Knessetdagi arab deputat: Netanyaxu yangi saylovlar izlayotgan bo‘lsa kerak, muxolifat uni to‘siq qila oladi

Netanyahuga nisbat berilayotgan stsenariy

Knessetdagi Birlashgan arab ro‘yxati fraksiyasi rahbari Ahmad Tibi Anadolu turk agentligiga bergan intervyusida Isroil bosh vaziri Benyamin Netanyaxu hokimiyatni qo‘lida saqlab qolish uchun yangi saylovlar o‘tkazishga intilayotganini aytdi. Tibi so‘zlariga ko‘ra, Netanyaxu o‘tish davri hukumati bosh vaziri lavozimida qolishni, AQShdagi oraliq saylovlardan so‘ng esa «Donald Tramp bilan hamkorlik va muvofiqlashtiruvda Eronga qarshi urush boshlab, so‘ngra yana bir saylovlar o‘tkazishni» maqsad qilgan. Bu deputatning bayonidir, tasdiqlangan fakt emas: bunday reja haqida materialda boshqa tasdiqlar yo‘q.

Muxolifat taklifi va arab partiyalarining roli

Tibi muxolifat partiyalarini «Yesh Atid» partiyasi rahbari Gadi Eyzenkot boshchiligida hukumat tuzilganini tez orada e’lon qilishga chaqirdi va Birlashgan arab ro‘yxatining yordam berishini va’daladi. U ro‘yxat hukumatga kirishni niyat qilmayotganini, biroq muxolifat bilan kelishuvlar orqali Netanyaxu hukumatini ag‘darish uchun «kafolat tarmog‘i» yaratishga tayyor ekanini ta’kidladi va parlament qo‘llab-quvvatlashi evaziga arab deputatlari o‘z jamoalarining ehtiyojlariga mos majburiyatlarga erishishga harakat qilishini aytdi. Tibi, shuningdek, Mansur Abbos boshchiligidagi Raam partiyasi bilan muvofiqlashtirish mumkinligini aytib, umumiy maqsad sifatida amaldagi hukumatni ag‘darishni atadi.

Saylovlardan keyingi vaziyat

Intervyu seshanba kuni bo‘lib o‘tgan parlament saylovlaridan so‘ng o‘tkazildi: hozircha na Netanyaxu bloki, na muxolifat o‘ziga xos ko‘pchilikka ega emas — so‘nggi ma’lumotlarga ko‘ra, Netanyaxu bloki 53, muxolifat 48, arab partiyalari esa 120 o‘rinli Knessetda 19 mandat oldi; ko‘pchilik uchun kamida 61 o‘rin kerak, bu arab partiyalarini hukumat tuzishda potensial kalitli mavqega qo‘yadi. Tibi arab saylovchilarining yuqori faolligini Netanyaxuning hukumat tuzishiga to‘sqinlik qilgan yutuq deb atadi va Itamar Ben-Gvir «boshqa hech qachon politsiya vaziri bo‘lmaydi» dedi. U, shuningdek, Netanyaxu lagerining arab saylovchilari tomonidan saylov firibgarliklari qilingani haqidagi ayblovlarni rad etib, ularni arab saylovchilarining faolligini bostirish va rasmiy natijalarni e’lon qilishni cho‘zishga qaratilgan kampaniya deb atadi hamda ayblovlarni natijalar e’lon qilinishiga ta’sir qilmasligi haqidagi Markaziy saylov komissiyasi pozitsiyasiga tayanadi.

Keyin nima bo‘ladi va nima hali noma’lum

Markaziy saylov komissiyasi payshanba kuni maxsus byulletenlarni sanash yakunlanganini e’lon qildi; rasmiy yakuniy natijalar keyinroq e’lon qilinadi. Prezident Yitsxak Gertsog rasmiy natijalar qo‘lga kirgach, hukumat tuzish vazifasini biror deputatga yuklashdan oldin parlament fraksiyalari bilan maslahatlar o‘tkazishi kutilmoqda. Hozircha bu shunchaki kutilayotgan tartib: mandatga nomzod ham, mumkin bo‘lgan koalitsiya tarkibi ham aniqlanmagan, Tibining «Eron bilan urush» haqidagi bayoni esa Netanyaxu niyatlari bo‘yicha uning shaxsiy bahosi bo‘lib qolmoqda. Tibi, shuningdek, muxolifat rahbarlari ichki nizolarni yengib o‘tishiga umid bildirdi va «Isroil Beytenu» rahbari Avigdor Liberman muxolifat blokini tark etishi ehtimolini rad etib, uning xatti-harakatlarini, o‘z so‘zlariga ko‘ra, bosh vazirlik davrini qaytarish maqsadida Eyzenkotga bosim o‘tkazishning odatiy namunasi deb atadi.