Şri-Lankalik ayol uç yildan beri Kuk orollaridan çiqolmayapti: tranzit vizalaridan rad etildi

Asosiy ma’lumotlar

Ranasingha uç yildan beri Kuk orollarida vataniga uça olmay qolgan
Ranasingha uç yildan beri Kuk orollarida vataniga qayta olmay qolib ketdi
Yangi Zelandiyaga uç marta, Avstraliyaga tört marta yöborilgan tranzit viza arizalari rad etilgan
Şri-Lanka uning qaytişi uçun çora köryapmiz deydi
Şri-Lanka uning qaytarilişi uçun çora körayotganini ma'lum qildi

Ayol Tinç okeanidagi orollarda qanday qilib qamalib qolgani

Şri-Lankalik 50 yoşli Ruçira Ranasingha uç yildan beri Janubiy Tinç okeanidagi Kuk orollaridan çiqib, vataniga qayta olmayapti. Buni BBC News xabar qilmoqda ayolning öz sözläriga va jurnalistlar körgan yözişmalariga tayanib. U 2018-yilda Şri-Lankadan ketgan: daromad pasayişi tufayli kiçik futbolkalar işlab çiqaruvçi fabrikani yöpişga majbur bölgan va kreditlarini tölay olmagan; Gonkongda bögböni bölib işlagan. Akasining aytişiça, giyohvandlikka qaram bölgan eri taxminan yetti yil oldin vafot etgan.

Tuzoqqa aylangan maslahatçi maslahati

2022-yil dekabrda Ranasingha ikki oylik mehmon vizasi bilan Yangi Zelandiyaga kelgan va öz sözläriga köra, vatanida kreditorlarning tahdidlariga işora qilib, böşpana sörovi yöborgan. U böşpana sörovçilarga beriladigan «oçiq iş vizasi»ni olgan va iş vizasini möliyalaşga rozilik bergan restoranga işga kirgan — biroq bunday sörov rad etilgan, çunki Yangi Zelandiyada böşpana sörovçilari odatda ularning işi körilayotgan paytda böşqa vizalarga ariza topşira olmaydi. Öşa payt, ayolning ta'kidlaşiça, Immigration & Secretarial Services firmasi çetdan iş vizasiga ariza topşirişni maslahat bergan. BBC körgan yözişmalarda firmaning menejeri Silvian Gallan uning ketişidan söng jarayonni darhol böşlaşga va'da bergan. Ranasingha Kuk orollariga uçib ketgan, ariza yana rad etilgan, özi esa ketiş orqali amaldagi vizaning şartlarini bözgan: Yangi Zelandiya hokimiyati yangi vizalar bermasligini ma'lum qilgan. Ayolning aytişiça, Gallan oxir-oqibat bu holat uning aybi tufayli yöz berganini tan olgan va «böşqa heç narsa qila olmasligini» aytgan. BBC Gallanga murojaat qilgan, biroq javob olmagan.

Heç bir davlat tranzit bermayapti

Vataniga qaytiş uçun uçiş yöli yöq: Şri-Lankaga parvozlar Yangi Zelandiya yoki Avstraliya orqali boradi, ikkala davlat esa tranzit vizalarini berişdan böş turmoqda. Yangi Zelandiyaga uç marta, Avstraliyaga tört marta yöborilgan arizalar rad etilgan. Immigration New Zealand BBCga barça arizalar rad etilganini, «çunki u Yangi Zelandiya orqali tranzit ötiş haqida çin niyatda ekanligiga işonç hosil qila olmaganimizni» aytgan. Immigratsiya vaziri idorasi esa «qöl-oyoqlari böglangan va ögzi yöpilgan» holda uçiş taklifi muammoni hal qilmasligini tuşuntirgan — bunday çora-tadbirlar odamning böşpana sörovini yöborişiga tösqinlik qilmaydi. Avstraliya Içki işlar vazirligi aniq bir iş böyiça izoh bermaslikni, Migration Act 1958 talablariga işora qilib, rad etgan. Muqobil yönalişlar — Tahiti va Gavayiga — oldindan biometrik ma'lumot topşirişni talab qiladi, bu esa faqat Yangi Zelandiyada şaxsan ötiş mumkin. Oklendlik immigratsiya huquqi mutaxassisi Alaster Makklimontning fikriça, hokimiyatlar tranzit bermaydi, çunki ularning mantiqiga köra, uyida hayotiga tahdid bölganiga işora qilib böşpana söragan ayol Şri-Lankaga qaytiş niyatida emas, Yangi Zelandiya esa qarorlarini Avstraliya bilan muvofiqlaştiradi; uningça, Fransiya va AQŞ ham xuddi şunday xulosalarga keladi.

Oila va diplomatçilar

Orollardagi hayot atrofdagilar mehribonligiga tayanadi: mehmonxona unga xodimlar uçun turar joyni bepul bergan, mahalliy aholi ovqat va kiyim beradi, mehmonxona direktorlaridan biri unga ozgina pul işlab olişiga yördam beradigan tikuv maşinasini sövğa qilgan. Lekin ayolning aytişiça, stress salomatligiga ta'sir qilmoqda va u «boşiga biror iş kelişidan» qörqadi. Uning yagona farzandi bölgan öğli noyabr oyida uylanmoqda, onasi esa taşvişdan doim kasalxonaga tuşib turadi. Akasi BBC Sinhalaga oila «barça mumkin bölgan yöllar bilan» murojaat qilganini, biroq natija bölmaganini, bir suhbatda opasi agar uni tirik holda vataniga qaytarişga tayyor bö'lmasalar, kamida jasadini repatriatsiya qilişlarini söraganini aytgan. Şri-Lanka Taşqi işlar vazirligi BBCga «uning qaytib kelişiga kömaklaşiş uçun barça zarur çoralarni köryapmiz» va Vellingtondagi elçixonasi xodimlari Yangi Zelandiya hokimiyatlari bilan şu masala ustida işlayotganini ma'lum qilgan. Biroq hozirça yeçimning tasdiqlangan belgilari yöq: yaqinda yöborilgan barça viza arizalari rad etilgan va Ranasinghada vataniga qaytişning haqiqiy yöli hozirgaça mavjud emas.