Özbekistonda davlat tibbiyotida autsorsing: 2030-yilga borib xizmatlarning 30 foizi xususiy sektordan xarid qilinadi

Prezident nima qaror qildi

Prezident Şavkat Mirziyoyev 4-noyabrda soğliqni saqlaş tizimida xususiy sektor iştirokini kengaytiriş töğrisidagi farmonni imzoladi, deb xabar beradi Gazeta.uz. Hujjat uçta asosiy yönalişni nazarda tutadi: tibbiy xizmatlarning bir qismini autsorsing asosida xususiy sektordan xarid qiliş, yirik tibbiyot muassasalariga professional menejerlarni jalb qiliş hamda yangi obyektlar qurilişida davlat-xususiy şeriklikni rivojlantiriş. 2030-yilga borib davlat tibbiyot taşkilotlari xususiy sektordan xarid qiladigan klinik va yordamçi xizmatlar hajmi 30 foizga yetkazilişi, kamida 5 yirik tibbiyot taşkilotiga esa boşqaruvdagi ilğor tajribani joriy etiş maqsadida xorijiy professional boşqaruv kompaniyalari va menejerlar guruhi jalb qilinişi rejalaştirilgan.

Mexanizm 2027-yildan qanday işlaydi

2027-yil 1-yanvardan tibbiy va yordamçi xizmatlarni xususiy sektordan xarid qilişning yangi tartibi kuçga kiradi. Autsorsing şartnomalari ijroçi kiritadigan investitsiya hajmi va xizmat xususiyatiga qarab beş yilgaça muddatga tuziladi; ayrim hollarda investitsiyaning öz-özini qoplaş muddatiga qarab va Soğliqni saqlaş vazirligining xulosasi asosida muddat ön yilgaça çözilişi mumkin. Yangi tartib joriy etilişidan oldin muddati tugaydigan loyihalarni 2027-yil oxirigaça davom ettirişga ruxsat berilgan. Şartnomalar böyiça tibbiyot muassasalari binolarni, ularning alohida qismlarini yoki xonalarini xususiylarga tekin foydalanişga topşirişi mumkin — xöjalik yuritiş maqsadiga mosligi va xizmat narxi hisobga olingan holda.

Davlat va xususiy sektor rollarining bölinişi

Farmon qayerda davlat saqlanib qolişi, qayerda xususiy sektor jalb etilişini ajratib belgilaydi. Davlat kafolatlangan tibbiy yordam körsatiş uçun zarur muassasalar davlat mulkida qoladi, ularning quvvatlari aholining haqiqiy ehtiyojiga mos ravişda rivojlantiriladi. Katta kapital qöyilmalarni talab qiladigan yangi tibbiyot muassasalari davlat-xususiy şeriklik asosida barpo etilişi rejalaştirilgan — loyihalarni tayyorlaş, xususiy şeriklarni tanlaş va bitimlar tuzişni Soğliqni saqlaş vazirligi taşkil etadi. Katta investitsiyalar talab etilmaydigan va xususiy sektorda yetarli quvvat hamda raqobat muhiti mavjud bölgan joylarda xizmatlar davlat xaridlari töğrisidagi qonunçilik doirasida autsorsing orqali xarid qilinadi. Xususiy sektorni jalb qiliş hududlarning tibbiy xizmatlarga ehtiyoji hamda davlat va nodavlat taşkilotlarning mavjud quvvatlari hisobga olinib, uzoq va qisqa muddatli master-rejalar asosida belgilanadi.

Professional menejerlar va elektron nazorat

Muayyan tibbiyot muassasasiga professional menejer jalb qiliş töğrisidagi qaror klinik va moliyaviy körsatkiçlar, boşqaruv samaradorligi hamda rivojlaniş maqsadlarining kompleks bahosi asosida qabul qilinadi. Tanlov tibbiyotdagi boşqaruv tajribasi, moliyaviy barqarorlik va boşqaruv salohiyati hisobga olinib, oçiq tanlov orqali ötkaziladi; menejer faoliyati har yili şartnomada belgilangan KPI böyiça baholanadi, baholaş natijalari esa şartnomani uzaytiriş, qayta körib çiqiş yoki bekor qiliş uçun asos böladi. Autsorsing loyihalarini monitoring qiliş uçun 2027-yil 1-aprelgaça yagona xizmatlar, ijroçilar, loyihalar va şartnomalar reyestriga ega «Tibbiyot autsorsingi» elektron axborot tizimi işga tuşiriladi; davlat xaridlari tizimlari bilan integratsiya orqali protseduralar, qiymat va şartnoma muddatlari haqidagi ma'lumotlar avtomatik ravişda kelib turadi, xizmatlar hajmi va sifati, KPI, qabul qiliş hamda tölovlar kuzatib boriladi. 2027-yil 1-maygaça Soğliqni saqlaş vazirligi, Raqamli texnologiyalar vazirligi va Sanoat hamkorligi hamda davlat xaridlari agentligi bu integratsiyani ta'minlaşi şart.

Taşkiliy özgarişlar va muddatlar

Söğliqni saqlaş vazirligi huzurida yuridik şaxs maqomiga ega bölmagan loyiha byurosi taşkil etiladi. Uning vazifasi — tibbiyot muassasalarini loyihalaş va quriş böyça şaharsozlik meʼyorlari va qoidalari, sanitariya meʼyorlari hamda gigiyenik normalarni qayta körib çiqiş va ularni ilğor xalqaro standartlarga moslaştriş. Outsorsing va davlat-xususiy şeriklik loyihalarini muvofiqlaştriş hamda tizimli monitoring uçun Tibbiyot va farmatsevtika sohasini rivojlantiriş agentligiga Vazirlikdan 7 ştat birligini özlaştriş topşirilgan. Bir oy içida Söğliqni saqlaş vazirligi Iqtisodiyot va moliya vazirligi bilan birga outsorsing asosida xizmatlar taşkil etiş tartibi töğrisidagi nizomni hamda davlat tibbiyot muassasalarida xususiy sektorga topşiriladigan xizmatlar röyxatini Vazirlar Mahkamasiga taqdim etişi kerak. Baş prokuratura Söğliqni saqlaş vazirligi va Davlat aktivlarini başqariş agentligi bilan birga 2027-yil 1-aprelga qadar tibbiyot muassasalarininğ binolar, inşootlar va yer uçastkalari böyça amaldagi ijara şartnomalarininğ töliq inventarizatsiyasini ötkazadi. Farmon, şuningdek, 2024-yil 5-sentabrdagi davlat tibbiy süğurasi mexanizmlarini joriy etiş töğrisidagi qarorninğ 8-ilovasidagi 7-bandni 2027-yil 1-yanvardan küçini yöqotgan deb eʼlon qiladi.

Kontekst: avval nimalar muhokama qilingan edi

Farmondagi qarorlarninğ bir qismi avval eʼlon qilingan edi: 28-oktabr prezident söğliqni saqlaşga investitsiyalar jalb etiş böyça taqdimot bilan tanişdi. Unda umumiy qiymati 2,7 mlrd dollar bölgan 35 ta investitsiya loyihasidan iborat portfel va yana 1 mlrd dollarlik 9 ta istiqbolli loyiha böyça tayyorlangan takliflar haqida xabar berilgan edi. Öşa paytda 2040-yilgaça investitsiya strategiyasini işlab çiqiş, 2030-yilga qadar 5 yirik tibbiyot muassasasida professional başqaruvni joriy etiş hamda xizmatlar sotib olişda outsorsing uluşini 2030-yilga qadar 30 foizga yetkaziş taklif qilingan edi — endi bu raqamlar farmon bilan mustahkamlandi. Şu tariqa hujjat ilgari taqdim etilgan rejalarni aniq muddatlarga ega qabul qilingan qarorlar maqomiga ötkazadi: yangi outsorsing tartibi va master-rejalar — 2027-yil 1-yanvardan, elektron tizim — 2027-yil apreliga qadar, maqsadli 30 foiz — 2030-yilga qadar. Farmonni amalga oşiriş xarajatlari davlat byudjeti parametrlarida söğliqni saqlaşga ajratilgan mablağlar hisobidan hamda qonun bilan taqiqlanmagan başqa manbalardan qoplanadi.