Asosiy ma’lumotlar
- Inqirozlar tufayli dunyoda maktab yoşidagi 258 million bolaning taʼlimi buzilgan
- Taʼlimga yordam xarajatlari bu yil 24 foizga kamayişi mumkin
- Germaniya ECW jamğarmasiga 2027–2031-yillarda yiliga 20 million yevro ajratiş majburiyatini oldi
Inqirozlar tufayli 258 million bola maktabdan qoldi
Dunyoda maktab yoşidagi 258 million bolaning taʼlimi — qarama-qarşiliklar va tabiiy ofatlar tufayli buzilgan. Bunday maʼlumotlarni Germaniya federal iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot vaziri keltirdi Reem Alabali-Radovan Euronews uçun yozgan şarhidaU misollar keltirdi: Nepaldagi suv toşqinidan zarar körgan hududlarda bolalar avval öqigan öşa sinfxodalarda uxlayapti, Sudanda esa beş mingdan ortiq maktab yopilgan.
Taʼlimga yordam qisqarib bormoqda
Ayni paytda vazir sözlari böyiça, bu yil dunyoda taʼlimga ajratiladigan yordam xarajatlari 24 foizga kamayişi mumkin — aynan taʼlim eng muhim bölgan favqulodda vaziyatlarda. Radovan buni «moliyaviy emas, avvalo siyosiy muvaffaqiyatsizlik» deb atadi va öqişdan mahrum qolgan bolalar zöravonlik, qurolli guruhlarga jalb qiliniş, istismar va erta nikohlar nisbatan köproq xavf ostida qolişini ogohlantirdi; uning baholaşiça, qizlar maktabga kiriş imkoniyatini birinçi bölib yöqotadi va unga oxirgi bölib qaytadi.
ECW jamğarmasi va Germaniya hissasi
Vazir markaziy vosita sifatida Education Cannot Wait (ECW) global jamğarmasini atadi: ön yildan ortiq vaqt içida u va hamkorlari inqirozlardan zarar körgan 16 milliondan ortiq bolaga 33 ming maktabda taʼlim oliş imkonini yaratdi, şuningdek, qariyb 300 ming öqituvçini tayyorladi, ularning yarmidan köpi — ayollar. Jamğarmaning yaqin tört yillik maqsadi — eng köp zarar körgan yana 10 million bolaga taʼlim imkoniyatini kengaytiriş. Buning uçun ECW 600 million dollar yiğişga intiladi, Germaniya esa 2027–2031-yillar davomida yiliga 20 million yevro ajratiş majburiyatini oldi. Radovan G7 va Yevropa hamkorlarini bu misolga ergaşişga çaqirdi va Germaniya şu orqali köp tomonlama hamkorlikka sodiqligini körsatayotganini taʼkidladi.
Nega maktab — birinçi yordam çizği
Vazirning asosiy fikri şundan iboratki, inqiroz davrida maktab nafaqat öquv vazifasini bajaradi: bu xavfsizlik, ovqatlaniş va psixososial yordam makoni, ofatdan keyingi birinçi kunlarda bolalarning tez öqişga qaytişi esa jarohat va tiklaniş örtasidagi farqni belgilaydi. Uzoq muddatda har bir qöşimça taʼlim yili savodxonlik, bandlik va jamoalarning uruş hamda suv toşqinlariga çidamliligiga taʼsir qiladi, deydi Radovan. Vazirning bu pozitsiyasi — muallifning şarhdagi bahosi, mustaqil tahlil emas: naşr jamğarma kampaniyasi doirasidagi dasturiy bayonot xarakteriga ega.
