Yetti kun kutiş: Euronews muxbiri mamografiyadan biopsiya natijasigaça bölgan yö'l haqida gapirdi

Biopsiya va natija orasidagi bir hafta

Euronews muxbiri Monika Pinna rejalaştirilgan kökrak tekşiruvidan keyin noaniqlik içida ötkazgan bir hafta haqida şaxsiy reportaj elön qildi. Lyonda ötkazilgan mamografiya normal çiqdi, biroq exografiya paytida radiolog «sensor harakatlanganda ham yöqolmaydigan töqroq doğ» aniqlab, biopsiya tavsiya etdi. Ikki kundan keyin mahalliy narkoz ostida igna kökrak töqimasiga beş marta kiritildi va şundan söng natijani yetti kun kutiş başlandi.

Uning tajribasi söğliqni saqlaş tizimi haqida nimani körsatdi

Muallif Fransiyada butun yö'l — mamografiya, exografiya, biopsiya — bir neça kun içida yakunlanganini, başqa davlatlarda esa tekşiruvlar orasida kunlar, biopsiyagaça esa haftalar kutişga töğri kelişini qayd etadi. Buni naşrning özi keltirgan ma'lumotlar tasdiqlaydi: skriningdan taşxis qöyilişiga qadar örtaça vaqt Daniyada sakkiz kun, Ruminiyada 32 kun. Iqtisodiy hamkorlik va taraqqiyot taşkiloti (OECD) bir qator davlatlar, jumladan Irlandiya, Gretsiya, Ruminiya va Ispaniyada mutaxassislarga murojaat, tasvirli tekşiruvlar va diagnostik testlarni uzoq kutiş muammosi deb baholaydi.

Skriningga tengsiz kiriş imkoni

Naşrda keltirilgan ma'lumotlarga köra, kökrak rakini tarqalişidan oldin aniqlanganda beş yillik omonlik darajasi 100%ga yaqinlaşadi, keç bosqiçda taşxis qöyilganda esa 38%ni taşkil etadi. Yevropa Komissiyasi Europe's Beating Cancer Plandasturi doirasida skriningni kuçaytirişga qariyb 80 million yevro yönaltirmoqda, biroq tekşiruvlarga kiriş imkoni teng emas — skrining taşkiliyoti, yöziliş imkoniyati, şaxsiy xarajatlar va ma'lumotdorlik tufayli. Luis Sejo, Yevropa saratonga qarşi kuraşiş taşkilotining profilaktika va erta aniqlaş tarmoği hamraisi, muallif sözlariga köra, şunday dedi: «Skriningdagi tengsizlik odamlarga hayot narxiga tuşadi».

Skriningda qatnaşiş va muammoning qamrovi

Har yili ötkaziladigan «Puştu oktyabr» kampaniyalariga qaramay, Fransiyada taşkil etilgan kökrak rakini skriningida qatnaşiş darajasi, naşr ma'lumotlariga köra, 50%dan past — özi statistikani va oiladagi kasallik tarixini bilgan jurnalist ham yözilişni bir yildan köproq keçiktirgan. 2019-yilga nisbatan ma'lumotlari mavjud bölgan YI davlatlaridan töqqiztasida skrining körsatkiçlari oşgan ; eng katta öşiş Slovakiyada (12%dan köp), söng Xorvatiya va Estoniyada. Har yili YI da qariyb 360 000 ayolga kökrak rakini taşxisi qöyiladi, şulardan 61 000 nafari Fransiyada; on bir ayoldan biri hayoti davomida şu kasallikka çalinadi.

Psixologik yordam yetişmaydi

Reportajning alohida qismi taşxis qöyilgandan keyingi jarayonga bağışlangan. OECDning 2026-yilgi saratondagi tengsizlik haqidagi hisobotiga köra, YI ning 27 davlatidan atigi 16tasi, şuningdek Norvegiya va Islandiya onkologik bemorning davolaş yöliga psixologik yordamni kiritadi. Fransiyada u qoşimça yordamning rasmiy paketiga kiradi; Italiyada esa qonunçilikka qaramay imkoniyat çeklangan: 2024-yilda qariyb 3000 bemor iştirokida ötkazilgan tadqiqot şuni körsatdiki, atigi 20% psixologik yordam olgan, FAVO federatsiyasi ma'lumotlariga köra esa italiya kasalxonalarining qariyb 20%igina maxsus psixoonkologik yordam beradi. Böşliqlarni Genuyadagi Braccialetti Biançi kabi uyuşmalar töldiradi, ular çigun, yoga va aylanma raqs kabi bepul qoşimça amaliyotlarni taklif etadi.

Hikoyaning yakuni

Biopsiya natijasi ijobiy çiqdi: şifokor rak belgilari yöqligini ma'lum qildi. Muallif omadli bölganini ta'kidlab, materialni şunday xulosa bilan yakunlaydi: öngli oşiriş kampaniyalari yetarli emas — ayollarga skriningga kiriş imkoni, öz vaqtida taşxis, mos yordam va hammasi uçun, YI dagi çeklangan sonli bemorlar uçun emas, balki barça uçun oçiq psixologik yordam kerak.