Global so‘rov ishtirokchilarining uch choragi uy-joy uchun boshqa xarajatlardan voz kechmoqda

So‘rov nima ko‘rsatdi

Xalqaro tashkilot Habitat for Humanity 2026-yilning oktabrida global tadqiqot natijalarini e’lon qildi Uy-joy to‘lovi uchun nimadan qurbon bo‘lishga to‘g‘ri kelayotgani haqida. So‘rov 2026-yilning 10-aprelidan 30-iyuniga qadar 22 davlatda o‘tkazildi — ular orasida Argentina, Avstraliya, Braziliya, Kanada, Misr, Indoneziya, Irlandiya, Nepal, Janubiy Koreya, Turkiya, Buyuk Britaniya va AQSH bor — unda 30 758 kishi qatnashdi. Hisobot ma’lumotlariga ko‘ra, so‘nggi yilda ishtirokchilarning 75 foizi uy-joy xarajatlarini qoplash uchun kamida bitta boshqa xarajat qismini qisqartirishga majbur bo‘lgan.

Aynan nimadan voz kechilmoqda

Voz kechishlar tuzilishi quyidagicha: Respondentlarning 33 foizi oziq-ovqat xarajatlarini qisqartirgan, 32 foizi favqulodda holatlar uchun jamlangan tejam puldan foydalangan, 13 foizi davolanishni kechiktirgan yoki butunlay undan voz kechgan, 31 foizi esa qo‘shimcha ishga kirishishga majbur bo‘lgan — ya’ni bo‘sh vaqt va dam olishdan voz kechgan. Ikki ko‘rsatkich oilalarning zaifligini ko‘rsatadi: 48 foiz bitta kutilmagan muammo ularni uy-joysiz qoldirishi mumkinligini aytgan, 40 foizi esa narxi tushib qolgan xavfsizroq uy-joy uchun ma’lum xavflarga borishga tayyor ekanini tan olgan.

Mamlakatlar bo‘yicha farqlar va O‘zbekistondagi vaziyat

Kun.uz ma’lumotiga ko‘ra, manzara mamlakatlarga qarab farq qiladi: Irlandiyada oziq-ovqatdan tejaladi, Nepalda davolanish kechiktiriladi, Janubiy Koreyada esa oila qurish kechiktiriladi. O‘zbekiston so‘rovga kirmagan, biroq nashr masalaning mamlakatdagi uy-joy narxlari, aholi daromadlari va ipoteka to‘lovlari ma’lumotlari asosida o‘rganilishi mumkinligini qayd etadi. Hisobot shuni ko‘rsatadiki, uy-joyning haqiqiy qiymati faqat ijara yoki kreditga tugaydi: agar to‘lovlar tufayli oilada davolanish, bolalar ta’limi yoki kutilmagan xarajatlar uchun mablag‘ qolmasa, muammoning qamrovi ipotekadan ancha uzoqqa cho‘ziladi.