AQŞdagi örtaça muddatli saylovlarda respublikaçilarning mağlubiyati sababi sifatida Eron bilan uruş ataldi

Uruş mağlubiyat sababi sifatida

AQŞ vitse-prezidenti Jey Di Vens çorşanba kuni Eron bilan uruş Respublikaçilar partiyasining oğir mağlubiyatining asosiy sababi bölganini aytdi örtaça muddatli saylovlarda, bu saylovlarda demokratlar Kongress nazoratini qölga oldi va kutilganidan yuqori natijalarga erişdi. «Biz yutqazişimizning sababi — uruş. Buni keça oqşom özi prezident aytdi», — deb yozdi Vens X tarmoğida, Donald Trampning Fox Newsga bergan intervyusiga işora qilib, u yerda Tramp Eron bilan uruşni mağlubiyat sabablarining «bir qismi» deb atagan edi. Tramp çorşanba kuni vitse-prezidentning sözlarini «asosan töğri» deb atadi, lekin qöşimça qildi: «agar menga buni yana qilişga töğri kelsa, men buni yana qilardim, çunki uzoq muddatda bu yagona yeçim».

Saylovçilarning munosabati va Isroilga yordam

Vensning sözlariga köra, işonçli sörov olib boruvçi saylovlardan oldin uni ogohlantirgan edi: 2024-yilda Trampga ovoz bergan köplab saylovçilar ma'muriyatdan norozi — ular Eron bilan uruşning tugatilişini, inflyatsiya va hayot narxi muammolarining hal etilişini, «Amerika birinçi örinda» siyosatini hamda «Isroil bilan munosabatlarimizni özgartirişni» xohlaşgan. Isroilga yordam kampaniyaning sezilarli taşqi siyosat mavzusiga aylandi: amerika harbiy yordamini davom ettirişga şubha bilan qaraş siyosiy spektr böylab saylovçilar orasida ortib bordi. Seşanba kuni Tramp, körinadi, bu masalaning siyosiy narxini tan olib, Vaşington Isroilga beriladigan yillik taxminan 4 mlrd dollarlik yordamni şu yil oxirigaça töxtatişini e'lon qildi. Şu bilan birga, The National xabariga köra, Isroil baribir amerika qurollarini sotib oliş imkoniyatiga ega böladi, Vaşington esa zarur bölganda yordam beradi. Tanqidçilar bu e'lon agar AQŞ şunçaki ittifoqçini moliyalaş kanallarini özgartirsa, faqatgina bir manipulyatsiya bölib qolişi mumkinligini aytişdi.

Respublikaçilar partiyasidagi ixtiloflar va demokratlarning yangi vakolatlari

Vensning izohlari Yaqin Şarqdagi harbiy aralaşuv narxi haqidagi partiya içidagi bahslarni yorib berdi: hali 2024-yilning oktabrida, prezidentlik kampaniyasi davomida, u AQŞ manfaati «Eron bilan uruşga kirişmaslik» ekanini aytgan edi, mart oyida esa Tramp öz örinbosarini «falsafiy jihatdan biroz boşqaça» va uruşga nisbatan «ehtimol, kamroq iştiyoqli» deb atagan edi. Yanvardan, demokratlar Kongress nazoratini qölga olgaç, ular byudjet vakolatlaridan foydalanib uruş xarajatlari böyiça hisobot talab qilişlari mumkin böladi. AQŞning Iroqdagi sobiq elçisi Rayan Kroker demokratlarning ikkala palata ustidagi nazoratini «misli körilmagan ta'sir vositasi» deb atadi va Eron bilan uruş moliyalaşini keskin oşiriş böyiça Pentagon sörovini «birinçi jang maydoni» sifatida körsatdi. Demokratlar Eronga qarşi harbiy amaliyotlarni moliyalaşni nazorat qiliş yoki çeklaş, şuningdek, tinglovlar va tekşiruvlar orqali javob oliş imkoniyatiga ega böladilar. Şu bilan birga, saylovlar demokratlarga Oq uy nazoratini bermaydi: Tramp veto huquqi bilan qömondonlik qilişda davom etadi, lekin demokratlar boşçiligidagi Kongress Yaqin Şarq siyosatini ança qattiq nazoratga olib, unga mablağ ajratişni qiyinlaştira oladi.

Mintaqaviy strategiyaga oid savollar

Kroker, şuningdek, qarama-qarşilik Fors körfazidagi AQŞning an'anaviy harbiy mavjudligining zaifligini oçib berib, Vaşington mintaqada kuçni qanday namoyiş etişi haqida kengroq savollar qöyganini ta'kidladi. «Mintaqada va umuman olamda amerika kuçini namoyiş etişining butun tabiati qayta körib çiqilişi kerak», — dedi u va bunday qayta baholaş Körfaz ittifoqçilari bilan hamda ikki partiyaviy asosda ötkazilişi kerakligini qöşdi. Middle East Institute katta ilmiy xodimi Ross Xarrison Isroil boş vaziri Binyamin Netanyahu yangi Isroil hukumati şakllangunga qadar bölgan davrni Trampni Eronga qarşi harbiy harakatlarni qayta boşlaşga undaş imkoniyati sifatida körişini taxmin qildi: «Umuman olganda, Isroilda bu [AQŞning] Isroil manfaatlariga, ba'zan AQŞ manfaatlariga zarar yetkazib, ularni kuzatişga tayyor oxirgi Isroiltarafdor hukumati bölişi mumkinligi va bu imkoniyat oynasi ekanligi haqida tuyğu bor». Uning sözlariga köra, Netanyahu şaxsida «Quddus» Trampni «biror şaklda bu uruşni qaytadan yoqişga» undagan.

Izoh: Boş vazir Benyamin Netanyahu va Yaşar partiyasi rahbari Ga…