Uganda deyarli 20 yillik operatsiyadan söng qöşinlarini Somalidan çiqarişni boşladi

Qöşinlarni çiqariş boşlandi

Uganda deyarli ikki ön yillik harbiy mavjudlikdan söng qöşinlarini Somalidan çiqarişni boşladi. Duşanba kuni xabar berganidek, uganda armiyasining vaqtinça rasmiy vakili Kris Magezi, ikki tomonlama kelişuvlar asosida joylaştirilgan harbiylarning birinçi guruhi allaqaçon vataniga qaytgan, qolganlari esa bir neça kun içida ergaşadi. Uning aytişiça, Afrika Ittifoqi missiyasi tarkibidagi kontingent ham qöşimça, barça kuçlar 2027-yil oxirigaça bosqiçma-bosqiç mamlakatni tark etadi. Buni BBC News yozadi.

Operatsiya qanday boşlangan va keçgan

Uganda 2007-yilda islomçil jangarilar hujumlaridan muvaqqat hukumatni himoya qiliş maqsadida taşkil etilgan Somalidagi Afrika Ittifoqi missiyasi (Amisom) doirasida qöşin yuborgan birinçi afrika davlati böldi. Ugandalik kuçlar «Al-Qoida» bilan boğliq «Aş-Şabob» guruhini Mogadişo va boşqa yirik şaharlardan siqib çiqarişda hal qiluvçi rol öynadi, söngra bir-birini almaşgan AI missiyalarida qatnaşdi — jumladan, muvaqqat Atmis missiyasida, 2025-yildan esa Aussom missiyasida faoliyat yuritdi. Aussomning vazifasi — somalilik qurolli kuçlarni mustahkamlaş va ularni xavfsizlik uçun mustaqil javobgarlikka tayyorlaş.

Qarorning holatlari

Xabar qilinişiça, 109 harbiydan iborat birinçi guruh juma kuni Mogadişoni tark etgan — Uganda armiyasi ştab boşliği general Muhuzi Kainerugaba çiqariş boşlanganini e’lon qilgandan keyin. «Va’dagandek, UPDFni Somalidan çiqarişni boşladik. 20 yillik qon va qurbonliklardan söng xavfsizlikni somalilik birodarlarimizga topşiramiz», — deb yozdi u X tarmoğida. Çiqariş ötgan hafta Somali prezidenti Şayx Mahmudning Kampalaga taşrifidan söng amalga oşdi; u yerda u ugandalik rahbar Yoweri Museveni bilan xavfsizlik vaziyati, şuningdek, savdo-iqtisodiy aloqalarni muhokama qilgan. Xabarlariga köra, somalilik prezident Ugandani harbiy mavjudlikni uzaytirişga köndirişga harakat qilgan, biroq Museveni taşrif çoğida somalilik rahbarlar va fuqarolarni «Aş-Şabob» qözğoloniga qarşi kuraşda birlaşişga çaqirgan.

Miqyos va noaniqlik

Hozirda Somalida, taxminlarga köra, Afrika Ittifoqi missiyasi tarkibida taxminan 4,5 ming ugandalik harbiy va ikki tomonlama kelişuvlar asosida joylaştirilgan yana taxminan 2 ming kişi bor. Magezi çiqariş Ugandaning bu mamlakatdagi operatsiyalarining yakunini belgilaşini va Somalining «xavfsizlik uçun töliq javobgarlikni öz zimmasiga olişi» kutilayotganini bildirdi. Şu bilan birga, Aussom missiyasining özi AQŞ va BMT yordamini qisqartiriş rejalari fonida moliyalaştiriş noaniqligiga duç kelmoqda: yanvardan 12 oylik ötiş rejasi boşlanişi kerak, bu Somali va Afrika Ittifoqiga muqobil moliyalaştiriş manbalarini topiş uçun vaqt beradi. Ugandalik kontingent — missiyaning eng yirik qismi — ketgandan keyin xavfsizlik qanday ta’minlanişi manbalar tomonidan aniqlaştirilmayapti.

Rasm manbasi, AFP via Getty Images