Asosiy ma’lumotlar
- Şabana Mahmud qayta körib çiqilgan rejaning qiymatini aytişdan boş tortdi, hisob-kitoblarni özgarişlar parlamentga kiritilganda e'lon qilişga va'da berdi
- 2025-yilning mayigaça kelgan va yiliga kamida 25 000 funt işlab topadigan parvariş söhasi xodimlari beş yildan keyin doimiy yaşaş huquqini saqlab qoladi
- Doimiy yaşaş keçikişiga duç keladiganlar soni 799 000 dan 517 000 kişiga kamaydi
Raqamlarni aytişdan boş tortdi
Buyuk Britaniya içki işlar vaziri Şabana Mahmud migrantlar uçun doimiy yaşaşga (ILR) kutiş muddatini oşirişga qaratilgan rejasining qayta körib çiqilgan varianti qança turişini aniqlaştirişdan boş tortdi, deb xabar beradi BBC News. Dastlab u köpçilik migrantlar uçun muddatni beş yildan ön yilgaça, ayrimlar uçun esa önbeş yilgaça oşirişni taklif qilgan edi; Içki işlar vazirligi buning mümkın bölgan tejamkorligini 10 milliard funt deb baholagan. Mart oyida vazirlik amaldagi qoidalar böyiça 2026–2030-yillarda doimiy yaşaşga ötişi kerak bölgan parvariş söhasi xodimlari va ularning voyaga yetgan ta'minlanuvçilari uçun umrbod sof xarajatni taxminan şu summa miqdorida baholagan edi taxminan xuddi şu summada.
Rejada nima özgardi
Qayta körib çiqilgan qoidalar böyiça parvariş söhasi xodimlari, 2025-yilning mayigaça Buyuk Britaniyaga kelgan va yiliga kamida 25 000 funt işlab topadiganlar, boşqa ayrim guruhlar kabi, beş yildan keyin ham doimiy yaşaş huquqini oliş imkoniyatiga ega bölib qoladi. Uşbu söhadagi qolgan xorijiy xodimlar yangi beş yillik viza uçun ariza topşirişlari, şundan keyingina doimiy yaşaşga da'vo qilişlari mumkin. Mahmud BBC Radio 4 ga bergan izohida boşqa söhalar xodimlari uzoqroq kutişi hisobiga davlat baribir «milliardlab» tejab qolişini, aniq hisob-kitoblar esa özgarişlar parlamentga kiritilganda e'lon qilinişini aytdi. Uning sözlariga köra, davlatga qaramlik xavfi eng yuqori bölganlar aynan mutaxassisligi böyiça işlamay qolgan parvariş söhasi xodimlari edi.
Özgarişlar qamrovi va munosabat
Dastlab reja avvalgi muddatlarda doimiy yaşaş huquqidan mahrum böluvçi 799 000 kişiga tegişli edi; qayta körib çiqilgandan söng bu raqam 517 000 gaça kamaydi, aniq kutiş muddati esa daromadga va şaxs qonuniy yoki noqonuniy kelganiga bögliq böladi. Mahmud siyosatda buriliş yuz berganini rad etib, konsultatsiya yakunini «özgartiruvçi paket» deb ataydi. Leyboristlar partiyasi içidagi tanqid sezilarli edi: uy-joy qurilişi vaziri Anjela Reyner buni «darvozalarni joylaştiriş», bir qança deputatlar esa retrospektiv yondaşuvni «britaniyaga xos bölmagan»deb atagan edi. Muxolifatdagi içki işlar vaziri Kris Filp özgarişlarni hamkasblar va «leyboristlarning oçiq çegaralari» bosimiga bögladi, Nayjel Faraj Mahmud «dastlabki noqulaylik belgilari paydo bölganda buriliş qilganini» aytdi, liberal-demokrat Maks Uilkinson esa hukumat islohotlari «yeçilib borayotganini» ta'kidladi.
Rasm manbasi: PA Media 

