Asosiy ma’lumotlar
- Gazetalar xabarlariga köra, kancler Jon Xili xarajatlarning 2032-yilga qadar deyarli 30 foizga — 431 milliard funtga ösişi başorati fonida saylovga qadar ijtimoiy xarajatlarni qisqartirişdan voz keçdi
- Gazetalar xabariga köra, kansler Jon Xili xarajatlar 2032-yilga qadar deyarli 30 foizga — 431 milliard funtgaça ösişi prognozi fonida saylovga qadar ijtimoiy xarajatlarni qisqartirişdan voz keçdi
- Daily Express ma’lumotiça, Police Scotland Jefri Epsteynning Endryu Mauntbatten-Vindzor bilan birga Balmoraldagi bölişi böyiça «faol sörovlar» olib bormoqda
- Alphabet aksiyalari 15 foizga arzonlaşdi, Nasdaq indeksi 1,5 foizga tuşdi
- Alphabet aksiyalari qiymati 15 foizga kamaydi, Nasdaq indeksi 1,5 foizga pasaydi
Byudjet oqibatlari birinçi sahifalarni egallab turibdi
BBC News naşr etgan juma kuni britaniya gazetalarining birinçi sahifalari şarhikancler Jon Xili byudjetining oqibatlari matbuotda hukmronlik qilişda davom etayotganini körsatmoqda. i Paper gazetasi «Saylovga qadar ijtimoiy xarajatlarni qisqartiriş yöq» sarlavhasi ostida kancler bergan va’dani yozib, ijtimoiy xarajatlar 2032-yilga qadar deyarli 30 foizga — 431 milliard funtga ösişi başorat qilinayotganini va xarajatlarni qisqartiriş masalasini hal qilişdagi keçikiş uçun tanqid qilinayotganini qayd etadi.
Yagona byudjet siyosatiga turliça baholar
Naşrlarning munosabati sezilarli darajada farq qiladi. Daily Telegraph Moliya tadqiqotlari institutining (IFS) «ön yilliklar oğriqqa tayyorlaning» degan ogohlantirişini va kancler çoralari natijasida örtaça oilaning qölga kiritadigan daromadi 2020-yillar davomida atigi 2 foizga ösişini hisoblab çiqqanini keltiradi. Daily Mail esa, aksinça, ijtimoiy sohadagi özgarişlardan voz keçişni «keskin buriliş» va «Xilining xor qilinişi» deb ataydi. Times mudofaa xarajatlarining bir qismini «balansdan taşqariga» çiqarib, soliqlar oşirilişi yoki davlat xizmatlaridan qisqartirişlardan qoçiş rejalari haqida xabar beradi: gazeta ma’lumotlariga köra, Xili qöşimça xarajatlarning «salmoqli» qismini moliyalaştiruvçi xalqaro bankni taşkil etiş böyiça kamida uçta boşqa NATO a’zosi bilan muzokaralar olib bormoqda, Ğaznaçilik esa masalan, tez uçadigan öquv samolyotlari kabi texnikani oldindan moliyalaştirişga xususiy kompaniyalarni jalb qiliş mexanizmini körib çiqmoqda.
Sahifalardagi boşqa mavzular
Daily Express birinçi sahifasida Police Scotland vafot etgan Jefri Epsteynning Endryu Mauntbatten-Vindzor bilan birga Balmoraldagi bölişini örganayotgani haqida xabar beradi; gazeta ma’lumotlariga köra, politsiya «faol sörovlar davom etayotganini» tasdiqlagan. Mauntbatten-Vindzorning özi har qanday huquqbuzarlikni doimiy va qat’iy ravişda rad etib keladi. Guardian birinçi sahifaga Isroil parlament saylovlarini çiqaradi: heç bir yirik blok köpçilik ovozni qölga kirita olmagaç, Binyamin Netanyaxu va uning ittifoqçilari, gazeta ma’lumotlariga köra, Isroilning falastin jamoalarida taxminiy ovoz sotib oliş va boşqa qonunbuzarliklarni körib çiqiş uçun içki xavfsizlik xizmati Şabakka murojaat qilgan; Guardian yozişiça, Netanyaxuning özi hokimiyatni saqlab qoliş uçun «arab saylovçilarini qoralaşda» ayblanmoqda. Financial Times seşanba kuni Alphabet aksiyalarining 15 foizga tuşib ketişi haqida xabar beradi — bu investorlarning sun’iy intellektga kiritilgan mablağlar özini oqlaşidan xavotiri sabab bölgan; tuşiş bozorlarga ham ta’sir körsatdi — Nasdaq indeksi 1,5 foizga kamaydi. Metro gender tenglik böyiça Global 50/50 institutining tadqiqotiga tayanib, «manosfera» «çekiş kabi» zararli ekanini yozadi, Daily Mirror esa neft kompaniyasi Şell foydasini Eron va Ukrainadagi uruşlar fonida yoqilği va kommunal xizmatlar narxining davom etayotgan ösişi bilan qarama-qarşi qöyadi.
Kancler Jon Xilining byudjetidan kelib çiqqan oqibatlar birinçi sahifalarning köp qismini egallab turibdi. «Saylovga qadar ijtimoiy yordam qisqartirilmaydi» — i Paper sarlavhasi; gazeta kancler bu va’dani «xarajatlar 2032-yilga qadar deyarli 30 foizga oşib, 431 milliard funtga yetişi başorat qilinayotgan bir paytda» berganini va u «xarajatlarni qisqartiriş masalasini hal qilişdagi byudjet keçikişi uçun tanqid ostida» ekanini yozadi.
Daily Telegraph Moliya tadqiqotlari institutining (IFS) «ön yilliklar oğriqqa tayyorlaning» degan ogohlantirişlarini davom ettiradi — bu «Xili byudjetda ijtimoiy yordam özgarişlaridan qoçgani uçun ‘foydasiz çalqançalikda’ ayblandi» sarlavhasi ortidan. Gazeta hisob-kitobiga köra, «kancler çoralari ta’sirida örtaça oilaning qölga kiritadigan daromadi 2020-yillar davomida örtaça 2 foizga ösadi».
«Mudofaa balansdan taşqari xarajatlardan foyda köradi» — Times özining asosiy materialida, bu «kelgusi yili milliardlab soliq oşirişlari yoki davlat xizmatlaridan qisqartirişlardan qoçiş» maqsadida deydi. Gazeta ma’lumotlariga köra, «Xili qöşimça xarajatlarning ‘salmoqli’ qismini moliyalaştiradigan xalqaro bank tuziş böyiça kamida uçta boşqa NATO a’zosi bilan yakuniy bosqiçdagi muzokaralar olib bormoqda», Ğaznaçilik esa «tez uçadigan öquv samolyotlari kabi texnikani oldindan moliyalaştiriş imkonini beruvçi mexanizmni körib çiqmoqda».
Daily Mail gazetasi kansler «şafqatsiz buriliş»ga majbur bölganini va bu «nazoratsiz oşib borayotgan imtiyozlar hisobi» ekanini yozib, bu «Healey uçun qoralaş» deb baholayapti.
Daily Express özining eksklyuziv xabari bilan çiqdi: Şotlandiya politsiyasi (Police Scotland) vafot etgan jinsiy jinoyatçi Jeffri Epsteinning Endryu Mauntbatten-Vindzor bilan «Balmoraldagi bölişini» tekşirmoqda. Gazeta ma’lumotiga köra, politsiya «faol sörovlar davom etayotganini tasdiqlaydi». Mauntbatten-Vindzor har qanday qonunga xilof harakatni izçil va qat’iy ravişda rad etib kelmoqda.
Daily Star ham Endryu Mauntbatten-Vindzorning Balmoraldagi vaqti böyiça «politsiya tekşiruvi» haqidagi xabarni beradi, biroq boşqa materiallarda u 86 yoşida vafot etgan ser Patrik Styuartga bağişlangan hurmat sözlariga e’tibor qaratadi. Gazeta vafot etgan aktyor surati yonida «Star Trekning sönggi frontearsi» deb yozadi va uni «sahna hamda kino afsonasi» sifatida yod etadi.
Metro gazetasi gender tengligi böyiça Global 50/50 institutining yangi tadqiqotiga tayanib, «manosfera çekiş kabi zararli» ekanini xabar qiladi. Unda aytilişiça, onlayn ayolga qarşi kayfiyat «ayollar va qizlarga qarşi zöravonlikni tarğib qilib daromad topadi, ruhiy salomatlikka zarar yetkazadi hamda öğil bolalar va erkaklarga yordam olişni qiyinlaştiradi». Gazeta manosferaga qarşi kuraşni çekişga qiyoslab, şunday ogohlantiriş keltiradi: «Buyuk Britaniya öğil bolalar va yoş erkaklarga zarar yetkazilişini töxtatiş... hamda ayollar hayotini saqlaş uçun xuddi şu yondaşuvdan foydalanişi kerak».
The Guardian Isroil parlament saylovlari böyiça eng sönggi xabarlarni boş muqovasiga çiqarib, Benyamin Netanyaxuning «hokimiyatni saqlab qoliş uçun arab saylovçilarni tuhmat qilişda ayblanganini» yozadi. Gazeta ma’lumotiga köra, yirik siyosiy kuçlardan heç biri köpçilik örinlarni qölga kirita olmagaç, «Netanyaxu va uning ittiqdoçlari Isroildagi falastinlik jamoalarda sodir bölgani aytilayotgan saylov ovozlarini sotib oliş va boşqa qonunbuzarliklarni tekşiriş uçun içki xavfsizlik xizmati — Şin Betga murojaat qildi».
Financial Times «Alphabet aksiyalari qattiq zarba oldi» deb yozib, Google’ning asosiy kompaniyasi «pulni tez sarflayotganini» aytadi va bu «sun’iy intellektdan olinadigan daromad böyiça investorlar qörquvini çuqurlaştiradi». Alphabet aksiyalari qiymati payşanba kuni 15 foizga tuşganini xabar qilib, gazeta «bu qulaş bozorlar böylab jarang soldi, texnologiya kompaniyalariga boy Nasdaq indeksi 1,5 foizga pasaydi» deb yozadi.
Daily Mirror neft giganti Şell’ning foydasi haqida yozib, buni Eron va Ukraina uruşlari şaroitida «davom etib borayotgan» kommunal tölovlar hamda yoqilği narxlari bilan qiyoslaydi.
Nihoyat, The Sun aktyor Jeyms Eykasterning Celebrity Traitors şousidagi iştiroki haqidagi yangi tafsilotlarni boş muqovasiga çiqaradi. Gazeta yozişiça, xoin ekanini tan olişi uni şunçalik iztirobga soldiki, suratga oliş töxtatildi va «yumaloq stol ovozi»dan oldin şou xodimlari komikning holatidan xabar oldi.
