YUNISEF Termizni Afg‘onistonga gumanitar yordam yetkazishning kalit markazi deb atadi

Termiz markazi yordam yetkazib berishni ta’minlamoqda

BMT Bolalar jamg‘armasi (YUNISEF) xabar berishicha, Termizdagi logistika markazi orqali Afg‘onistonga bolalar va oilalar uchun oziq-ovqat hamda zarur dori-darmonlar yetkazib berilmoqda. Tashkilot markaz davolash uchun oziq-ovqat va dori-darmonlarni uzluksiz yetkazib berishda muhim rol o‘ynayotgini, yuklarni o‘z vaqtida yetkazish hal qiluvchi ahamiyatga ega ekanini ta’kidlagan, chunki millionlab afg‘on bolalari ovqatlanish nuqsoni xavfi ostida turibdi. Bu haqda Daryo.uz nashri YUNISEFga tayanib yozgan edi.

Markaz qanday tashkil etilgan

Termizdagi mintaqaviy gumanitar-logistika markazi 2021-yilning oktabrida BMT Qochqinlar bo‘yicha Oliy komissarligi tomonidan O‘zbekiston hukumati ko‘magida tashkil etilgan. U afg‘on chegarasidan taxminan ikki kilometr uzoqlikda joylashgan bo‘lib, yuklarni mamlakatga tezkor yetkazish imkonini beradi. Markaz infratuzilmasidan YUNISEF va jumladan, Jahon oziq-ovqat dasturi kabi BMT tizimidagi tashkilotlar foydalanadi.

Ovqatlanish nuqsoni vaziyatining yomonlashuvi prognozi

Shu bilan birga, YUNISEF va Action Against Hunger tashkiloti 15-oktabrda ogohlantiruvchi hisobot taqdim etdi: 2027-yilda Afg‘onistonda 4 milliondan ortiq bola o‘tkir ovqatlanish nuqsonidan davolanishga muhtoj bo‘lishi mumkin — bu so‘nggi besh yildagi eng yuqori ko‘rsatkich. Prognozga ko‘ra, taxminan 1,09 million bola ovqatlanish nuqsonining og‘ir shaklidan aziyat chekadi, bu 2026-yilga nisbatan 16 foizga ko‘p, yana qariyb 3 million bola o‘rtacha shakldan aziyat chekadi, ovqatlanish nuqsoni esa qariyb 1,3 million homila va emizikli ayolga ta’sir qilishi mumkin. IPC tahliliga ko‘ra, ovqatlanish nuqsoni tanqidiy darajasiga ega viloyatlar soni 2025-yildagi yettitadan 2026-yilda o‘n tagacha, 2027-yilda esa 14 tagacha — mamlakat hududining uchdan bir qismidan ko‘proq qismiga — o‘sishi mumkin.

Inqiroz sabablari va moliyalashtirishga chaqiriq

Atalgan sabablar qatoriga to‘liq qiymatli oziqlanish va xavfsiz ichimlik suvi yetishmasligi (6–24 oyligida bo‘lgan har uchinchi bola zarur oziq mahsulotlari kombinatsiyasini oladi, deyarli har ikkinchi xonadon esa xavfsiz suvga kirishda qiyinchilik sezadi), o‘tkir suvli diareya va qizamiq jumladan oldini olish mumkin bo‘lgan kasalliklar avj olishi, shuningdek, davolash mahsulotlarining yetkazilishini kechiktirayotgan chegara narigi tomonidagi yetkazib berishdagi uzilishlar kiradi. «Qanday chora-tadbirlar samara berishini bilamiz va o‘z vaqtidagi harakatlar hayot qutqarishini ham bilamiz. Hozir barqaror va oldindan ma’lum bo‘lgan moliyalashtirish zarur», — dedi Afg‘onistondagi YUNISEF vakili Tojuddin Oyewale. Action Against Hunger tashkilotining Afg‘onistondagi direktori Kobi Ritveld Hilmandga tashrifidan so‘ng ovqatlanish xizmatlariga yuklama jiddiy darajada ekanini qayd etdi. Tashkilotlar oziq-ovqat, ovqatlanish, sog‘liqni saqlash, suv ta’minoti va sanitariya sohasidagi xizmatlarni barqaror moliyalashtirishni ta’minlashga chaqirdi.

O‘zbekiston uchun ahamiyati

O‘zbekiston uchun bu voqea mamlakat hukumati ko‘magida tashkil etilgan termiz markazi YUNISEF tomonidan yordam yetkazishning kalit bo‘g‘ini sifatida e’tirof etilgani bilan muhimdir, ya’ni mamlakat o‘z chegarasi yonidagi gumanitar inqirozni yumshatishda bevosita ishtirok etmoqda. Tanqidiy ovqatlanish nuqsoniga ega viloyatlar sonining prognoz qilinayotgan o‘sishi 2026-yildagi 10 tadan 2027-yilda 14 tagacha keltirilgan ma’lumotlar mantiqidan, markazga yuklama va chegara orqali tashuv hajmlari o‘sishini anglatadi. Amalda bu yuklar o‘tadigan infratuzilma O‘zbekistonning janubiy viloyatlari aholisi uchun ham, chegara narigi tomoniga yetkazib berishning barqarorligi uchun ham ahamiyatga ega — tashkilotlar bahosiga ko‘ra, bu yerda yuzaga keladigan uzilishlar bolalarning davolanishini bevosita kechiktiradi.