Asosiy ma’lumotlar
- 31-oktabr Fransiya böylab 320 ming kişi protest qildi, ulardan 70 mingi Parijda — oldingi ikki şanbadagidan (410 va 550 ming) kamroq
- 290 dan ortiq kişi qölğa olindi; politsiya Parij vokzallarında 1200 dan ortiq tekşiruv ötkazdi
- Hokimiyat 17-oktabrdagi tartibsizliklar qaytarilişidan va Xellouin niqoblarnğ şaxsni yaşiriş uçun işlatilişidan xavotirda edi
Uçinçi şanba protestları: odamlar kamaydi, lekin yürişlarınğ yakuni tarang ötdi
31-oktabr, Xellouin kuniga toğğri kelgan sana, Fransiyada ketma-ket uçinçi şanba bölgan ommaviy protestlar kuni böldi. Hayot darajasi qimmatlaşuvi, yoqilğ'ı narxlarınğ balandligi, inflyatsiya va Emmanyuel Makron hukumati siyosatiga qarşi namoyişlarga talabalar, kasaba uyuşmalari va «sariq yelekler» harakatınğ nisbatan kiçik guruhini birlaştirdi. Fransiya içki işlar vazirlığınğ ma'lumotlarına köra, The National va Deutsçe Welle, tadbirlarda mamlakat böylab 320 ming kişi, jumladan Parijda 70 ming kişi qatnaşgan — bir hafta oldingiga (410 ming) va 17-oktabrga (550 ming) qaraganda sezilarli darajada kam.
Köçalarda nima bölgan edi
Kunnğ katta qismida yürüşler tinç ötdi, lekin keçqurun taranglik oşdi. Parijda politsiya qoidabuzarlarnğ kiçik guruhlarını tarqatib yubordi va köz yoşituvçi gaz qölladi, Lion va Tuluzada ham xuddi şunday çoralar körildi; Marselda taranglik ruhsatsiz ötkazilğan tadbirlarda yüzağa çiqdi. BFMTV Marsel va Renda politsiyaçilar tomonğa petardalar va yondiruvçi qurilmalar otilayotgani, köçalarda maşinalar yonayotgani tasvirlangan kadrlarni körsatdi. İçki işlar vazirligi «radikal unsurlar» Bordo, Tuluza, Lion va Marselda yürişlerden ajralib çiqib, vandalizm va talonçilik bilan şuğ'ullanmoqçi bölganini, biroq kuç tuzilmaları tomonidan töxtatilganini ma'lum qildi. Politsiya ma'lumotlarına köra, Fransiya böylab 290 dan ortiq kişi qölğa olingan.
Hokimiyat Xellouinga qanday tayyorlangan
Hokimiyat 17-oktabrdagi tartibsizliklar qaytarilişidan xavotirda edi — öşa kuni pogromlar va talonçiliklar kuç tuzilmalarını oğohlantirmasdan qoldirib, dökonlar va jamoat binolarına zarar yetkazgan edi. Oldindan taxminan 70 ming politsiyaçi va jandarm jalb qilindi, Parij va başqa şaharlarda yüriş marşrutları şahar markazlarından ötkazilmadi. Parij prefekturasi ertalab vokzallarda va ularnğ atrofidagi hududlarda petardalar, piçoqlar va başqa taqiqlangan buyumlarni olib kirişnğ oldini oliş maqsadida 1200 dan ortiq tekşiruv ötkazdi; vaziyat kamerali dronlar hamda havodan kuzatildi. İçki işlar vaziri Loran Nunyes xavfni «juda yuqori» deb atadi va Xellouin niqoblari şaxsni yaşiriş uçun işlatilişi mumkinligi haqida oğohlantirdi: unınğ sözlarına köra, amaldagi qonunlar jamoat tartibiga tahdid yüzağa kelganda niqob taqişni taqiqlaş imkonini beradi. Bir qator şaharlarda, jumladan yoşğa tölmaganlar uçun ham komendatskiy soati va çeklovlar joriy qilindi.
Parijdagi marşrut va siyosiy fon
Fransiyanğ eng yuqori ma'muriy sudi kasaba uyuşmalarınğ da'vosini rad etib, Natsiya va Bastiliya maydonları oralığ'ıda yüriş taqiğ'ını kuçda qoldirdi; hokimiyat poytaxtnğ şarqiy çekkasidagi bulvarlar böylab, markaziy savdo kvartallarıdan uzoqda ötadğan marşrutni kelişib oldi. Protestlar sentyabr oxirida maktablarnğ holati, tölib-toşgan sinflar va iştirakçilar fikriga köra adolsiz universitetğa qabul tizimiga qarşi talaba tadbirlari bilan başlangan edi; oktabr örtasidan başlab ularga kasaba uyuşmalari va «sariq yelekler» qöşildi. Hukumatnğ ta'limni isloh qiliş va yoqilğ'ı xarajatlarni kamaytiriş haqidagi va'daları norozilikni bartaraf etmadi. Bezovtalik şaroitida savdo palata çakana savdo korxonalarnğ zararını 1 mlrd yevrodan ortiq deb baholamoqda, başqa baholar esa suğ'urtaga kirmagan zarar va yöqotilğan daromadlarni ham hisobğa olganda bu raqamni ikki barobar köproq deb körsatmoqda; Parijnğ asosiy savdo bulvarları böylab vitrinalar qalqonlar bilan yopilgan. Hukumatğa qöşimça bosimni juma kuni Fitç agentliğınğ fransuz qarzi böyça prognozni kutilmaganda «salbiy»ğa özgartiriş qarori ham bosdi: davlat qarzi YaIMnğ 120 foiziga yaqinlaşib, qarz oliş qimmatlaşib borayotğan bir şaroitda xarajatlarni oşiriş imkoniyatlari çeklangan. The National şuningdek, bezovtalik aprel oyidagi prezidentlik saylovlari oldidan sörovlarda yetakçilik qilayotğan öta öng qanot rahbari Marin Le Pennnğ mavqein mustahkamlaganini qayd etadi. Tadbirlar Fransiya çegarasidan ham taşqariga yoyildi: şanba kuni Germaniyanğ bir neça şahrida va Italiyada yoşlar protestları bölib ötdi.
