Germaniya NSU neonatsistik guruhining foş etilganiga 15 yil tölganini nişonladi

NSU foş etilganining yilligi

Çorşanba kuni Germaniya neonatsistik terror guruhining NSU foş etilganiga 15 yil tölganini nişonladi. Guruhning yadrosi yillar davomida yer ostida yaşagan Cvikauda rasmiylar va jamoat taşkilotlari iştirokidagi markaziy xotira marosimi, söngra şahar yodgorligi oldida gullar, şam va qoğoz turnalar bilan sukutli yiğiliş bölib ötdi. Bu haqda Anadolu xabar berdi.

Guruh haqida nimalar ma’lum

NSUning mavjudligi 2011-yil 4-noyabrda ommaga ma’lum böldi: öşa kuni guruhning ikki a’zosi Eyzenaxdagi muvaffaqiyatsiz bank talonçiligidan söng öz joniga qasd qildi. Guruhning uçinçi a’zosi Beate Çşäpe öşa kuni ularning Cvikaudagi kvartirasini öz qöli bilan yoqib yubordi. Tergov guruhni yetti yil davom etgan, irqiy motivlarga asoslangan qotilliklar, portlaşlar va talonçiliklar silsilasi bilan boğladi. 2000–2007-yillarda guruh sakkiz nafar turkiy millatga mansub şaxs, bitta Gretsiya fuqarosi va bitta nemis politsiyaçisini öldirdi; qurbonlarning aksariyati kiçik biznes egalari edi. Yillar davomida politsiya asosan irqiy motivlarni rad etib, qurbonlar oilalarini şubhali sifatida körib, ularning taşkilotli jinoyatçilik bilan aloqalarini tekşirdi.

Kompensatsiya talabi

Taniqli siyosatçi Barbara John, qurbonlar va ularning qarindoşlari uçun federal ombudsmen etib tayinlangan, moliyaviy kompensatsiyalarni talab qildi. U RedaktionsNetzwerk Deutsçland naşriga Germaniyada terror qurboni bölgan boşqa heç bir guruh NSU qurbonlari oilalari kabi davlat tomonidan çetlab ötilmaganini aytdi. «Ular yillar davomida jinoyatçilar mafiya a’zosi ekanliklari haqidagi yolğon ayblov bilan yaşadi, ular xohlagandek yaşay olmadi», — dedi John. Uning ma’lumotlariga köra, bu öldirilganlarning 45 ga yaqin qarindoşi va asosan turk dökonlariga qarşi yönaltirilgan portlaşlar natijasida zarar körgan taxminan 40 kişiga tegişli. U tölovlarni federal hukumat yoki Saksoniya va Bavariya yerlari amalga oşirişini taklif qildi: uçlik Saksoniyada yaşirinib yurgan, beşta qotillik esa Bavariyada sodir bölgan.

Mustaqil tergovlarga çaqiriqlar

Amadeu Antonio insofon jamğarmasi yillik munosabati bilan butun mamlakat böylab öng radikal qotilliklarni mustaqil tekşirişga çaqirdi. Jamğarlik bayonatida hokimiyat NSU qotilliklaridan asosiy darsni hozirgaça çiqarmagani, ya’ni öng radikal qotilliklar mustaqil tergov qilinişi va siyosiy motivlar töliq aniqlanişi kerakligi aytilgan. Rasmiy statistikaga köra, 1990-yildan buyon öng ekstremizm qurboni bölgan 117 kişi halok bölgan; jamğarlikning öz tadqiqotlari esa bunday 223 holatni hujjatlaştirgan. «Ön beş yil ötgaç, siyosiy va’dalar yolğiz özi yetarli emas», — dedi jamğarlik boşqaruvi a’zosi Timo Reinfrank va NSU yillar davomida sezilmay qotillik qilgan yerlar alohida mas’uliyatni öz zimmasiga oladi, deb qöşimça qildi. NSU atrofidagi janjal institutsional rasizm va maxsus xizmatlardagi muvaffaqiyatsizliklar haqida butun mamlakat miqyosida muhokamaga sabab böldi: ommaviy axborot vositalarining tergovlari keyinçalik konstitutsiyani muhofaza qiliş idorasi (BfV) va uning mintaqaviy bölimlarida NSU şubhali şaxslari bilan ilgari aloqada bölgan köplab informatorlar mavjud bölganini körsatdi. Hokimiyat esa öz navbatida bu hujayraning mavjudligidan oldindan xabardor bölmaganini ta’kidlagan edi.