Asosiy ma’lumotlar
- Tell Muhammadda qal‘a devorlari, ikkita darvoza, ovqat tayyorlash, metallga ishlov berish va dafn marosimlari izlari topildi — bularning barchasi Hammurapi davriga (miloddan avvalgi taxminan 1750-yil) tegishli
- Qazishmalar 2022-yildan buyon professor Nikkola Aneri rahbarligida Kataniya universiteti bilan birga olib borilmoqda
- Artefaktlar Bag‘doddagi Iroq muzeyiga topshiriladi, joyida arxeologik park yaratish rejalashtirilgan
Bag‘dod yaqinidagi Hammurapi davriga oid topilmalar
Iroqning Qadimiy yodgorliklar va meros kengashi Bag‘dod yaqinidagi Tell Muhammad arxeologik yodgorligida yangi topilmalar haqida e’lon qildi. Qazishmalar 2022-yildan buyon Kataniya universiteti bilan hamkorlikdagi loyiha doirasida professor Nikkola Aneri rahbarligida olib borilmoqda. Topilmalar miloddan avvalgi taxminan 1750-yilga, Bobil shohi Hammurapi davriga tegishli. Buni The National nashri iroq rasmiylariga tayanib xabar qildi.
Nima topildi va nima rejalashtirilgan
Aneri mahalliy ommaviy axborot vositalariga aytishicha, jamoa qal‘a devorlari bilan bog‘liq uchastkalarni qazib, ikkita darvoza topdi, jumladan, taxminan harbiylar uchun mo‘ljallangan kichik yashirin kirish yo‘li ham bor. Topilmalar orasida ovqat tayyorlash uchun ishlatilgan bo‘lishi mumkin bo‘lgan inshootlar, metallga ishlov berish va qadimgi dafn marosimlarining izlari ham bor. Rasmiylar qazishmalar joyida tashrif uchun arxeologik park ochishni rejalashtirmoqda va yodgorlik ustida allaqachon himoya inshooti o‘rnatilgan. Dushanba kuni topilmalar haqida xabar bergan Qadimiy yodgorliklar kengashi raisi Ali Ubayd Shalgam artefaktlar Bag‘doddagi Iroq muzeyiga topshirilishini ma’lum qildi; buyumlar soni va xususiyatini u aniqlamadi.
Yodgorlikning ahamiyati va kontekst
Tell Muhammad Bobil siyosiy va iqtisodiy ta’sirini kengaytirayotgan davrda, Qadimgi Bobil shohligi va kassitlar davrlarida odamlar yashagan hudud bo‘lgan. Yodgorlik miloddan avvalgi 2000–1761-yillar oralig‘ida gullab-yashnagan Eshnunna shohligiga mansub aholi punktlaridan biri sanaladi; uning qoldiqlari Bag‘dod Abbosiylar poytaxtiga aylanishidan ancha oldin Markaziy Mesopotamiyadagi erta shahar taraqqiyotini yoritadi. The National ma’lumotiga ko‘ra, Yaqin Sharqdagi o‘n yilliklar davom etgan urushlar va beqarorlik, shuningdek, iqlim o‘zgarishi yillar davomida iroq yodgorliklarini o‘rganishga to‘sqinlik qilgan. Shalgamning aytishicha, turizm va qadimiy yodgorliklar vaziri Ali al-Dahili kengashga xorijiy arxeologlarni jalb etib, ularni iroq mutaxassislari bilan hamkorlikda ishlashga yunaltirishni topshirgan; o‘tgan yili kengash raisi Iroqda qazishmalar olib borayotgan va yodgorliklarni turizmga tayyorlayotgan kamida 50 xorijiy missiya faoliyat yuritayotganini aytgan edi.
