Asosiy ma’lumotlar

  • Jahon banki Yevropadagi gaz narxlarining oshishini YIning Rossiya gazidan voz kechishi bilan bog‘ladi
  • 2026-yilning birinchi yarmida YIga yetkazib beriladigan gazning taxminan 11 foizi Rossiya gaziga to‘g‘ri kelgan
  • Rossiya SPGdan to‘liq voz kechish 2027-yilning yanvariga, quvur gazidan voz kechish 2027-yilning uchinchi choragiga rejalashtirilgan

Jahon banki hisobotining xulosalari

Yevropa Ittifoqining Rossiya gazini import qilishdan voz kechishi Yevropada yoqilg‘i narxining oshishiga olib keldi. Bunday xulosa Jahon bankining «Xomashyo bozorlari istiqbollari» nomli hisobotida bayon etilgan bo‘lib, unga Gazeta.Ru murojaat qilgan. Hujjat mualliflarining baholashicha, Shimoliy dengizda qazib olishning qisqarishi, Norvegiyadan yetkazib berishdagi uzilishlar va mintaqaviy yer usti infratuzilmasining shikastlanishi Yevropaning tabiiy suyultirilgan gazga (SPG) bo‘lgan qaramligini kuchaytirib, narxlarning yanada oshishiga sabab bo‘lishi mumkin.

Rossiya gazidan voz kechish muddatlari

Hisobotda qo‘shimcha xavf omili sifatida 2027-yilning yanvarida Yevropa Ittifoqiga Rossiya SPG importini to‘xtatish, shuningdek, 2027-yilning uchinchi choragida Rossiya quvur gazining katta qismi yetkazib berishni to‘xtatish rejalashtirilgani tilga olingan. Hujjat mualliflari qayd etishicha, 2026-yilning birinchi yarmida Yevropa Ittifoqiga yetkazib beriladigan gazning taxminan 11 foizi Rossiya gaziga to‘g‘ri kelgan. Ularning fikricha, muqobil hajmlarni ta’minlay olmaslik SPGning moslashuvchan partiyalari uchun raqobatni kuchaytirib, Yevropada ham, Osiyoda ham narxlarning oshishiga olib keladi.

Qish oldi tanqislik va xavflar

Jahon banki yozishicha, Yaqin Sharqdagi mojaro cho‘zilib borishi va qish yaqinlashishi bilan SPG importiga qaram davlatlarda gaz narxlari oshishi mumkin. Hujjatda qayd etilishicha, mojarodan oldingi darajaga nisbatan Yevropada gaz allaqachon deyarli uch barobar qimmatlashgan.

Oldin nimalar xabar qilingan edi

Kelayotgan qish xavflari haqida ilgari Politico yozgan edi: nashr ma’lumotlariga ko‘ra, Yevropa Ittifoqi 14 milliard kub metrgacha bo‘lgan eng katta gaz tanqisligiga duch kelishi mumkin, Yevropa omborlari esa atigi taxminan 72 foizga to‘ldirilgan — bu 15 yil ichida oktyabr oyidagi eng past ko‘rsatkich. Bundan tashqari, Rossiya prezidenti matbuot kotibi Dmitriy Peskov Yevropadagi gaz narxlari hali rekord o‘rnatmaganini aytgan edi.