Asosiy ma’lumotlar
- Snap K.D.B. va S.J. boş harflari bilan tanilgan ösmirlarning daʼvosini Los-Anjelesdagi jarayon boşlanişidan ikki kun oldin hal qildi
- Ayni şu işda avvalroq daʼvogarlar bilan Meta, TikTok va YouTube ham hisob-kitob qilgan edi
- Jarayon bolalarga ijtimoiy tarmoqlar yetkazgan zarar haqidagi yuzlab öxşaş daʼvolar uçun «sinov» (bellwether) vazifasini ötayotgan edi
Sud jarayoni oldidan tuzilgan bitim
Snap ikki ösmirning daʼvosini sud jarayonisiz hal qildi, hujjatlarda ular K.D.B. va S.J. boş harflari bilan tilga olingan. Ular kompaniyani platformani ataylab undan çiqiş qiyin böladigan qilganlikda, bu esa ularning aytişiça, depressiya, taşviş va ovqatlaniş buzilişlariga olib kelganlikda ayblagan edi. Buni TechCrunch va AFP xabar qildi; AFP maʼlumotiga köra, bitim Los-Anjeles sudida jarayon boşlanişidan ikki kun oldin tuzilgan va Meta öz daʼvolarini xuddi şu işda hal qilganidan bir neça kun ötib rasmiylaştirilgan.
Kim va nima daʼvo qilgan edi
AFP materiallariga köra, daʼvogarlar ijtimoiy tarmoqlardan mos ravişda 13 va 15 yoşda foydalanişni boşlaganlarini va «çözilib qoladigan, muammoli» ilovalarga duç kelganlarini isbotlaşlari kerak edi. TechCrunch xabariga köra, daʼvogarlar YouTubeʼni üç yoşidan, boşqa platformalarni esa taxminan töqqiz yoşidan foydalanganliklarini aytib, majburiy foydalaniş odatini avtomatik ijro va çeksiz aylantiriş kabi funksiyalar bilan boğlagan. Ikki daʼvodan birlaştirilgan uşbu işda javobgarlar sifatida TikTok va YouTube ham körsatilgan edi, biroq ikkalasi ham öz qismlarini avvalroq hal qilgan edi.
Jarayonning qoldirilişi nimani anglatardi
Uşbu iş AQŞda yuzlab öxşaş daʼvolarni hal qiliş doirasini belgilaşi kutilgan «sinov» (bellwether) jarayonlaridan biri edi. AFP maʼlumotiga köra, kutilayotgan jarayonda asosiy guvohlar Mark Zuckerberg, Instagram rahbari Adam Mosseri va Snap boş direktori Evan Spiegel bölişlari kerak edi. AFP qayd etişiça, jarayon oldidan tuzilgan bitim kompaniyalarga yuristlar xarajatlari va potensial tölovlarni çeklaş imkonini beradi, rahbarlarga esa guvohlik beriş va içki hujjatlarning eʼlon qilinişidan qoçişga yordam beradi. Şu yilning boşida Meta va YouTube birinçi bellwether jarayonida mağlub bölgan edi: hakamlar ularni voyaga yetmagan KGM ga yetkazilgan zarar uçun birgalikda javobkor deb topib, jami 6 million dollar undirgan; Snap va TikTok öşa paytda daʼvoni sudgaça hal qilgan edi. Avgustda Meta 52 ştat boş prokurori bilan tuzilgan bitim doirasida 18 milliard dollardan ortiq tölaşga va Instagram hamda Facebookʼni ösmirlar uçun özgartirişga rozi bölgan, şu oyning boşida esa Nyu-Meksiko sudyasi kompaniyadan foydalanuvçilarning maʼlumotlaridan foydalaniş haqida ularni çalğitganlik yuzasidan Cambridge Analytica janjaliga aloqador iş böyiça 25 milliard dollar undirişni buyurgan.
Tomonlarning pozitsiyalari
Snap TechCrunchʼga bergan bayonida tomonlar «işni döstona tarzda hal qiliş imkoniyatidan mamnun ekanini» aytib, joriy etilgan xavfsizlik çoralari va öquv tadbirlarini sanab ötgan hamda «xavfsizlik heç qaçon tugallanmagan holatda bölmaydi» degan. Daʼvogarlarning advokatlari AFPʼga mijozlari uçun erişilgan adolatdan faxrlanişlarini va ularning asosiy maqsadi «ijtimoiy tarmoq kompaniyalarini ularning harakatlari butun mamlakat böylab millionlab bolalarga qanday taʼsir qilgani uçun javobgarlikka tortiş» ekanini aytgan. AFP maʼlumotiga köra, Metaʼga yaqin manbalar kompaniyaning bitim tuzişiga biznes mulohazalari sabab bölganini aytgan. AQŞ sudlarida minglab şunday daʼvolar körilmoqda; ularda kompaniyalar yoş foydalanuvçilarni uşlab qoliş uçun platformalarni ataylab şunday loyihalagani, bu esa yoşlar ruhiy salomatligi inqirozini — taşviş, depressiya va öz joniga qasd qiliş holatlarini çuqurlaştirgani daʼvo qilinadi.



