Isroil 7-oktabrdagi hujumdan keyingi birinçi saylovlarida ovoz beradi: Netanyaxu va Eyzenkot teng kuçda

Aniq favoritsiz ovoz beriş

27-oktabr kuni isroilliklar 2023-yil 7-oktabrdagi HAMAS hujumidan buyongi birinçi umumiy saylovlarida ovoz beradi. Euronews xabar berişiça,oxirgi sörovlar amaldagi baş vazir Benyamin Netanyaxu va uning asosiy raqibi, markazçi Gadi Eyzenkot teng kuçda ekanini körsatmoqda. Ovoz beriş huquqiga ega bölganlar soni taxminan 7,3 million kişini taşkil etadi, ulardan yuz minglab kişi birinçi marta ovoz beradi; çet elda yaşovçi ön minglab isroilliklar ovoz beriş uçun uyiga qaytib kelgani taxmin qilinmoqda.

Ikki nomzod va ularning va'dalari

77 yoşli Netanyaxu — Isroilning eng uzoq vaqt hokimiyatda bölgan baş vaziri: tanaffuslar bilan u bu lavozimda 19 yildan ortiq işlagan. Saylov kampaniyasida u xavfsizlik sohasidagi xizmatlari va AQŞ prezidenti Donald Tramp bilan yaqin aloqalariga urğu beradi. 66 yoşli Eyzenkot — Baş ştab başliği bölgan sobiq harbiy rahbar (bu lavozimda bölgan birinçi marokaşlik kelib çiqişli isroillik) va siyosatdagi yangi yuz; u «Yaşar» partiyasi hamda öngdan markaz-çap kuçlargaça bölgan norasmiy blokka başçilik qiladi. U 7-oktabrdagi hujum bilan boğliq xavfsizlikdagi muvaffaqiyatsizliklarni tergov qiliş uçun mustaqil davlat komissiyasi tuzişni va'dalaydi — hozirgi hukumat bunga hozirgaça qarşilik körsatib kelgan. Jamiyatdagi böliniş saylov uçastkalarida ham körinadi: 85 yoşli Tsipora Bennett Netanyaxuni qöllaşini u «harakat qilişdan qörqmaydi» degani bilan izohladi, 65 yoşli Qudduslik ayol esa: «Men mamlakatimizda özgarişlarni xohlayman», dedi.

Arab partiyalari va Yevropa konteksti

Asosan arab saylovçilariga tayanadigan, aholining taxminan 21 foizini ifodalovçi partiyalar bunday qiyin natija yuzaga kelganda hal qiluvçi rol öynaşi mumkin, biroq ikkala yetakçi nomzod ham ular bilan ittifoq tuzişga tayyorligini ommaviy ravişda bildirmagan. Saylovlar Yevropada ham diqqat bilan kuzatilmoqda: YI — Isroilning eng yirik savdo hamkori, biroq Ğazadagi uruş tufayli munosabatlar murakkablaşgan. Aprel oyida Ispaniya, Irlandiya va Sloveniya taşqi işlar vazirlari uçraşuvida YI–Isroil hamkorlik şartnomasini töxtatib turiş tarafdari bölganini yana bildirgan, biroq Germaniya va Italiya bu taşabbusni tösib qöygan. Euronews Al Jazeera ma'lumotlariga tayanib keltirgan tahlilçilarogohlantiradiki, Netanyaxuning ketişi Yevropa tanqid qilayotgan siyosatdan voz keçişni anglatavermaydi — Eyzenkot Falastin davlatiga qarşi, garçi u zöravon köçmançilarga nisbatan çoralar kuçaytirişni va'dalaydi.

Keyin nima böladi

Uçastkalar mahalliy vaqt bilan soat 22:00 da (Markaziy Yevropa vaqti bilan 21:00 da) yopiladi. Yakuniy natijalar faqat bir neça kundan keyin ma'lum bölişi mumkin va başoratlarga köra, heç bir partiya 120 örinli knessetda köpçilik uçun zarur bölgan 61 mandatga yaqinlaşmaydi. Bu koalitsiya muzokaralari haftalar, hatto oylar çözilişi mumkinligini anglatadi va mamlakatning saylovdan keyingi siyosatini faqat baş vazirning nomi emas, balki aynan kelgusi koalitsiyaning tarkibi belgilaydi.