BMT Xavfsizlik Kengaşi Liviyadagi missiya mandatini uzaytirdi, biroq Ğarbiy Sahro böyiça rezolyutsiya Rossiya vetosi tufayli ötmadi

Ikki ovoz beriş, ikki xil natija

Birlaşgan Millatlar Taşkiloti Xavfsizlik Kengaşi juma kuni, 30-oktabr, qarama-qarşi natijalar bilan ikki ovoz beriş ötkazdi: avval Liviyadagi BMT missiyasining mandati ikki betaraf qatnaşgan holda bir ovozdan uzaytirildi, söngra Rossiya vetosi tufayli Ğarbiy Sahroy böyiça Amerika Qöşma Ştatlarining rezolyutsiya loyihasi rad etildi. Bu haqda xabar beradi Anadolu.

Liviya: UNSMIL mandatining uzaytirilişi

Liviya böyiça rezolyutsiyani Buyuk Britaniya kiritdi. U Rossiya va Gretsiya betaraf qolgan holda 13–0 natija bilan qabul qilindi va Liviyadagi BMT qöllab-quvvatlaş missiyasi (UNSMIL) mandatini yana bir yilga uzaytiradi. Hujjat mamlakatni saylovlarga olib boriş, davlat institutlarini qayta birlaştiriş va yagona ijro etuvçi hokimiyatni şakllantiriş böyiça sa’y-harakatlarni qöllab-quvvatlaydi.

Liviya böyiça AQŞ va Rossiya pozitsiyalari

AQŞ ovoz berişni olqişladi, Liviyadagi vaziyatni «tarixiy imkoniyat» deb atadi hamda yagona hukumat va birlaşgan küçli tuzilmalar zarurligini ta’kidladi. Vaşington şuningdek, Liviyadagi siyosiy ötişni ataylab tösqinlik qiluvçilar oqibatlarga düç kelişi mumkinligi haqida ogohlantirdi. Rossiya betaraf qoldi: elçi Vasiliy Nebenzianing sözlariga köra, UNSMIL hanuzgaça muhim rol öynaydi, biroq siyosiy jarayonning şoşilinçligiga va yeçimlarni taşqaridan yükatişga qarşi; yaqinda ötkazilgan siyosiy jarayonda erişilgan kelişuvlar, uning ta’kidlaşiça, hozirça liviyalik tomonlar orasida kengroq qöllab-quvvatlaşga muhtoj.

Ğarbiy Sahro: Rossiya vetosi

Söngra kengaş Ğarbiy Sahro masalasiga ötdi, bu yerda AQŞ rezolyutsiya loyihasi 11 ovoz «ma’qul», üç betaraf va bittasi «qarşi» natija oldi: Rossiya veto huquqini qölladi va hujjat qabul qilinmadi. Rezolyutsiya BMTning köp yillik nizoga yondaşuvini özgartiriş va siyosiy hal qilişni ilgari suriş kerak edi. AQŞning doimiy vakili Mayk Uolts köp yillik referendum ötkazişga urinişlar muvaffaqiyatsiz yakunlanganini va mavjud holatni saqlab qoliş yanada qabul qilib bölmas holatga kelganini aytdi; uning sözlariga köra, Vaşington öz taqdirini özi belgilaşni qöllab-quvvatlaydi, ammo bunga erişişning başqa yöllari ham bor deb hisoblaydi va tomonlarni mustahkam siyosiy kelişuvga çaqirdi.

Ğarbiy Sahro nizosining mohiyati

Ğarbiy Sahro Şimoliy Afrika diplomatiyasining asosiy masalasi bölib qolmoqda. Marokko hududni öz suvereniteti ostida keng muxtoriyat sifatida taklif qiladi, Polisario fronti esa öz taqdirini özi belgilaş böyiça referendum talab qilişda davom etmoqda — bu pozitsiyani Jazoir qöllab-quvvatlaydi. Nizo 1975-yilga borib taqaladi, öşa yili Ispaniya hududdagi mustamlakaçilik boşqaruvini yakunlagan edi; Marokko va Polisario örtasidagi mojaro qurolli qarama-qarşilikka aylanib, 1991-yilda öt oçişni töxtatişgaça davom etdi.