Evrozonada inflyasiya 4 foizga yetdi — uç yildan ortiq vaqt içidagi eng yuqori körsatkiç

İnflyasiya aynan kutilgan darajagaça tezlaşdi

Evrozona yillik inflyasiyasi oktabrda sentyabrdagi 3,8 foizga qarşi 4 foizni taşkil etdi — bu Eurostatning euronews keltirgan operativ bahosidankelib çiqadi. Körsatkiç iqtisodçilar prognozlari bilan mos keldi va 2023-yil sentyabridagi 4,3 foizdan buyon eng yuqori natija böldi. Faqat oktabrda narxlar oldingi oyga nisbatan 0,4 foizga oşdi. Endi narxlar Yevropa Markaziy Bankining 2 foizlik maqsadli darajasidan ikki barobar tez ösib bormoqda.

Energiya — narx ösişining deyarli yarmi

Asosiy omil yana energiya böldi: bir yil içida u sentyabrdagi 18,9 foizlik ösişdan söng 20,8 foizga qimmatlaşdi, faqat oktabr özida esa 1,4 foiz qöşdi. Energiya isteʼmol savatining taxminan 9 foizini taşkil etgani uçun umumiy 4 foizlik körsatkiçga taxminan 1,9 foiz punkt qöşdi — deyarli yarmi. Şu bilan birga, energiya, oziq-ovqat, spirtli içimliklar va tamakini istisno qiluvçi bazaviy inflyasiya 2,5 foiz darajasida qoldi, yaʼni bazaviy bosim hozirça kuçaymoqda emas. Energetik zarba dökonlargaça yetib bora boşlaganining bilvosita belgisi — qayta işlanmagan oziq-ovqat mahsulotlari (yangi meva, sabzavot, göşt) böyiça inflyasiyaning 4 foizdan 4,6 foizgaça tezlaşuvi. Xizmatlar sohasidagi inflyasiya biroz ösib 3,2 foizdan 3,3 foizga yetdi, energiyasiz sanoat mollari esa 1,1 foizdan keyin 1,2 foizga qimmatlaşdi.

Italiya — ösiş rekordçisi, Germaniya — asosiy istisno

Eng keskin tezlaşuvni Italiya körsatdi: inflyasiya 4,2 foizdan 5,6 foizgaça sakradi, narxlar esa bir oyda 1,2 foizga oşdi — ikkala körsatkiç ham evrozona böyiça eng yuqori. Juma kuni eʼlon qilingan milliy maʼlumotlarallaqaçon asosan tartibga solinadigan energiya tariflari bilan bögliq şu sakraşga işora qilgan edi. Italiyadan keyin Belgiya (4,5 foizdan 5,2 foizga) va Finlyandiya (2,7 foizdan 3,4 foizga) keladi; Fransiyada inflyasiya 3,4 foizdan 3,8 foizga, Bolgariyada esa 5,6 foizdan 6 foizga oşdi. Umuman olganda, ösiş evrozonaning 21 davlatidan 13 tasida tezlaşdi, oltitasida sekinlaşdi va ikkitida özgarmadi. Eng yuqori daraja Litvada saqlanmoqda — 6,1 foiz, eng past inflyasiya esa Maltada (2,3 foiz). Germaniya asosiy istisno böldi: u yerda inflyasiya 3,3 foizdan 2,8 foizgaça pasaydi, narxlar esa bir oyda 0,1 foizga tuşdi — 1-oktabrdan yil oxirigaça amal qiluvçi yöqilği soliğining kamaytirilişi hisobiga. Blokning eng yirik iqtisodiyoti sifatida Germaniya örtaça körsatkiçni bu çoratadbirsiz bölganidan pastroq uşlab turdi.

YMB: dekabr yiğilişida stavka savol ostida

29-oktabr kuni YMB iyun va sentyabrdagi oşirişlardan söng depozit stavkasini 2,5 foiz darajasida qoldirdi; Kristin Lagard kengaş yana bir oşirişni muhokama qilganini, lekin bir ovozdan kutişga qaror qilganini maʼlum qildi. Yangi maʼlumotlar qatʼiylaştiriş foydasiga dalillarni kuçaytirmoqda: Oxford Economics vakili Nikola Nobile oktabr körsatkiçi «dekabrda stavkani oşiriş foydasiga allaqaçon kuçli dalillarga qöşimça qöşadi», dedi, Pantheon Macroeconomics iqtisodçilari Klaus Vistesen va Melanie Debono esa dekabrda 25 bazis punktga, keyin 2027-yil martda yana bir oşirişni kutmoqda va inflyasiya çöqqisi yanvarda 4,5 foizni taşkil etişini prognoz qilmoqda. Başorat bozorlari maʼlumotlariga köra, 16–17-dekabrdagi yiğilişda çorak punktga oşiriş ehtimoli taxminan 84 foizni taşkil etadi. Qaror rahbariyat almaşuvi tayyorlanayotgan şaroitda qabul qilinadi: Lagard mandat tugaşiga töqqiz oy qolganda fevralda isteʼfoga çiqişini eʼlon qildi.

Bozorlarni narxlar emas, AQŞ saylovlari qözğatdi

İnflyasiya maʼlumotlarining özi bozorlarga deyarli taʼsir qilmadi: kuning asosiy omili AQŞdagi örtaça muddatli saylovlar natijasi böldi, unda demokratlar Kongressning ikkala palatasi nazoratini qölga kiritdi. Investorlar buni Donald Trampning xarajat rejalari uçun töxtatuvçi omil sifatida baholadi, natijada AQŞ ğaznaçilik obligatsiyalarining daromadliligi pasaydi va dollar zaiflaşdi. Markaziy Yevropa vaqti bilan soat 11:20 ga kelib Euro Stoxx 50 1,5 foizga, DAX 1,1 foizga, IBEX 35 esa 2,2 foizga ösdi; yevro 0,6 foiz qimmatlab 1,1262 dollarga yetdi, oltin esa 3 foiz qöşilib unsiysi 4046 dollarga çiqdi. euronews taʼkidlaganidek, keyingi voqealar rivojining asosiy savoli — narxlar ösişi energiya hisob-kitoblarida qoladimi yoki ijaraga, iş haqiga va restoran narxlariga öta boşlaydimi: bunga qarab YMB stavkalarni oşirişda qançalik uzoq borişi kerakligi bögliq bölişi mumkin.