Asosiy ma’lumotlar
- Buyuk Britaniya hükümeti Parfenon haykallarini Yunonistonga abadiy topşirişni taqiqlaydigan qonunni özgartirişni rejalaştirmoqda emas
- London Britaniya muzeyi va yunon hokimiyatlari örtasidagi ijara varianti böyiça muzokaralarning davom etişini qöllab-quvvatlaydi
- Palata a'zolarining bir qismi ijara ğoyasini tanqid qildi, konservator Vikont Hailşam esa «istalmagan pretsedent» haqida ogohlantirdi
Hükümetning pozitsiyasi: qonun özgarışsız qoladi
Buyuk Britaniya hükümeti Parfenon haykallarini Yunonistonga abadiy qaytarişga tösqinlik qiluvçi qonunçilikka özgartiriş kiritiş niyatida emas. Buni şanba kuni lordlar palatasidagi munozaralar çoğida madaniyat vaziri baronessa Twicross e'lon qildi; u bir qança parlament a'zolarining artefaktlarni Afina şahriga topşiriş talab qiluvçi bosimiga javob berayotgan edi. «Hükümetning qonunni özgartiriş yoki Parfenon haykallarining abadiy qaytarilişiga ruxsat beruvçi qonunçilik kiritiş böyiça rejasi yöq», — deb keltirildi uning sözlari, Anadolu agentligi havola qilgan yunonça Ekathimerini gazetasida. Anadolu.
«Qaytariş» örniga «ijara» mumkinmi?
Şu bilan birga, Twicross Britaniya muzeyi va yunon hokimiyatlari örtasida haykallarni ijara asosida beriş imkoniyati böyiça davom etayotgan muzokaralarni qöllab-quvvatlaşini bildirdi. Aynan şu format yagona oçiq yöl bölib qolmoqda, çunki 1963-yilgi Britiş Museum Act qonuni muzeyga öz kolleksiyasidagi buyumlarga mulkçilik huquqini başqalarga beriş imkoniyatini qattiq çeklaydi — ya'ni yuridik tösqinlik aynan abadiy qaytarişga tegişli, vaqtinçalik körgazmaga emas.
Lordlar palatasidagi bahs
Munozaralar davomida töliq qaytariş örniga ijara ğoyasi palata a'zolarining bir qismida e'tiroz uçratdi. Xususan, konservator deputat Vikont Hailşam abadiy qaytarişga ruxsat berilişi Britaniya muzeylarining başqa kolleksiyalari uçun «istalmagan pretsedent» yaratışı mumkinligi haqida ogohlantirdi.
Bahs konteksti
Buyuk Britaniyada «Elgin marmarlari» nomi bilan tanilgan haykallar XIX asr başida Afina akropolidan olib çiqilgan edi; Afina hokimiyati ularning olib çiqilişi «qonunsiz» bölganini ta'kidlaydi. Hükümetning bayonoti aslida mavjud status-kvo saqlanişini tasdiqlaydi: mulkçilik masalasi 1963-yilgi qonun tufayli yopiq qolmoqda, tomonlar muzokaralari esa hozirça şartlari e'lon qilinmagan uzoq muddatli ijara körinişidagi mumkin bölgan kompromissga qaratilgan.

