Yevropa yetakçilari AQŞdagi örtaça saylovlarda demokratlarning ğalabasini olqişladi

Demokratlar Kongress nazoratini qaytarib oldi

Amerika ommaviy axborot vositalarining prognozlariga köra, Demokratik partiya Kongressning ikkala palatasida ham köpçilik ovozni kölga kiritdi örtaça saylovlar natijalariga köra. Prognozlarga köra, partiya ovozlar sanalişi davom etayotgan bir paytda Senatda respublikaçilarning 42 örniga qarşi 53 örin, şuningdek, 435 örinli Vakillar palatasida kamida 218 örinni kölga kiritadi. Bu prezident Donald Trampning mavqeini zaiflaştiradi va demokratlarning uning qonun çiqaruvçi kun tartibini töxtatiş imkoniyatini kuçaytiradi. Yangi köpçilik 2027-yilning yanvarida öz faoliyatini boşlaydi.

Yevropadagi munosabat: tabriklar va mustaqillikka çaqiriqlar

Yevropa yetakçilari çorşanba kuni saylov natijalarini olqişladilar, biroq ularning bayonotlari urgü jihatidan sezilarli darajada farq qildi. Fransiya taşqi işlar vaziri Jan-Noël Barro bu natijani «Amerika demokratiyasi uçun juda yaxşi yangilik» deb atadi, iqtisodiyot vaziri Rolan Leskyur esa uni «şubhasiz» natija deb baholab, taşqi siyosat Tramp kölida qolaverişini eslatib ötdi. Ispaniya boş vaziri Pedro Sançes saylovçilar «nafrat, seksizm, iqlim özgarişini inkor etiş va elitalarga berilgan imtiyozlarni» rad etganini bildirib, «Feyxo va Abaskad minib körişga urinayotgan ultraöng tölgqin endi ösişda emas: u yemirilmoqda», dedi.

Mudofaa va Yevropaning mustaqilligi

Bir qator Yevropa siyosatçilari saylov natijalarini Vaşingtonga boğliqlikni kamaytiriş uçun dalil sifatida işlatdi. Avstriya taşqi işlar vaziri Beate Meinl-Reisinger Avstriya va Yevropaning xavfsizligi hamda farovonligi «Kanzas yoki Ayovada odamlar qanday ovoz berganiga boğliq bölmaganligi kerak»ligini ta’kidlab, öz mudofaa salohiyati va raqobatbardoşligini mustahkamlaşga, şuningdek, Kanadani ham öz içiga olgan hamkorliklarni kengaytirişga e’tibor qaratdi. Germaniya mudofaa vaziri Boris Pistrius demokratlarni tabrikladi, biroq «NATO transatlantik bölib qolişi uçun yanada yevropalik bölişi kerak», deb qayd etib, Germaniya ittifoqdagi yukning kattaroq uluşini öz zimmasiga olyotganini köşdi. Yevropa parlamenti deputati, Daniyalik Kristel Şaldemose Ukrainani köllab-quvvatlaş va yaşil ötiş masalasida ehtiyotkor optimizm bildirib, Yevropaning yanada mustaqil bölişi zarurligini ham ta’kidladi.

Oqibatlar haqidagi turli baholar

Amaliy oqibatlar haqidagi baholar xilma-xil böldi. Buyuk Britaniya boş vaziri Endi Byornxem Tramp natijalarni tan olganini olqişlab, dunyoda hayot qimmatligi muammosi atrofida birlaşiş imkoniyati borligini aytdi; u, şuningdek, Yaqin Şarqda vaziyatni tarqatiş (deeskalatsiya) ustida işlaşga va’da berib, Hormuz böğözining oçilişiga umid bildirdi. Eço24 ma’lumotiga köra, Çexiya boş vaziri Andrej Babis aksinça, falokatli holat (paraliç)ni başorat qildi: «menimça, bu prezident Trampning muddati tugagunça hamma narsa impiçmentlar va vetolarga aylanib qolişi, ya’ni ma’lum bir falokatli holat bölişini anglatadi». U ayni paytda Tramp Ukrainadagi uruşni tugatiş va Hormuz böğozi atrofidagi nizoga oid va’dasini bajarişiga umid bildirdi. Norvegiya taşqi işlar vaziri Espen Bart Eide bu natijani «demokratiya ğalabasi» deb atadi, Italiya taşqi işlar vaziri Antonio Tayani esa Vaşington bilan hamkorlikka sadoqatini tasdiqlab, «Biz Amerika xalqining irodasini har doim hurmat qilamiz», dedi.