EI kengayişi çorraha da: Bryusseldagi Euronews sammiti va nomzodlar poygasi

Nomzod davlatlar rahbarlari Bryusselda yiğildi

Bryusselda Euronews Enlargement Summit 2026 sammitioçilib, Yevropa Ittifoqining kengayişiga bağişlandi. Euronews ma'lumotiga köra, unda Ukraina, Albaniya, Moldova, Gruziya, Şimoliy Makedoniya, Armaniston, Çerna Gora va Xorvatiya rahbarlari hamda Yevropa Kengaşi raisi qatnaşmoqda. Tadbir Şuman maydonidagi Autoworld binosida Markaziy Yevropa vaqti bilan soat 10:30 dan boşlab bölib ötmoqda va EI kelajakdagi ösişi muhokamasidagi «muhim lahza»ga tuğilgan kun sifatida rejalaştirilgan.

Oraliq kengayib borayotgan poyga

Euronewsning enlargement muxbiri Luka Bertuççi qayd etganidek, Yevropa Komissiyasi amaldorlari kengayişni EI taşqi siyosatining asosiy elementiga aylantirib, qöşnilarga a'zolik istiqbolini taklif etiş orqali ularni öz orbitasiga tortmoqçi — va Rossiya ta'siridan çiqarib yubormoqçi. Breksit referendumidan ön yil ötgaç, Bryussel kengayiş impulsini aniq natijalarga aylantirişga harakat qilmoqda.

Oldinda ketganlar va orqada qolganlar

4-noyabr kuni Yevropa Komissiyasi nomzod davlatlar taraqqiyoti böyiça yillik hisobotlardan iborat «paket»ni hamda tört «favorit» — Çerna Gora, Albaniya, Moldova va Ukraina uçun yöl xaritalarini taqdim etadi. Yöl xaritalari har yili yangilanadigan «tirij hujjat» bölib, nomzodlar kelgusi yilda erişişi kerak bölgan bosqiçlarni öz içiga oladi. Euronews bahosiga köra, bu hujjatlar arizalari yillar davomida örinidan siljimagan nomzodlar — Şimoliy Makedoniya va Gruziya bilan farqni yanada kengaytiriş xavfini tuğdiradi. Komissiya, şuningdek, bosqiçma-bosqiç integratsiyani batafsilroq tasvirlaş va favoritlar bilan alohida muloqotlarni yölga qöyişni rejalaştirmoqda.

Ukraina: öq otiş şaroitida islohotlar

Rossiyaning tajovuzi kuçaygani sababli Ukraina bilan muzokaralar e'tibor markazida; Kiyevning arizasi 2022-yilgi töliq miqyosli bosqindan söng topşirilgan edi. EI dagi Ukraina vakili Taras Kaçka Europe Today efirida Kiyev a'zolik uçun zarur islohotlarni heç qaçon qilmagandek «tezroq va yaxşiroq» bajarayotganini, ammo xavfsizlik vaziyati bilan boğliq qiyinçiliklarni tan olganini aytdi. Rasmiy taraqqiyat qisman Vengriyada hukumat almaşgani tufayli ham mumkin böldi: ilgari Viktor Orban jarayonni sekinlaştirib kelgan edi. Yil oxirigaça Ukraina barça muzokara klasterlarini oçişi kutilmoqda. Şu bilan birga, EI a'zo davlatlarining Ukraina öz qişloq xöjaligi sektorini umumiy bozorga qanday integratsiya qilişi borasida jiddiy şikoyatlari bor; Kaçka «murakkab muzokaralar» bölişini tan oldi, ammo umuman a'zolik uçun «muammo» körmadi. Alohida savol — Vladimir Zelenskiy atrofidagilarga tegişli korrupsiyaga qarşi tergovlar.

Çerna Gora finiş çiziğida

A'zolikka eng yaqin davlat Çerna Gora bölib, u 2028-yilgaça EIning 28-a'zosi bölişga umid qilmoqda. EI dagi Çerna Gora missiyasi rahbari Petar Markoviç Europe Today ga Podgoritsa amaldorlari jadvaldan qolmaslik uçun yozda ham islohotlar ustida işlaganini aytdi. Jarayonni murakkablaştirayotgan narsa — Xorvatiya bilan ikki tomonlama nizobölib, uning ildizlari 1990-yillardagi Yugoslaviya uruşlariga borib taqaladi. «Biz, şuningdek, eng yaqin EI a'zosi va qöşnimiz Xorvatiya bilan özaro manfaatga oid oçiq masalalarni hal qiliş maqsadida intensiv muzokaralar olib bormoqdamiz va bu ikkala tomon uçun qoniqarli tarzda hal etilişiga işonçimiz komil», — deb Euronews uning sözlarini keltirdi.

Kengayiş atrofida yana nimalar bölyapti

Odatda poygada «kumuş medal» sohibi hisoblangan Albaniyada AQŞ prezidenti Donald Trampning kuyovi Jared Kuşner loyihalaştirgan, muhofaza qilinadigan hududda lyuks kurort qurilişiga tayyorgarlik tufayli ommaviy norozilik namoyişlari davom etmoqda. Euronews ma'lumotiga köra, Moldova yetakçilarni şu qadar tez quvib yetmoqdaki, Yevropa Komissiyasi Kişinyov ortidan ergaşiş uçun içki resurslarni qayta taqsimlaşga majbur bölgan — mamlakat yaqinda oçilgan bobni yopiş arafasida. Bundan taşqari, Yevropa Komissiyasi yangi a'zolar uçun institutsional kafolatlar taklif qildi — ular Çerna Goraning a'zolik şartnomasi muhokamasida körib çiqilmoqda, bu şartnoma Bryusselning kelgusi yangi a'zolar bilan işlaşi uçun namuna bölişi kerak.