Global bozorlar texnologiya aksiyalarining sotilishi va Yaqin Sharqdagi risklar fonida aralash holatda ochildi

Haftaning yakunlari va dushanba ochilishi

Global bozorlar 23-oktabr haftani pasayish bilan yakunladi va dushanba kunini aralash holatda ochdi: sun’iy intellektni moliyalashtirish bo‘yicha xavotirlar, korporativ hisobotlardan olingan signallar hamda Yaqin Sharqdagi risklar yangi haftaga o‘tmoqda, deb xabar beradi Anadolu agentligi. Noyabr oyi o‘rtasidagi saylovlardan so‘ng AQSh va Eron o‘rtasidagi taranglikning yana kuchayish ehtimoli investorlarning riskga bo‘lgan moyilligini cheklab turmoqda.

AQSh: texnologiya aksiyalarining sotilishi va korporativ yangiliklar

23-oktabr kuni Nyu-York birjasi sun’iy intellekt investitsiyalarining foydaliligi haqidagi shubhalar tufayli texnologiya aksiyalariga bosim ortishi va bu boshqa sektorlarga ham yoyilishi ortidan pasayish bilan yopildi. Dow Jones Industrial Average 1,23 foizga tushdi, S&P 500 — 0,52 foizga, Nasdaq Composite — 0,21 foizga; dushanba kuni amerika indekslari o‘sish bilan ochildi. SpaceX AQShdagi mobil operatorlar bilan butun mamlakat bo‘ylab simsiz tarmoq yaratish bo‘yicha muzokaralar olib borayotgani haqidagi xabarlar ortidan AT&T aksiyalari 7,96 foizga, T-Mobile 7,71 foizga, Verizon 1,18 foizga quladi; SpaceX qog‘ozlari esa ayni paytda 1,89 foizga o‘sdi. American Express uchinchi chorakda daromad va foyda o‘sishiga qaramay, global xodimlar sonining qariyb 5 foizini qisqartirish qaroridan keyin 3,62 foiz yo‘qotdi. Michigan universiteti iste’molchilar kayfiyati indeksi oktabrda 48 darajasiga qadar qayta ko‘rib chiqildi, biroq besh oylik eng past ko‘rsatkichda qoldi; AQSh ishlab chiqarish PMI esa 56 punktga yetib, 53 oylik eng yuqori darajaga chiqdi va kutilganidan oshdi.

Yevropa: Fransiyadagi norozilik namoyishlari va obligatsiyalar daromadining rekordi

Yevropa bozorlari 23-oktabr kuni Fransiyadagi davom etayotgan norozilik namoyishlari va neft narxlarining o‘sishi fonida pasayish bilan yopildi. 10 yillik fransuz obligatsiyalarining daromadi 5,07 foizga sakradi — bu 2002-yildan buyongi eng yuqori ko‘rsatkich. Moody’s Fransiyaning «Aa3» reytingi boy va diversifikatsiyalangan iqtisodiyot hamda kuchli davlat institutlariga tayanishini qayd etdi, biroq parchalangan siyosiy tuzilma, beqarorlik, yuqori qarz yuki va qarzni xizmatlash ko‘rsatkichlarining zaiflashuvi muammo bo‘lib qolayotganini ta’kidladi. Fransiyaning oktabrdagi umumiy PMI, dastlabki ma’lumotlarga ko‘ra, 51,1 dan 48,4 ga pasaydi — to‘rt oylik eng past ko‘rsatkich; yevrozonaning ishlab chiqarish PMI 52,4 ni tashkil etib, kutilganidan biroz past bo‘ldi, nemisniki esa 52,8 bo‘lib, bashoratlardan oshdi. DAX 40 0,75 foiz, FTSE 100 0,32 foiz, CAC 40 0,36 foiz yo‘qotdi, italiyalik FTSE MIB 30 esa 0,36 foiz qo‘shdi; dushanba kuni yevropa indekslari o‘sish bilan ochildi.

Osiyo va xomashyo bozorlari

Dushanba yopilishiga qadar Osiyo qimmatli qog‘ozlar bozorlari, Gonkongdan tashqari, minusda savdo qildi, chunki Nyu-York birjasidagi yo‘qotishlar mintaqaga yoyildi; Xitoydagi ichki talabga oid davom etayotgan xavotirlar mamlakat aksiyalariga bosimni saqlab turmoqda. Nikkei 225 0,3 foizga, Shanghai Composite 0,2 foizga, Kospi 0,7 foizga tushdi, gonkonglik Hang Seng esa 0,4 foizga o‘sdi. Dekabrda yetkazib berish muddatidagi Brent nefti 1,9 foizga arzonlashdi va barrel uchun 114,50 dollarni tashkil etdi — Qatardagi vositachilar AQSh bilan muzokaralarni tashkil etish uchun Tehronga yo‘l olgani haqidagi xabarlar ortidan. Himoya aktivlariga bo‘lgan talabning oshishi fonida 10 yillik AQSh davlat obligatsiyalarining daromadi uch bazis punktga pasayib, 4,97 foizga tushdi; dollar indeksi 0,2 foizga pasayib, 101,7 ga tushdi, oltin esa 0,5 foizga qimmatlashdi va unsiya uchun 4 015 dollarga yetdi..

Siyosiy voqealar va hafta kutganlari

Norasmiy ma’lumotlarga ko‘ra, Braziliyada prezidentlik saylovining ikkinchi turida Luis Inasiu Lula da Silva g‘olib chiqdi; kutilganiga zid ravishda bu natija Tokio birjasida savdo qilinadigan Braziliya aksiyalari ETFining qariyb 15 foizga pasayishiga olib keldi, dollarning Braziliya realiga nisbatan kursi esa 0,1 foizga pasayib, 4,9780 ga tushdi. AQSh prezidenti Donald Tramp, xabar qilinishicha, Eronga qarshi «bombalar onasi»ni qo‘llash imkoniyatini ko‘rib chiqmoqda.: «U butunlay yadroviy emas, bu shunchaki juda katta bomba — kichik yadroviy bombaga o‘xshab», — dedi u o‘tgan hafta intervyusida. Bu hafta bozorlar e’tibori FRS, Yevropa Markaziy banki (YMB) va Yaponiya banki qarorlariga qaratilgan: FRS, kutilganicha, stavkalarni o‘zgartirmasligi mumkin, biroq inflyatsion bosim sharoitida uning prognoz bahosi hal qiluvchi ahamiyatga ega bo‘ladi; YMB ham, kutilganicha, uchta asosiy stavkani saqlab qoladi, tahlilchilar esa energiya tashuvchilari narxi yanada oshsa va Yevropa iqtisodiyotining o‘sish istiqbollari kuchsiz bo‘lsa, bank inflyatsiya bilan kurashish va iqtisodiy faollikni qo‘llab-quvvatlash o‘rtasida tanlov qilishga majbur bo‘lishi mumkinligini qayd etmoqda. Yaponiya banki, kutilganicha, stavkani o‘zgartirmaydi. Shuningdek, bu hafta kun tartibida AQSh iqtisodiyoti o‘sishi va shaxsiy iste’mol bo‘yicha ma’lumotlar hamda Amazon, Microsoft va Alphabet kompaniyalarining hisobotlari.

Bu nima uchun muhim

Sun’iy intellektga kiritilgan investitsiyalar o‘zini oqlashi bo‘yicha shubhalar fonida AQSh, Yevropa va Osiyo indekslarining bir vaqtda pasayishi texnologiya aksiyalariga nisbatan sotuvlarning boshqa sohalarni — telekommunikatsiya operatorlaridan banklargacha qamrab olgan global hodisaga aylanganini ko‘rsatmoqda. Investorlar va kompaniyalar uchun amaliy ahamiyatga ega bo‘lgan jihatlar — bu bu haftadagi FRS, YMB va Yaponiya banki qarorlari : aynan ularning prognoz bahosi qarz olish qiymatini belgilaydi, Amazon, Microsoft va Alphabet hisobotlari esa sun’iy intellekt sektorining holati to‘g‘risida to‘g‘ridan-to‘g‘ri yo‘l-yo‘riq beradi. Bu qarorlardan keyin bozorlardagi bosim saqlanib qolishi va AQSh hamda Eron atrofidagi voqealar qanday rivojlanishi hozircha noma’lum.