Asosiy ma’lumotlar

  • Karney Monrealdagi YI delegatsiyasi bilan muzokaralardan söng DW'ga Kanada AQŞga «haddan taşqari qaram» ekanini aytdi
  • «Assotsiatsiyalangan a'zolik» maqomi muhokama qilinmoqda, bunday maqom hozirça heç bir davlatda yöq; Fridrix Mers hukumati bu formulaga qarşilik körsatmoqda
  • Karney YIga yaqinlaşiş «ijobiy assotsiatsiya» ekanini, AQŞga qarşi blok emasligini ta'kidladi

Qaramlikni tan oliş va diversifikatsiya kursi

Kanada boş vaziri Mark Karney Deutsçe Welle'ga intervyu berdi juma kuni, Monrealda Yevropa Ittifoqi rahbariyati bilan Kanada va YI örtasidagi yangi, yanada yaqin hamkorlik tafsilotlariga bağişlangan muzokaralardan söng. AQŞ prezidenti Donald Tramp bilan murakkab savdo muzokaralari fonida Karney kanadaliklar umuman olganda mamlakatning janubiy qöşniga haddan taşqari qaramligini anglaganini aytdi: «Biz çiqargan saboq şuki — biz Qöşma Ştatlarga haddan taşqari qarammiz. Qöşma Ştatlar bilan juda ziç bağlanganmiz. Va biz kuçni şu yerda, uyda oşirişimiz, xalqaro miqyosda bir fikrdagi hamkorlar bilan hamkorlikni diversifikatsiya qilişimiz va çuqurlaştirişimiz kerak».

«Assotsiatsiyalangan a'zolik» va YI içidagi qarama-qarşiliklar

Monrealda kanada tomoni bilan Yevropa Komissiyasi raisi boşçiligidagi YI delegatsiyasi uçraşdi Ursula fon der Lyayen va Yevropa Kengaşi raisi Antóniu Koşta bilan. Fon der Lyayen taklif qilgan «assotsiatsiyalangan a'zolik» maqomi muhokama qilinmoqda — bu hozirça boşqa heç bir davlat uçun mavjud bölmagan formuladir, ayni paytda Germaniya kansleri Fridrix Mers hukumati bunday yorliq yaratişga qarşilik körsatmoqda. Karney uning foydasiga gapirib, fon der Lyayen ham, Kanada ham bu atamadan foydalanayotganini qayd etdi. Uning sözlariga qaraganda, bu «YI tölaqonli a'zoligisiz imkon qadar ziç hamkorlik» degani, çunki «Kanada geografik jihatdan Yevropada joylaşmagan va şu sababli a'zo böla olmaydi».

Hamkorlik mazmuni va Vaşington bilan munosabatlar

«AQŞsiz yangi transatlantik blok» yaratilayotgani haqidagi savolga javoban Karney bu köproq hamkorliklarni diversifikatsiya qiliş ekanini, Kanadaning eng yirik savdo hamkori istisno qilinayotgani emasligini ta'kidladi. U CETA kelişuvini «dunyodagi eng muvaffaqiyatli erkin savdo kelişuvlaridan biri» deb atadi, Horizon Europe va Erasmus+ dasturlarini eslatib ö'tdi hamda hamkorlikni kengaytiriş yönalişlari sifatida kosmik texnologiyalar, sun'iy intellekt va tanqidiy ahamiyatga ega minerallarni nomladi. Tramp bilan tarangliklarga kelsak — Ontario kölini qayta nomlaşga urinişlardan tortib joylaştirilgan sun'iy intellekt yordamida yaratilgan muştlaşiş videolarigaça — Karney kanadaliklar va amerikaliklar örtasidagi aloqalar hukumatlar yoki prezidentlar buzişi mumkin bölgunça mustahkam ekanini, Tramp bilan iş yuritişning eng yaxşi usuli öz çegara pozitsiyalaringiz böyiça «töğridan-töğri böliş, aniq böliş» ekanini aytdi. U «Qöşma Ştatlar bilan munosabatlar miqyosini» «almaştiriş juda qiyin böładi» deb tan oldi va Kanada AQŞning öziga qarşi savdo harakatlarining barça asoslarini savdo kelişuvi doirasida nohaq deb hisoblaşini qayd etdi. Uning sözlariga, Oq uy uçun asosiy xabar şundan iboratki, Bryussel bilan muzokaralar — bu «ijobiy assotsiatsiya», «biror kişiga qarşi emas, balki foyda uçun».