Bakuda 12-xalqaro kitob yarmarkasi: 32 davlat va kitob kelajagi haqida suhbat

Yarmarka on ikkinçi marta

Bakuda 12-xalqaro kitob yarmarkasi bölib ötdi: Yevropa, Osiyo va boşqa mintaqalardagi 32 davlatdan yozuvçilar, naşriyotçilar va öquvçilar on ikkinçi yil ketma-ket Ozarbayjon poytaxtiga yiğildi. Taşkilotçilar va iştirokçilarning sözlariga köra, ularni Euronews (material naşrning inglizça va rusça versiyalarida çiqqan) taqdim etgan; tadbir nafaqat yangi kitoblarga, balki adabiyotning tillar, avlodlar va çegaralar orqali odamlarni boğlaşiga hamda texnologiyalar özgartirayotgan kelajakda kitobning örniga bağişlangan.

Adabiy fon: Nizomiydan Fuzuligaça

Yarmarka taşkilotçilari va iştirokçilari qadimiy an'anaga tayanadi: Yevropa va Osiyo çorrahasida joylaşgan Ozarbayjon fors tilli dunyoga XII asr şoiri Nizomiy Ganjaviyni, keyinçalik esa turli tillarda rivojlanayotgan an'ana doirasida ijod qilgan Muhammad Fuzulini bergan. Euronews ta'kidlaganidek, tarjimalar, naşriyot hamkorliklari va festivallar bu hikoyalarning kelib çiqiş mamlakatidan ança uzoqdagi auditoriyaga yetib borişiga yordam beradi — yarmarkaning özi ham şunday kanallardan biriga aylangan.

Syujetlarning universal tili: Soniy va Simpson tajribasi

E'tirof etilgan «Taqdir kitobi» romani — ön yilliklar davomidagi şaxsiy va siyosiy özgarişlar fonida eronlik ayol hayoti haqida — muallifi, eronlik yozuvçi Parinouş Soniyning aytişiça, kitob javob topişini faqat mintaqada kutgan, ammo tarjima birinçi bölib italyan tilida çiqqan va roman Norvegiyada bestsellerga aylangan. «Insoniy azob-uqubatlar, turmuş tarzi, savollar va muammolar umuman olganda insoniyat uçun juda muhim, va biz barçamiz ularni tuşunamiz», — deb yozadi Euronews uning sözlarini. Scavengers va The Memory Thieves romanlari bilan tanilgan britaniyalik yozuvçi Darren Simpson turli mamlakatlardagi bolalar hikoyalarida bir xil narsani izlaşini ta'kidlab, Ozarbayjondagi yoş öquvçilar ehtirosi — raqamli köngiloçarlar bilan raqobatga qaramay — uni hayratda qoldirganini qöşdi.

Mahalliy ovozlar va kitobning kelajagi

Yarmarkadagi ozarbayjonlik yozuvçilar raqamli davrda öquvçilik odatlarini şakllantiriş haqida gapirişdi. Kompyuter fanlari böyiça ta'lim olgan yozuvçi-fantast Reyxan Yusifgizi ikki omilni ajratib körsatdi: muallif zamonaviy va sodda tilda yozişi kerak, ammo hal qiluvçi omil, uning sözlariga köra, ota-ona namunasi bölib qolaveradi — «ota-ona muallif, kitob va bola orasida turadi». Yozuvçi va publitsist Elmira Axundova bosma kitobning hissiy oğirligini «betaraf raqamli yangiliklar» bilan qarama-qarşi qöyib, adabiyotning yakuniy maqsadi tinçlik va multikulturalizmni rağbatlantiriş deb atadi: «Kitob albatta gumanizmga yönaltirilgan bölişi kerak». Muhokama iştirokçilari raqamli naşriyot va audiokitoblar bosma kitobni siqib çiqarmaydi, balki uning imkoniyatlarini kengaytiradi, hamda «Şarq va Ğarb orasidagi» maydonda mualliflar va öquvçilarning jonli uçraşuvlari buning natijasida yanada dolzarblaşadi, degan bir fikrga kelişdi.