Ukrainaning sobiq boş vaziri Yatsenyuk: Oleşkilerdagi sulh Rossiya bilan keng sulhga olib kelmaydi

Oleşkilerdagi mahalliy sulh: evakuatsiyaga tayyor, ammo savollar qolmoqda

Ukraina va Rossiya Oleşkilarga gumanitar yordam yetkaziş va tinç aholini evakuatsiya qilişga tayyorlanmoqda — Oleşki Xerson viloyatidagi, töliq miqyosli bosqinning birinçi kunlaridan buyon okkupatsiya qilingan şahar. Operatsiya AQŞ birinçi xonimi Melania Tramp ham jalb etilgan olti kunlik mahalliy sulh şaroitida ötkazilmoqda. Payşanba kuni ukrain va rus rasmiy şaxslari evakuatsiya yöllarining minalardan tozalangani va gumanitar konvoy yuborilişga tayyor ekanini tasdiqladi. Evakuatsiya juma kuni mahalliy vaqt bilan soat 14:00 gaça rejalaştirilgan edi, undan söng yordam tarqatilişi közda tutilgan. Şu bilan birga, Euronewsqayd etganidek, ketişni istaganlar, ayniqsa, okkupatsiya qilingan Qrim, Rossiya va Belarus orqali Ukraina nazoratidagi hududga qaytişni xohlayotganlarning taqdiri böyiça jiddiy savollar qolmoqda.

Yatsenyuk: «Yöq» va «heç qaçon»

Ukrainaning sobiq boş vaziri Arseniy Yatsenyuk Euronews’ga bergan intervyusida Oleşkilerdagi mahalliy sulh kengroq kelişuvga olib boradigan birinçi qadam bölişini istisno qildi. Sulh keng sulhga olib kelişi mumkinmi degan savolga u şunday javob berdi: «Javobim juda qisqa böladi. Yöq», Rossiya sulhga rozi böladimi degan savolga esa qöşimça qildi: «Heç qaçon». U Moskvani qolgan aholi bilan garov sifatida muomala qiliş va ularning ahvolini rus kuçlarini qutqaruvçilar sifatida körsatadigan propagandistik operatsiya uçun işlatişda aybladi. «Va şu tariqa ular aslida Oq uy tomonidan ma’lum bir ijobiy munosabat sotib olişga harakat qilmoqda. Bu mening fikrim», — dedi Yatsenyuk va qöşimça qildi: «Ruslarga işonçning heç qanday yöli yöq, nuqta». U, şuningdek, gumanitar missiya propagandistik maqsadlarda işlatilişi mumkinligi haqida ogohlantirdi va operatsiyani yoritayotgan amerikalik jurnalistlarni «jurnalist bölişga va haqiqatni aytişga, rus propagandasini takrorlamaslikka» çaqirdi. Uning fikriça, Vaşingtonning tinç aholi yordam olişi va Ukraina nazoratidagi hududga qaytiş yoki qaytmaslikni erkin hal qilişi ta’minlanişi böyiça alohida mas’uliyati bor.

Muzokaralarga nisbatan şubha va Yevropaning roli

Yatsenyukning şubhasi AQŞning diplomatik sa’y-harakatlarini qayta jonlantirişga ham tegişli: noyabr oyida, ehtimol Abu-Dabida qöşimça texnik muzokaralar muhokama qilinmoqda. U Rossiyani muzokaralarga qaytişga tayyorligini haqiqiy imtiyozlarsiz taraqqiyot körinişini yaratişga uriniş deb baholadi. «Putin uruşni öz şartlari bilan tugatişga tayyor», — dedi u va rus prezidenti faqat Ukrainaning kapitulyatsiyasiga teng kelişuvga rozi bölişini ta’kidladi. Uning sözlariga köra, Moskva muzokaralardan vaqt yutiş, sanksiyalarni çetlab ötiş va Vaşington bilan Yevropa ittiqdoçlari örtasidagi kelmovçiliklarni çuqurlaştiriş uçun foydalanmoqda, Putinning yakuniy maqsadi esa özgarmagan — butun Ukraina ustidan nazorat örnatiş. Pessimizmga qaramay, Yatsenyuk Vaşington va Kiyev Moskvadan şartsiz sulh talab qilişni davom ettirişi kerakligini ta’kidlab turdi.

Yevropa «stol atrofida» bölişi kerak, «menyuda» emas

Yatsenyuk, şuningdek, Yevropa davlatlarının Ukrainanıñ kelajagi böyiça müzokaralardan çetlab ötiliş xavfi haqida oğohlantirib, Moskvani Yevropa Ittifoqini ataylab çetga surişga intilayotganlikda aybladi. U Yevropanıñ «müzokaralar stoli»dagi örnı bilan «menyu»dagi örni örtasidagi farq haqidagi iborani keltirib, Yevropa Ittifoqınıñ Ukrainaga moliyaviy yordami uni har qanday müzokaralarda müqarrar işitirokçi qilişini ta’kidladi. Kim kimni Yevropa Ittifoqi nomidan vakillik qişi kerakligi haqidagi savolga bu Yevropa hukumatlarıninğ qarori ekanini aytdi va mumkin bölgan nomzodlar sifatida Finlandiya prezidenti Aleksandr Stubb hamda Yevropa Komissiyasi raisi Ursula fon der Leyen ismlarini atadi, Rossiyanınğ e’tirozları haqida esa: «Kimni qiziqtiradi?» — dedi. U Stubb va Norvegiya baş vaziri Jonas Gar Störeninğ Putinga yaqinda qilgan murojaatlarına ham şubha bilan qaradi: uninğ fikriça, Moskva bunday taşabbuslarni Yevropanınğ zaifligi va birlik yöqligi belgisi deb baholaşi mumkin. «Putinninğ öşa telefon qoñğiroğını olişi juda yoqdi, çunki bu Yevropa Ittifoqi içidagi yorişlar va darzliklar belgisidir», — dedi u, şu bilan birga, Emmanuel Macron ham kirgan Yevropa yetakçilarınınğ Rossiya prezidenti bilan töğridan-töğri aloqa qilişga qilgan avvalgi urinişlarını ham eslab ötdi. «Yevropaliklar birma-bir harakat qilişları kerak. Biz bitta ovoz bilan gaplaşimiz lozim», — degan xulosaga keldi Yatsenyuk.