Amerika texnologiya aktsiyalari rekord AI-xarajatlari fonida ikkinçi kun ketma-ket pasaymoqda

Ikkinçi kun qulaşlar va rekord xarajatlar

AQŞ texnologiya aktsiyalari kompaniyalarning sun'iy intellektga yönaltirayotgan yuzlab milliard dollarlik xarajatlaridan xavotir ortib borayotgani ortidan ikkinçi kun ketma-ket pasaymoqda. BBC News xabariga köra, juma kuni Intel aktsiyalari 28 foizga quladi, Alphabet esa payşanba kuni 12 foizga tuşganidan keyin yana 1,4 foizga arzonlaşdi. Nasdaq oktabrni 2025-yil martidan buyon eng yomon oylik pasayiş bilan yakunladi. Pasayiş Meta, Alphabet, Oracle, Amazon va Microsoft kompaniyalari 2026-yilda jami 800 milliard dollar sarflaşni niyat qilayotgani fonida yuz berayotgan bölib, kompaniyalarning daromadlari har doim ham analitiklarning kutganiga mos kelmayapti.

Alphabet: AI-xulosalar reklamaga zarar keltirmoqda

Asosiy voqea Alphabetning öz tan olişi böldi: unga qaraşli Google qidiruv sörovlariga asosiy javob sifatida körsatiladigan AI-xulosalar (AI Overviews) endi qidiruv reklamasi hisobidan olinadigan asosiy daromadga ta'sir qilişini oçiqladi. BBC ma'lumotiga köra, bu kompaniyaga bir kun içida 500 milliard dollardan (£374 milliard) ortiq bozor qiymatidan ayrilişiga sabab böldi. Şu bilan birga, Alphabet bu yil deyarli töliq sun'iy intellektga boğliq bölgan investitsiyalarga 205 milliard dollargaça sarflaşni kutmoqda. Diqqatga sazovor jihati şundaki, kompaniya öz texnologiyasining qurboniga aylandi: Reddit 29 foizga qulab, Google'ning ösib borayotgan AI-qidiruvi platformaga ötiş trafigini kamaytirayotgani haqida ogohlantirdi.

Intel va Amazon: qazandigandan köproq sarflamoqda

Juma kuni eng katta yöqotiş Intelga töğri keldi — kompaniya 130 milliard dollardan ortiq qiymat yöqotdi. Kompaniya kompyuterlarga, ya'ni öz protsessorlariga bölgan talabning asosiy manbasiga talab pasayayotganiga qaramay, AI-xarajatlarini oşiriş rejalari haqida ma'lum qildi. Intel moliya direktori Devid Zinsner kompaniya bu yil sarflaydiganidan köproq daromad olişiga umid qilmayotganini tan oldi va törtinçi çorak daromadlari kutganlardan past bölişini başorat qildi. Amazon ham qazandigidan köproq sarflayotganini ma'lum qildi: uç oy içida xarajatlar olti barobar oşdi, kompaniya esa bu yilga AI-ma'lumot markazlari, tarmoq uskunalari va serverlarni öz içiga olgan holda 220 milliard dollar investitsiya ajratdi.

Pufakça haqida gaplar — ammo aktsiyalar hali ham ötgan yilgidan yuqori

Analitiklar «AI pufakçasi» imkoniyatini faol muhokama qilmoqda: xavotir şundaki, ma'lumot markazlarini quriş va dasturiy ta'minot işlab çiqiş xarajatlari bu keltiradigan daromaddan oşib ketişi mumkin. «Investorlar şafqatsiz bölib qoldi, uçinçi çorak hisobotlaridagi har qanday umidsizlik belgisi uçun jazolayapti», — dedi XTB tadqiqotlar direktori Ketlin Bruks. FHN Financial analitigi Kris Lou bölayotgan voqealarni AIga agressiv investitsiya kiritayotgan eng yirik öyinçilarning «jiddiy ösiş oğriqlari» deb atadi. BBC esa muhim kontekstga e'tibor qaratadi: pasayişiga qaramay, köplab kompaniyalarning kapitallaşuvi ötgan yilgidan sezilarli darajada yuqori qolmoqda — Nasdaq bir yil içida 7,8 foizga, Amazon deyarli 8 foizga ösdi, faqat Alphabet 1,3 foizga pasaydi.

Rasm manbasi, Miçael Nagle/Bloomberg via Getty Images