Googleʼning birinçi maʼlumot markazli sunʼiy yöldoşi aloqaga çiqdi va hayku yozdi

Sunʼiy yöldoş aloqaga çiqdi

Googleʼning Suncatçer loyihasi doirasidagi orbita maʼlumot markazi prototipi oktyabr boşida SpaceX Falcon 9 raketasida yuzdan ortiq boşqa apparatlar bilan birga uçirilgandan söng Yer bilan aloqa örnatdi. Buni TechCrunch xabar qilmoqda. Taxminan uç haftalik tizimlarni sinaşdan keyin sunʼiy yöldoş işga tayyor böldi: muhandislar bortga oldindan yuklab qöyilgan Google DeepMindʼning Gemma 4 modeliga birinçi sörovni yuborib, undan kosmosda böliş haqida hayku yozişni söradi. Kompaniya modelni mavzuli limeriklar bilan ham tekşirdi va, eng muhimi, apparatdan atrofidagi orbita şaroitlari töğrisida hisobot söradi. Google vakilining aytişiça, sunʼiy yöldoş normal işlayapti.

Energiya çeklovi va asosiy sinovlar oldinda

Sunʼiy yöldoş bitta Google tensor protsessorini (TPU) olib uçadi va 1 kVt gaça elektr energiyasi işlab çiqaradi. Energiya sarfi tufayli çip bir vaqtda taxminan yigirma daqiqagagina işga tuşa oladi, bu esa kosmos va Yer örtasidagi allaqaçon murakkab bölgan aloqani yanada qiyinlaştiradi. Apparat orbitada katta inferens yuklamalari uçun yaqin uçuvçi sunʼiy yöldoşlar tarmoqlariga yöl sifatida loyihalaştirilgan. Joriy sinovlar kampaniyasining asosiy maqsadi — çipning issiqlik bosimi va radiatsion muhit şaroitlarida qanday işlaşini tekşiriş. Google ilgari TPUʼni Yerdagi zarraça tezlatgiçlarida keng sinagan edi, endi esa radiatsiyaning real taʼsirini baholaydi: u xotirada saqlangan qiymatlarning özgarişi — «bit flip»larni keltirib çiqarişi mumkin, bu esa standart monitoring vositalari işga tuşmasdan maʼlumotlarni buzişi mumkin. Yerdagi sinovlar radiatsiya taʼsiri inferens uçun minimal, model öqitişda esa ança sezilarli bölişini körsatgan edi; endi bu baholarni amalda tekşiriş kerak böladi.

Keyin nima böladi va loyiha qanday tuzilgan

Agar bortdagi TPU özini yaxşi körsatsa, keyingi qadam 2027-yilda yanada ilğor çipga ega yana ikkita sunʼiy yöldoşni uçiriş böladi: ular köproq energiya işlab çiqariş imkoniyatiga ega böladi va sunʼiy yöldoşlararo optik aloqa liniyalarini namoyiş etadi. Bu borada Suncatçer raqobatçilardan sezilarli farq qiladi: Google sunʼiy yöldoşlar orasida muvofiqlaştirilgan taqsimlangan yuklamalar uçun yuqori tezlikdagi liniyalarni rejalaştirmoqda, TechCrunch maʼlumotlariga köra esa SpaceXʼning maʼlumot markazlari, kutilganiga köra, lazer liniyalardan foydalanadi, biroq hisoblaşlarni samarali bölişiş uçun bir-biridan juda uzoq orbitada böladi, Starcloud va Cowboy Space kabi kompaniyalar esa inferensni alohida sunʼiy yöldoşlarda bajarişga umid qilmoqda. Google va SpaceX loyihalari çambarças boğliq: Alphabet SpaceXʼning muhim uluşiga ega va ikkala kompaniya ham orbita maʼlumot markazlarini uçiriş uçun töliq va tez qayta işlatiladigan Starşipʼga muhtoj. Oktyabr boşida eʼlon qilingan hakamlar tomonidan körib çiqilgan tahlilda Suncatçer tadqiqotçilariSpaceX avvalgi raketalari kabi tajriba hisobiga xarajatlarni xuddi şunday kamaytirişga erişiş uçun 1 800 Starşip parvozini bajarişi kerak bölişinibaholagan. Suncatçer Googleʼning klassik «oyga otiliş» loyihasi sifatida tasvirlanadi: eʼtibor 2030-yillarda tejamkor bölib qoladigan infratuzilmaga qaratilgan. Şu bilan birga, TechCrunch taʼkidlaganidek, bu yöl kompaniya umuman olganda yaqin muddatli sunʼiy intellekt muammolariga qanday javob berişiga boğliq bölişi mumkin: bu hafta Alphabet aksiyalari sunʼiy intellektning qidiruvga joriy etilişi reklama daromadlarining ösişini sekinlaştirayotgani haqidagi hisobotdan keyin tuşib ketdi.