MB milliy tölov şlyuzi orqali çakana hisob-kitoblar tartibini tasdiqladi

Markaziy bank nimani tasdiqladi

Özbekiston Markaziy banki milliy tölov şlyuzi orqali çakana hisob-kitoblar tartibini belgilovçi nizomni tasdiqladi — bu mamlakat içidagi naqdsiz tölovlarni qayta işlaş va kliring qiliş uçun yagona markazlaştirilgan infratuzilma. Adliya vazirligi hujjatni 23-oktabrda röyxatga oldi, deb xabar beradi Spot.uz. Şlyuz orqali Özbekiston içida bank kartalari va elektron hamyonlardan amalga oşiriladigan barça sömdagi tölovlar ötkaziladi.

Tizimda kim va qanday işlaydi

Şlyuz infratuzilmasi sörovlarni qabul qiliş, yönaltiriş, tölovlarni qayta işlaş va avtorizatsiya qiliş, kliring operatsiyalari, hisob-kitob hujjatlari va hisobotlarni tayyorlaş, şuningdek mamlakat içida axborot almaşinuvini ta’minlaydi. Operator vazifasini Markaziy bank huzuridagi Boş axborotlaştiriş markazi (BAM) bajaradi. U tizimning uzluksiz işlaşi, texnik qöllab-quvvatlanişi va rivojlantirilişi, şuningdek axborot va kiberxavfsizlik uçun javob beradi. Barça banklar şlyuzga töğridan-töğri iştirokçi sifatida ulana oladi. Tölov taşkilotlari, tölov tizimlari va elektron pul operatorlari operatsiyalarni hisob-kitob banki orqali ötkazişi şart, biroq ular tizimga bevosita ulanişi ham talab qilinadi. Iştirokçilar hisob-kitoblar uçun yetarli likvidlikni ta’minlaş hamda pul yuvişga qarşi kuraşiş çora-tadbirlarining rioyasi ta’minlanişiga majbur.

Ulaniş tartibi va muddatlar

Ulaniş uçun kompaniya Markaziy bankga yozma yoki elektron ariza topşiradi. Regulator belgilangan talablarga muvofiqlikni tekşiradi va risklarni baholaydi, söngra BAM ariza beruvçi bilan şartnoma tuzadi, sinovlarni ötkazadi va natijalarni Markaziy bankga topşiradi — regulator şular asosida arizani qanoatlantiradi yoki rad etadi. Körib çiqiş 30 iş kunigaça çözilişi mumkin. Baholaşda operatsion va texnik tayyorgarlik (hujjatlar hamda BAMning sinov yakunlari töğrisidagi bayonnoma), kiberxavfsizlik (taşkilot siyosati, çora-tadbirlar haqidagi ma’lumotlar va sinov natijalari) hamda risk-menejment (risklarni baholaş natijalari, limitlar va nazorat çoralari) hisobga olinadi. Körsatkiçlarning aniq röyxati, ularning çegaraviy qiymatlari va tekşiruv usullari Markaziy bank hamda BAM saytlarida e’lon qilinişi şart; e’lon qilinmagan mezonlar asosida ulanişdan rad etiş taqiqlanadi. Hujjat kuçga kiradi e’lon qilinganidan uç oy ötgaç — 2027-yil 25-yanvardan boşlab. Demak, bozor iştirokçilarida hisob-kitoblarni yangi infratuzilmaga majburiy ötkazişgaça tayyorgarlik köriş uçun bir neça oy bor.