Iliana Yotova Bolgariya prezidentlik saylovida taxminan 58 foiz ovaz bilan ğalaba qozondi

Ikkinçi turdagi ğalaba

Bolgariyaning amaldagi prezidenti Iliana Yotova bir neça soğrov institutining dastlabki baholariga köra, yakşanba kuni bölib ötgan prezidentlik saylovining ikkinçi turida taxminan 58 foiz ovaz olgan. Ğarbparast muxolifat partiyalari göllab-quvvatlagan raqibi, sobiq vaqtinçal baş vazir Andrey Gyurov esa taxminan 38 foiz ovaz töplagan. Deutsçe Welle xabar beradi. 2026-yil 25-oktabrdagi birinçi turda Yotova Gyurovni kiçik farq bilan mağlub etgan edi.

Yotova kim va prezident qanday vakolatlarga ega

62 yaşli Yotova amaldagi baş vazir Rumen Radevning ittifoqçisi. U yanvar oyida, Radev parlamentga nomzod böliş uçun isteʼfoga çiqqanida, prezident vazifasini bajaruvçi sifatida lavozimni egalladi va endi özining saylangan mandati uçun kuraşayotgan edi. Rasmiy natijalar tasdiqlansa, u Bolgariya tarixida davlat başliği etib saylangan birinçi ayol böladı. Mamlakatda prezident lavozimi asosan tantanaviy bölsa-da, davlat başliği gulli kuçlarning oliy baş qomondoni hisoblanadi, siyosiy inqirozlar davrida vaqtinçalik hukumatlarni tayinlaşi va qonunlara veto göyişi mumkin, bevosita ovaz beriş yöli bilan saylaniş esa bu lavozimga göşimça siyosiy vazn beradi.

Kampaniyaning markaziy mavzusi sifatida Ukrainadagi uruş

Ukrainadagi uruş saylovlarning markaziy masalasiga aylandi: ovaz beriş Bolgariyani yuvib turgan Qora dengizda tijorat kemalariga dron hujumlari sonining ortişi fonida oşib borayotgan xavfsizlik taşvişlari şaroitida ötkazildi. Yotova özini Moskva bilan muloqot tarafdori bölgan va Ukrainaga harbiy yordamga garşi çiqqan «tinçlik prezidenti» sifatida körsatdi. Ikkinçi turdan oldingi televizion efirda Gyurov uni Qora dengizdagi hujumlar munosabati bilan Rossiyani töğridan-töğri tanqid qilişdan qoçganlikda aybladi: «Keyingi qadamlarni göyiş mumkin bölişi uçun Rossiya tajovuzkorligini töxtatişi kerak. Tahdidlar qayerdan kelayotganini ayting». Yotova bunga javoban «tinçlik faqat muzokaralar orqali kelişi mumkin» dedi va Ukrainaga yordamni davom ettiriş «faqat kattaroq vayronagarçilikka va ikkala tomondan köplab odamlar halok bölişiga olib keladi» deb taʼkidladi.

Reaksiyalar va kutişlar

Prognozlar eʼlon qilingandan soğng Yotova ğalabani eʼlon qilib, uning murojaati «daromadlar, tinçlik va oldinda turgan sinovlar»ga garatilganini aytdi. Gyurov mağlubiyatni tan oldi: «Bolgariya fuqarolari şunday ovaz berdi», deb aytib, natijalarni ular qanday bölsa, şunday qabul qiliş kerakligini göşdi. Yevropa Komissiyasi raisi Ursula fon der Leyen Yotovani tabriklab, «kuçli Yevropadagi kuçli Bolgariya uçun — xavfsizlik va mudofaadan raqobatbardoşlik va energetik mustaqillikka qadar» birgalikdagi işni davom ettiriş umidini bildirdi. DW bahosiga köra, ğalaba qozonsa, Yotova baş vazir Radev kursiga öxşaş yölni tutişi kutilmoqda: Bolgariyaning Yevropa yölini saqlab qoliş bilan birga Rossiya bilan yaqinroq aloqalarga intilib, sanksiyalarni bekor qiliş tarafdori böliş. Şu bilan birga, ovaz berişdan keyin u Bolgariya milliy manfaatlarni himoya qilişda öz taşqi siyosati va «umurtqa pogğonasi»ga ega bölişini xohlayotganini bildirdi.