb hisoblaydi. Taşqi siyosat bilan şuğullanadigan bir amaldor hatto AQŞ ma’muriyatida kadrlar özgarişi bölişi mumkinligini taxmin qilib, mudofaa vaziri Pit Hegsetning ketişiga umid bildirdi — bu Patriot interceptorlarini beriş yölini oçişi mumkin edi. Brusselda naşr çiqqan kuni AQŞ, Germaniya, Fransiya, Buyuk Britaniya, NATO va Ukraina elçisi iştirokida işçi uçraşuv bölib ötmoqda — bu kelasi hafta Abu-Dabida Ukraina, Rossiya va AQŞ vakillarining muzokaralariga kiriş qadamidir. Yevropa amaldorlari istiqbollarni çeklangan deb baholamoqda, ammo asir almaşinuvi va energetika infratuzilmasini himoya qiliş böyiça kelişuvlarga umid qilmoqda.

YIInomzodlari: nişondagi Serbiya, Gruziya va Turkiya

Çorşanba kuni nomzod davlatlar Brusseldan yillik baholarni oldi. Euronews xabariga köra, Serbiya, Gruziya va Turkiya kuçaygan e’tibor ostiga tuşdi, çunki Yevropa Komissiyasi nomzodlarning YII taşqi va mudofaa siyosatiga qançalik ergaşayotganini tobora köproq hisobga olmoqda. Yevropa diplomatiyasi rahbari Kaja Kallas yanvarda YII taşqi işlar vazirlari Tbilisining demokratik orqaga çekinişini töxtatişga qaratilgan «çuqur tahlil» ötkazişini ma’lum qildi. Bu Gruziya boş vazirining Euronewsga bergan qattiq intervyusida Brussel bilan munosabatlarni qanday tuzatişni rejalaştirayotganini tuşuntirmasidan bir kun ötib yuz berdi.

«Assotsiatsiyalangan a’zolik» bahsi

Berlin va Brussel «assotsiatsiyalangan a’zolik» nimani anglatişi va unga kim loyiq ekanligi haqida bahslaşda davom etmoqda. Bu atamani birinçi bölib işlatgan kansler Fridrix Merts bu maqomni Kiyev olişi kerak, şunda Ukraina töliq a’zolikka qadar a’zolik foydalarining bir qismini his qiladi, deb hisoblaydi. Yevropa Komissiyasi raisi Ursula fon der Lyayen bu maqomni Kanada uçun köradi — a’zoliksiz premium hamkorlik. Kanada boş vaziri Mark Karni boşlanğani ikkilanişlardan söng uşbu doirani rasmiylaştiriş muddati sifatida 2027-yil iyunini atadi va işni yakuniga yetkaziş uçun Brusselga kelmoqçi. Euronews muxbiri Merts va fon der Lyayen örtasidagi qarama-qarşilik ayniqsa keskin, çunki ikkala yetakçi ham bir partiyadan bölgan nemislar, va «G7 iqtisodiyoti yetakçisi Brusselga kelib böş qöl bilan ketişi mumkin emas», deb qayd etadi.

Brussel va Yevropadan boşqa yangiliklar

Yevropa parlamenti çorşanba kuni 2035-yilga möljallangan avtomobillar çiqindilari böyiça maqsadni yumşatişni 100%dan 87,5%gaça qisqartirişni qöllab-quvvatladi — bu öng markazçi EPPning sotsialistlar va liberallar bilan birga ilgari surgan kompromiss. Bu 2023-yilga nisbatan sezilarli buriliş, öşanda YII aslida 2035-yilga kelib yangi benzin va dizel avtomobillar sotuvini tugatişga kelişib olgan edi; naşr bu siljişni avtomobil sanoati uçun moslaşuvçanlik maqsadida Yevropa Komissiyasiga ösib borayotgan bosim bilan boğlaydi. Yevrozona inflyatsiyasi oktabrda 4%ga yetdi — uç yillik maksimum — energiya taşuvçilar narxi ösişi fonida; narxlar eng kuçli Italiyada sakradi, Germaniya esa tendensiyadan çiqib ketdi. Serbiyada bir neça politsiyaçi hibsga olindiÖtgan yili Belgradda hukumatga qarşi namoyişlar çoğida talabalarga nisbatan haddan taşqari kuç işlatgani uçun ayblanayotganlari haqida içki işlar vazirligi xabar qildi. Jahon soğliqni saqlaş taşkiloti (WHO) Ebola qarşi ikki yangi vaktsina-nomzodni klinik sinovlarni qöllab-quvvatladi Ebola qarşi ikki yangi vaktsina-nomzodni bir neça Afrika mamlakatida 5300 dan ortiq odam hayotini olib ketgan epidemiya fonida.