AQŞ Ukrainaga 2,1 mlrd dollarga Patriot PAC-3 raketalari sotişni tasdiqladi

Asosiy ma’lumotlar

AQŞ Davlat departamenti Ukrainaga taxminan 500 dona Patriot PAC-3 MSE raketasi sotişni 2,1 mlrd dollarga tasdiqladi
Bitimni Kanada, Germaniya va Norvegiya moliyalaydi; AQŞ byudjeti mablağlari işlatilmaydi
Zelenskiy yetkazib beriş faqat bir neça yildan keyin boşlanişi mumkinligi haqida ogohlantirdi

Tasdiqlangan bitim

AQŞ Davlat departamenti Ukrainaga Patriot PAC-3 raketalari MSE (Missile Segment Enhancement) modifikatsiyasida taxminan 500 dona miqyorida, taxminiy qiymati 2,1 mlrd dollarga teng bölgan savdoni tasdiqladi. Bu haqda departamentning rasmiy bayonotida, unga BBC News va Zamon.uz havola qilgan. Ukraina tomoni söragan paketga raketalarning özi, tasniflangan va tasniflanmagan zaxira qismlar, şuningdek logistika va dasturiy taʼminot xizmatlari kiradi. Asosiy pudratçi sifatida Lockheed Martin amerika kompaniyasi körsatilgan.

Kim tölaydi va keyin nima böladi

Davlat departamenti maʼlumotiga köra,, xarid Kanada, Germaniya va Norvegiyaning JUMPSTART dasturi orqali donorlik hissa mablağlari, şuningdek Ukrainani qöllab-quvvatlaş uçun Yevropa Ittifoqi krediti hisobidan moliyalanadigan milliy mablağlar orqali tölanadi; bitimda AQŞ byudjeti mablağlari jalb etilmagan. Departament savdo «AQŞ taşqi siyosati va milliy xavfsizligi maqsadlarini qöllab-quvvatlaydi» deb bildirdi. Tasdiqlangandan söng Kongressga rasmiy bildirişnoma yuboriladi, uni körib çiqiş uçun 30 kun ajratilgan — yaʼni bitim hozirça Kongressga bildirişnoma bosqiçida, bajariliş bosqiçida emas.

Kiyevning munosabati va muddat muammosi

Ukraina prezidenti Vladimir Zelenskiy bu qarorni «kuçli qadam» deb atadi, ammo kelişilgan şartlar böyiça yetkazib beriş «faqat bir neça yildan keyin» boşlanişi mumkinligi haqida ogohlantirdi. U amerikalik hamkorlardan PAC-3 interceptorlari hozirdayoq zarur bölgan davr uçun yeçim topişni söradi va AQŞ hamda ittifoqçilarning mavjud zaxiralaridan Ukrainaga raketa yetkazib berişni, söngra ularning arsenalini allaqaçon tölangan işlab çiqariş hisobidan töldirişni taklif qildi. Bu haqda euronews yozadi.

Muddatlar nima uçun hal qiluvçi ahamiyatga ega

Kontekst muammoning qançalik keskinligini tuşuntiradi: BBC News maʼlumotiga köra, Zelenskiy şu haftodayoq Kiyev Patriot va NASAMS uçun raketa partiyasining tasdiqlanişini deyarli bir oy kutayotganini aytgan, bundan oldin esa Patriot zaxiralarining halokatli darajada tugaganini tan olgan edi — bu ruslarning ballistik raketalarga qarşi samarali yagona vosita, öşa raketalarning zarbalari, uning sözlariga köra, juma kuni ikki viloyatga tuşgan. Naşr buyurtma, körinib turibdi, omborlardagi emas, balki yangi raketalarga tegişli ekanligini, PAC-3 işlab çiqariş esa çeklanganini — AQŞ mudofaa vazirligi maʼlumotlariga köra yiliga taxminan 600 raketa — qayd etadi; global tanqislik, jumladan, AQŞning bu raketalarni Eron bilan uruşda işlatişi bilan boğlanadi. Zamon.uz The Waşington Postga tayanib, may oyidan beri yetkazib berişlar tartibsiz keçganini, 16 oktabrda esa Tramp ittifoqçilarga öq-dorilar savdosini öz arsenalini töldiriş uçun töxtatganini maʼlum qilganini qöşadi. Demak, bitimning tasdiqlanişi moliyalaştiriş va hajmni tasdiqlaydi, ammo asosiy noaniqlik sifatida amaldagi yetkazib beriş jadvali qolmoqda.