Isroil prezidenti ğolib aniq bölmagan saylovdan keyin kelişuvga çaqirdi

Ğolib aniq bölmagan saylovdan keyin maslahatlar boşlandi

Isroil prezidenti Itşak Gertsog çorşanba kuni yangi hukumat şakllantiriş böyiça partiya rahbarlari bilan maslahatlar ötkazişni boşladi va tomonlarga kelişuvga çaqirdi: 27-oktabrda bölib ötgan — 2023-yil 7-oktabrdagi Hamas hujumlaridan keyingi ilk — saylovlar natijasida heç bir blok 120 örinli parlamentda köpçilik ovoni qöliga kirita olmadi. «Hozirgi vaziyatda, saylovdan keyin aniq ğolib bölmagan şaroitda, men ğalabani Isroil Davlati qöliga kirita olişi uçun originallik va ijodkorlik, jasorat va yaxşi niyat sörayman», — dedi Gertsog va ikkala tomon ham «har bir majburiyat va va’dani bajariş mumkin emasligini» qabul qilişi hamda qayta saylovlardan qoçişi kerakligini qöşimça qildi. Bu haqda AFP xabar berdi.

Arab partiyalari atrofida keskinlaşuv

Saylovlar arab röyxatlari qöllab-quvvatlaşining keskin ösişiga olib keldi — arab özçiligi Isroil aholisining taxminan 20 foizini taşkil qiladi. Baş vazir Binyamin Netanyahu arab röyxatlariga qarşi çiqdi; ular birlaşsa, raqibi Gadi Eysenkotni baş vazirlikka olib kelişi mumkin. U saylov kuni bir neça kişining naqd pul solingan konvertlar bilan uşlanganini — hokimiyat buni mahalliy hodisalar deb atagan — körsatib, ular rahbarlarini Qatardan pul olişda aybladi; xuddi şunday ayblov avval baş vazirning yordamçilariga ham qaratilgan edi. Gertsog heç kimni aniq körsatmasdan, arab özçiligiga hurmat bilan qarayotganini va sönggi paytlarda yangragan «qöpollik va irqçilik bayonotlarini» qoralayotganini bildirdi. Markaziy saylov komissiyasi şikoyatlardan söng 9069 saylov uçastkasiga audit ötkazilganini va natijalarning halollikka şubha qilişga asos böluvçi dalillar topilmaganini ma’lum qildi; yakuniy natijalar 14 betaraf ovob bilan 15 ovoz qarşi 2 ovozga tasdiqlandi. Milliy xavfsizlik vaziri Itamar Ben-Gvir öz partiyasi natijalarni tan olmasligini bildirib, arab partiyalari rahbarlarini hibsga olişga çaqirdi. Bir qator Isroil ommaviy axborot vositalari ma’lumotiga köra, hokimiyat deputat Ayman Odaning göyoki çet eldan pul olgani böyiça işni tekşirmoqda; uning Birlaşgan röyxati buni «siyosiy ta’qib» deb atadi.

Özaro ayblovlar va keyingi tartib

Baş ştab sobiq rahbari Eysenkot Netanyahuni «Isroil demokratiyasini buzişga» urinişda va saylangan deputatlarga qarşi kayfiyat qoźğatişda aybladi — bu bayonot 1995-yilda baş vazir Itşak Rabin öldirilganining yilligiga töğri keldi. Muxolifat deputatlari, şuningdek, demokratlar respublikaçilarni ortda qoldirgan AQŞ örta muddatli saylovlari Netanyahuning lavozimidan çetlaştirilişi zaruratini kuçaytirayotganini bildirdi; çap markazçi partiya rahbari Yaair Golan Netanyahu va Ben-Gvirning hokimiyatda qolişni davom ettirişi Isroilni sanksiyalar, izolyatsiya va AQŞ bilan ziddiyatga olib kelişi mumkinligi haqida ogohlantirdi. Öz navbatida Netanyahu özi başçiligida «keng milliy hukumat» tuzişga çaqirdi; u lavozimdan ketgan taqdirda qamoq jazosiga aylanişi mumkin bölgan korrupsiya ayblovlari bilan yüzma-yüz turibdi. AFP ma’lumotiga köra, Eysenkot, şuningdek, Netanyahuni ittifoqçisi — AQŞ prezidenti Donald Trump bilan birga Eronga qarşi yangi uruş boşlaşdan ogohlantirdi; bu esa baş vazirga birlik hukumatini tuzişga yoki qayta saylovlargaça vaqt çözişga yordam berişi mumkin edi. Gertsog ikki kun maslahat ötkazadi, söng da’vogarlardan biriga hukumat şakllantiriş uçun 14 kunga uzaytiriş imkoni bilan 28 kun beradi. Taqqoslaş uçun: 2022-yil noyabrdagi saylovlardan keyin Netanyahuga 58 kun kerak böldi. 2019–2022-yillar oraliğida Isroil takroriy tutaşqoqliklar tufayli beşta saylov ötkazdi.