Demokratlar AQŞ Kongressini nazoratga oldi: Senat va Vakillar palatasi muxolifatga ötdi

Oraliq saylovlarda oğir mağlubiyat

AQŞdagi oraliq saylovlar natijalariga köra Demokratik partiya Kongressning ikkala palatasi — Senat va Vakillar palatasi — nazoratini qölga kiritdi. AFP xabariga köra, bu Donald Tramp siyosatidan butun mamlakat böylab bildirilgan norozilikning natijasi bölib, prezidentlik muddatining oxirgi ikki yilida unga qonun çiqaruvçi kun tartibini ilgari suriş imkonini bermaydi. Endi muxolifat qonun loyihalarini bloklaş, sudyalar va oliy mansabdorlarni tayinlaşga tösqinlik qiliş hamda ma'muriyat faoliyati böyiça keng kölamli tekşiruvlarni boşlaş imkoniyatiga ega böladi.

Respublikaçilar mağlubiyatining sabablari

Naşriyot saylov natijalarini hayot xarajatlari, tariflar va Trampning Eronga qarşi uruşi bilan boğliq norozilik bilan izohlaydi; şu uruş tufayli yoqilği narxlari oşgan. Jorj Vaşington universiteti professori Todd Belt saylov keçasini «Donald Tramp va uning siyosatiga qarşi katta mağlubiyat va kuçli rad etiş» deb atadi. Trampning özi eron mojarosi mağlubiyatga hissa qoşganini tan oldi, biroq harbiy yurişni himoya qildi.

Senat: konservativ ştatlarda buriliş

Demokratlar respublikaçilardan yetinçi senatorlik örinni oldi: Meyn ştatida sobiq yogoç kesuvçi Troy Jackson köp yillik senator Susan Collinsni mağlub etdi. Kanzasda metodist voizi Adam Hamilton 1932-yildan buyon birinçi bölib şu konservativ ştatdan Senatga saylangan demokrat böldi; Ayova esa 2008-yildan beri demokrat senator saylamagan edi. Ğalabalarni Texasda James Talarico va Gina Ortiz Jones ham qölga kiritdi — oxirgi nomzod respublikaçi gubernator Greg Abbottni lavozimidan tuşirib, ştatdagi ön yilliklar davom etgan respublikaçilar hukmronligiga nuqta qöydi. Miçiganda Abdul El-Sayed sobiq respublikaçi kongressmen Mike Rogersni yengib, Kongress yuqori palatasiga saylangan birinçi musulmon böldi. Şu bilan birga partiya özining muhim örinlarini, jumladan Jorjiyadagi Jon Ossoff örnini saqlab qoldi.

Vakillar palatasi va gubernatorlik saylovlari

Vakillar palatasida demokratlar Pensilvaniya, Kentukki, Arizona, Şimoliy Karolina, Viskonsin va Nyu-Jersi ştatlarida, jumladan Tramp 2024-yilda işonç bilan yutgan okruglarda ham örinlar sonini oşirdi. Indianada demokrat JD Ford Tramp ikki yil oldin 17 foizli ustunlik bilan qölga kiritgan okrugda respublikaçi Victoria Spartzni ortda qoldirdi. Jorjiya ştatidagi gubernatorlik saylovida Atlanta sobiq meri Keişa Lance Bottoms ğalaba qozondi — u AQŞ tarixidagi birinçi qora tanli ayol gubernator böldi. Respublikaçilar faqat Floridada revanş oldi: Tramp qöllab-quvvatlagan Byron Donalds ştatning birinçi qora tanli gubernatori böldi, Aşley Moody esa senatorlik örnini saqlab qoldi — ikkalasi ham demokratlarning kutilmagan kuçli qarşiligini yengib ötişga majbur böldi.

Trampning munosabati va keyingi qadamlar

Saylov natijalarini şubha ostiga oliş tarixiga ega bölgan Tramp The New York Times gazetasiga «natijalarni qabul qilişga mutlaqo tayyorman» dedi, Fox News intervyusida esa kamdan-kam maqtov bilan: «Demokratlar yaxşi işladilar, ular şafqatsiz kuraşdilar», dedi. Şu bilan birga u öz partiyasining mağlubiyatidan uzoqlaşişga harakat qilib, «buni özimga qarşi zarba deb hisoblamayman» dedi va ijtimoiy tarmoqlarda agar uning nomi byulletenda bölganida respublikaçilar «katta hisob bilan» ğalaba qozongan bö'lurdi, deb ta'kidladi. U, şuningdek, demokratlar qonunlariga qarşi prezident vetosidan foydalaniş tahdidini takrorlab, «VETO» yozuvi tuşirilgan qizil beysbolka tasvirini e'lon qildi. Kongressning yangi çaqiruvi yanvarda yiğiladi: AFP ma'lumotiga köra, Vakillar palatasidagi demokratlar yetakçisi Hakeem Jeffries tarixdagi birinçi qora tanli spiker bölişi mumkin, palataning nazorat qömitasi raisi kutilayotgan kongressmen Robert Garcia esa respublikaçilarga «LAWYER UP» («advokat yollang») degan ogohlantiriş yölladi. Demokratlar rejalaştirgan tekşiruvlar Eronga qarşi uruş, migratsiya siyosati va korrupsiya ayblovlariga tegişli bö'ladi.