Niderlandiya sun'iy intellekt yordamida deyarli 25 ming davlat xizmatchisini qisqartirishni rejalashtirmoqda

Davlat boshqaruvini isloh qilish rejasi

Niderlandiya hukumati sun'iy intellektni faol qo'llagan holda davlat boshqaruvini soddalashtirish va xarajatlarni kamaytirish maqsadida davlat sektorida deyarli 25 ming ish o'rnini qisqartirishni rejalashtirmoqda. Bu haqda 26-oktyabrdagi hukumatning rasmiy maktubiga havola qilib Bloomberg xabar berdi (bayon — Daryo.uz). Hujjatga ko'ra, isloh natijasida 2035-yilga kelib yiliga 3,5 milliard yevro tejaladi, 2027-yilga kelib esa yillik xarajatlar 900 million yevroga qisqartirilishi rejalashtirilgan. Kelgusi yil boshida hukumat idoralarning ishini tezlashtirish va samaradorligini oshirish uchun sun'iy intellektni joriy etish rejasini taqdim etadi.

Qisqartirishlar kimlarga tegishli bo'ladi

«Biz avvalgidek ishlashda davom eta olmaymiz. Davlat boshqaruvi soddaroq, aqlliroq va ixchamroq bo'lishi kerak», — dedi davlat boshqaruvi samaradorligi masalalari bo'yicha davlat kotibi Erik van der Byurg parlamentga yuborilgan maktubda. Qisqartirishlar barcha tuzilmalarga bir xil darajada tegmaydi: politsiya va mudofaa sohasi asosiy qisqartirishlardan chiqarilgan, o'zgarishlar asosan vazirliklar, nazorat inspeksiyalari va davlat agentliklariga taalluqli. Ayrim bo'limlarda xodimlar soni 20–60 foizga kamayishi mumkin. Qo'shimcha ravishda hokimiyat byurokratiyani keltirib chiqaradigan yoki samarasiz deb topilgan 500 tagacha me'yoriy hujjatni har yili bekor qilishni niyat qilmoqda.

Kontekst: xodimlar sonining rekord o'sishi va avvalgi tashabbuslar

Hukumatning avvalgi tarkiblari ham amaldorlar sonini qisqartirishga va'da bergan edi, biroq 2025-yil oxiriga kelib bu ko'rsatkich rekord darajadagi 160 ming kishiga yetdi — 2018-yilga nisbatan 41 foizga ko'p. Ayrim davlat organlarida sun'iy intellekt allaqachon qo'llanilmoqda; endi hukumat mehnat unumdorligini oshirish va uchinchi tomon pudratchilarga ketadigan xarajatlarni kamaytirish maqsadida uning qo'llash doirasini kengaytirmoqchi. Bundan oldin Niderlandiya parlamenti idoralarning ish unumdorligini sun'iy intellekt yordamida 20 foizga oshirishga chaqiruvchi bir qancha rezolyutsiyalar qabul qilgan edi, biroq ular faqat tavsiyaviy xususiyatga ega edi. Texnologiyalar xarid qilishda hukumat asosan mahalliy va Yevropa kompaniyalari bilan hamkorlik qilib, Yevropadan tashqaridagi ishlab chiquvchilarga qaramlikni kamaytirishga umid qilmoqda. Daryo.uz havola qilgan Bloomberg ma'lumotlariga ko'ra, Niderlandiya byudjeti defitsiti Yevropa Ittifoqida eng past ko'rsatkichlardan biri bo'lib qolmoqda, biroq hukumat baribir kelgusi yillarda davlat xarajatlarini qisqartirishga yo'naltirilgan.