Tramp AQŞdagi örtaça muddatli saylovlardan oldin Eronga qilingan zarbalarni tasdiqladi

Zarbadan xabar berilişi va Tehronning munosabati

AQŞ prezidenti Donald Tramp seşanba kuni Fox News telekanasiga bergan intervyusida Eronga qilingan zarbalarni tasdiqladi, bundan oldin Wall Street Journal, CNN, The New York Times va boşqa naşrlar Hormuz boğozidagi Qeşm oroliga zarba berilgani haqida xabar bergan edi. «Ular havo mudofaasi obyekti qurdilar... Obyekt qurib bitirilişi bilan keçqurun unga zarba berdik», — dedi Tramp va hujumni «juda kiçik» deb atadi. Erondagi davlat axborot agentligi IRNA ma’lumotiga köra, orolda ketma-ket beşta portlaş bölgan, ba’zi aholi osmonda ikkita samolyot körganini aytgan. AFP agentligining Isroilning iştiroki haqidagi savoliga Isroil armiyasi harbiy vakili «Yöq» deb javob berdi.

Tehronning ikki tomonlama signali

Eron hokimiyatining munosabati harbiy va diplomatik yönalişlarga bö'lindi. AQŞ bilan muzokaralarning boş vakili Muhammad Boğir Ğolibof televizion murojaatida Islomiy respublika «barmoğı tetikda bölgan holda jangga tayyor» deb bildirib, «endi töp Amerika tomonida — uruşning oldini oliş» kerakligini qö'şdi. Taşqi işlar vaziri örinbosari Qozim Ğaribobodi «qonuniy özini-özi mudofaa qiliş» huquqini eslatdi. Şu bilan birga, prezident Mas'ud Pezeşkiyan hukumat inqirozni «muloqot yöli bilan» hal qilişga harakat qilayotgani, uruş qayta boşlansa «bu uruşdan heç kim yutuq çiqarmaydi» hamda oliy rahbar yaqinda hukumatga ilgari «taqiqlangan» mavzulalar böyiça muzokara olib boriş uçun yangi vakolatlar berganini ta'kidladi. AFP muxbirlarining guvohligiga köra, Tehron markazida Amerika prezidentining fotosurati va «Biz Trampni öldiramiz» degan yozuv tuşirilgan reklama şiti ö'rnatilgan.

Uruş fonida muzokaralar davom etmoqda

Zarba Tramp Truth Social tarmoğida Eron bilan bitim «bölişi mumkin» va «Eron imkon qadar tez hal qilinişini xohlaydi» deb yozganidan bir neça soat ötip sodir böldi — bu AQŞdagi örtaça muddatli saylovlardan oldin bölib, AFP bahosiga köra, saylovda uruşdan norozilik va uning keltirgan inflyatsiyasi asosiy mavzu bölmoqda. Eron taşqi işlar vaziri Abbos Aroğçı duşanba kuni bilvosita muzokaralar davom etayotganini tasdiqladi, AQŞ vitse-prezidenti Jey Di Vens «ma'lum yutuqlarga erişilgan» dedi. Vositaçi sifatida Qatar tomonlarning Döha taqdim etgan takliflarni örganayotganini ma'lum qilib, oraliq bitimga umid bildirdi. Alohida, Eron taşqi işlar vazirligi rasmiy vakili Esmail Boğayı Tehron Hormuz boğozini — dunyo neft va gaz savdosi uçun muhim yölni — Vaşington uzoq vaqtdan beri ilgari surilgan talablar röyxatiga köniş şarti bilan ikki kun içida qayta oçişga tayyorligini aytdi: Eron sentabrda taklif qilgan reja böyiça bu barça frontlarda uruşning töxtatilişi, Eron aktivlarining muzdan çiqarilişi, neft sanksiyalarining bekor qilinişi va Eron portlariga qarşi blokadaning tugatilişidir.

Mojaroning konteksti

AQŞ va Isroilning Eronga qarşi uruşi fevral oxiridagi ommaviy zarbalar tö'lqini bilan boşlangan bölib, AFP bahosiga köra, bir neça oy oldin ölik nuqtaga yetgan. Ovoz beriş oldidan Tramp Tehronga tahdid qilişda davom etdi: yakşanba kuni AQŞ bir payt Eronga «bolğa berişga» majbur bölişi mumkinligini, şanba kuni esa, jumladan, Tehron yadro obyekti ekanligini rad etayotgan markaziy Eronoddagi Kirk töği deb ataluvçi nişonlardan bir-ikkitasi bilan «hali hal qiliş» kerakligini aytdi. Eron rasmiylari uruş qayta boşlansa katta qasos oliş haqida qayta-qayta ogohlantirgan edi. Demak, Qeşmga qilingan zarba parallel muzokara yönalişi bilan birga ketmoqda: tomonlar bir vaqtda harbiy harakatlar va Qatar vositaçiligida takliflar almaşmoqda, ikkala jarayonning yakuni esa oçiq qolmoqda.