Atlantadagi G20 sammiti: Ukraina va Eron sababli qarama-qarşilik, bekor qilingan surat hamda Rubio va Lavrov uçraşuvi

Muzokara stolidagi qarama-qarşilik

Juma kuni Atlantada «Yigirmaliklar guruhi» taşqi işlar vazirlarining ikki kunlik uçraşuvi başlandi va dastlabki daqiqalardanoq forumda birlik yöqligi yaqqol körindi: Ukraina va Yaqin Şarqdagi uruşlar iştirokçilar örtasidagi qarama-qarşiliklarni yanada çuqurlaştirdi. Buni AFP xabar qilmoqda diplomatlarning nutqlari va maydondagi öz manbalariga tayanib.

Ayblaşlar va suratga olişning bekor qilinişi

Yevropa Ittifoqining taşqi siyosat böyiça oliy vakili Kaya Kallas Rossiya taşqi işlar vaziri Sergey Lavrov «köp yolğon va soxta narativlar» taqdim etganini, ularni yevropaliklar rad etişga muvaffaq bölganini ma’lum qildi. Yevropa diplomatiya manbasining aytişiça, Lavrov bunga javoban «ançagina provokatsion» bölgan. Vazirlarning an’anaviy jamoaviy surati bekor qilindi: yevropalik amaldorlarning bir qismi Lavrov yonida suratga tuşişdan baş tortdi — Yevropa rahbarlari bu yil ham ilgari Rossiya delegatsiyalari bilan suratga tuşişdan qoçgan edi. AQŞ rasmiy vakili suratning bekor qilinişini «tseremonial suratni diplomatiya çalğituvçiga aylantirmaslik» istagi bilan izohladi. Lavrov matbuot anjumanida yevropaliklarni «takabbur boykot» uçun tanqid qildi va ayni paytda Donald Tramp ma’muriyatining Moskva bilan muloqotga tayyorligini maqtadi.

Vaşington nimani izlaydi va uçraşuvdan nima kutilmoqda

AQŞ uçun bu uçraşuv kengroq diplomatiya çizğining bir qismi: Vaşington Moskvadan yoqilği narxlarini jilovlaş böyiça hamkorlikka erişişga intilmoqda — bu qöşimça saylovlar oldidan ötkazilayotgan kampaniyaning sezilarli mavzusiga aylandi — va şuningdek, suzib yuriş erkinligini ilgari surmoqda. Marko Rubio oçiliş marosimida dunyo «özaro boğlangan iqtisodiy va geopolitik inqirozlar» ortidagi «tanlov lahzasida» turganini aytib, «yigirmaliklar»ni energetika, oziq-ovqat zanjirlari va navigatsiya böyiça birgalikda işlaşga çaqirdi. Forum doirasida u Lavrov bilan qisqasça suhbatlaşdi, Lavrov esa bu suhbatni «tartibli» deb atadi. Muzokaralar yakuni yakuniy deklaratsiya örniga AQŞ tayyorlagan rais xulosasi böladi — asosiy mavzular böyiça yutuqlar kutilmayapti.

Kontekst: sanksiyalar, Eron va noyabr muzokaralari

Lavrovning G20 sammitida qatnaşişi Vaşington pozitsiyasidagi sezilarli siljiş fonida keçmoqda: AFP ma’lumotlariga köra, AQŞ bu yil Rossiya amaldorlarining «yigirmaliklar» tadbirlarida qatnaşişiga ruxsat bergan, aksinça, birlaşma a’zosi Janubiy Afrikaning iştiroki çeklangan; Tramp Vladimir Putinni dekabrda Floridaga taklif qildi va sanksiyalarning bir qismini yumşatib, narxlar keskin oşgan şaroitda Rossiya dizel yoqilğisini yetkazib beriş töğrisidagi bitimni ilgari surdi. Energetika narxlari AQŞ va Isroil fevralda Eronga zarbalar berganidan, Tehron esa javoban Hormuz böğozini tösganidan keyin oşdi. Germaniya taşqi işlar vaziri Iogann Vadeful «Rossiya bilan heç qanday normalik yöq» deb bildi va Moskvani Qora dengizdan başlanadigan öt öçiriş töğrisidagi Kiyev taklifini qabul qilişga yana çaqirişga va’da berdi. Atlantadagi uçraşuv dekabrda Mayamidagi Trampning Doral kurortida bölib ötadigan G20 yetakçilari sammiti uçun doira belgilaydi; noyabrda Moskva, Kiyev va Vaşington örtasida yangi muzokaralar kutilmoqda.