Asosiy ma’lumotlar

  • ISW ma'lumotlariga köra, reaktiv dronlarni uşlaş uluşi sentyabr başidagi ~60 foizdan 74–77 foizga ösdi
  • 14–24 oktyabrdagi Starşield uzilişlari körsatkiçni ~74 foizga tuşirdi; çeklovlar 24 oktyabrda bekor qilindi
  • Ukrainaning F-Drones kompaniyasi taxminan 7 000 dollarlik F-Jet 80 uşlagiçini işlab çiqarmoqda

Samardorlikning ösişi va sun'iy yöldoşlarga boğliqlik

Ukraina rus reaktiv dronlarini uşlaş körsatkiçlarini yaxşilaydi, biroq amerika sun'iy yöldoş xizmati Starşield'dagi uzilişlar bu yutuqni xavf ostiga qöydi. Uruşni örganiş instituti (ISW) ma'lumotlariga köra, 14–24 oktyabr kunlari harbiy sun'iy yöldoş xizmati işida buzilişlar yuz bergan davrda uşlaş uluşi 77 foizdan taxminan 74 foizga tuşdi. Bunga qaramay, bu sentyabr başidan ança yaxşi, öşa paytda ukrainalik rasmiylar reaktiv dronlarning taxminan 60 foizi uşlanganini xabar qilgan edi. Ayrim havo mudofaasi bölinmalari 80 foizdan yuqori natijalar haqida xabar bergan, biroq bu raqamlar alohida qismlarning işini aks ettiradi, butun mamlakat böyaça yakuniy natijani emas. Buning haqida Euronews ISW'ga tayanib yozdi.

Reaktiv dronlar havo mudofaasi uçun nima uşun qiyinroq

Rossiya «Şahed» turidagi dronlarning reaktiv versiyalarini tobora köproq qöllamoqda: ular porşenli modellarga qaraganda ança tez uçadi, şu sababli ukrainalik hisob-kitob guruhlarida aniqlaş va uşlaş uşun ança kam vaqt qoladi. Ukraina bunga bir neça vositaning kombinatsiyasi bilan javob beradi: dron-uşlaş vositalari, qiruvçi samolyotlar va yer usti tizimlari. ISW bahosiga köra, uşlagiçlar eng samarali, biroq ularning köpçiligi tez harakatlanuvçi maqsadlarga qarşi zarur tezliklarda işlaş uşun Starşield aloqasiga boğliq. Dronlarning yuqori tezlikdagi amaliyotlariga ta'sir qilgan xizmat çeklovlari 24 oktyabrda bekor qilindi, biroq naşr ta'kidlaganidek, bu uziliş ukraina havo mudofaasining amerika sun'iy yöldoş aloqasiga boğliqligini yaqqol körsatdi.

Qiruvçi samolyotlar va yer usti minoralari

F-16 dronlarga qarşi ikki usulda qöllanadi: «havo–havo» raketasini otiş yoki bortdagi qurollardan öq otiş orqali. Ikkala yondaşuvning ham kamçiliklari bor: rakitalar qimmat va tanqis, qurollardan öq otiş hujumlari esa uçuvçilardan yuqori mahorat talab qiladi va samolyotlar hamda ekipajlarni qöşimça xavf ostiga qöyadi. Dronlarga qarşi qiruvçi samolyotlardan foydala niş texnik xizmat yukini ham oşiradi va maşinalarni başqa vazifalardan çalğitadi. Kiyev va uning atrofidagi viloyatda qurolli yer usti minoralari örnatilgan, biroq ularni butun mamlakat böylab joylaştiriş köp vaqt va resurs talab qilardi.

Arzon uşlagiçlar uşun poyga

Bu tahdid ukraina işlab çiqaruvçilarini tez va arzon uşlaş tizimlari ustida işlaşni tezlaştirdi. Bunday loyihalardan biri — F-Drones kompaniyasining F-Jet 80 reaktiv uşlagiçi bölib, kompaniya başqaruv tizimiga sun'iy intellekt joriy etişni rejalaştirmoqda. Kompaniya birlik narxini taxminan 7 000 dollar atrofida uşlab qolişga intilmoqda — başqa yuqori tezlikdagi uşlagiçlar uşun taxminiy 20 000–70 000 dollar va F-16 uşun «havo–havo» raketasiga taxminan 1 million dollar fonida. İşlab çiqaruvçi aytışça, F-Jet 80 hozirça işlab çiqiliş bosqiçida, biroq allaqaçon bir neçta rus dronini muvaffaqiyatli uşlagan. ISW fikriça, yuqori uşlaş körsatkiçlarini saqlab qoliş arzon yuqori tezlikdagi uşlagiçlarni ança katta miqyosda işlab çiqiş va joylaştirişni talab qiladi, ularni mavjud havo mudofaasi tarmoq'iga integratsiya qiliş esa yaqinlaşib kelayotgan qişda ruslarning havo zarbalari şaroitida eng yaxşi imkoniyatlarni beradi.