Lula to‘rtinchi marta Braziliya prezidenti etib qayta saylandi, Flaviu Bolsonaro ikkinchi turni bekor qilishni talab qilmoqda

Ikkinchi tur natijalari

Braziliyaning amaldagi prezidenti Luiz Inasiu Lula da Silva 25-oktyabrda bo‘lib o‘tgan ikkinchi tur natijalariga ko‘ra to‘rtinchi (uzluksiz bo‘lmagan) muddatga qayta saylandi. Anadolu ma’lumotlariga ko‘ra, u haqiqiy ovozlarning 51,76 foizini — 60 milliondan oshiq byulletenni — qo‘lga kiritdi, Liberal partiyadan senator Flaviu Bolsonaro esa 48,24 foiz ovoz oldi. Nashr Kun.uz DW ma’lumotlariga tayanib yaxlitlangan raqamlarni keltiradi: 51,8 foizga qarshi 48,2 foiz.

Birinchi turdan keyingi orqada qolishni bartaraf etgan tarixdagi birinchi holat

Lulaning g‘alabasi tarixiy bo‘ldi: Anadolu ta’kidlaganidek, u 1989-yilda ikki bosqichli tizim joriy etilganidan buyon birinchi turdan keyingi orqada qolishni bartaraf etishga muvaffaq bo‘lgan birinchi braziliyalik prezidentlikka nomzod bo‘ldi. 4-oktyabr kuni Bolsonaro 47 foiz bilan Lulaning 45 foizidan oldinda edi. Kun.uz ham bu holatni Braziliya tarixida birinchi turda ikkinchi o‘rinni egallagan nomzodning yakuniy ovoz berish natijalariga ko‘ra g‘alaba qozonishi sifatida tilga oladi.

Natijalarga e’tiroz

Flaviu Bolsonaro mag‘lubiyatni tan olmadi. Oliy saylov sudi (TSE) Lulaning g‘alabasini e’lon qilganidan ko‘p o‘tmay u tarafdorlariga shunday dedi: uning huquqiy jamoasi saylovlarni bekor qilish to‘g‘risida rasmiy ariza topshiradi. «Men Lulaning do‘stlari Federal oliy sudda yana bir bor o‘yin qoidalarini o‘z xohishiga ko‘ra o‘zgartirganini qabul qilmayman», — deb keltirilgan uning so‘zlari Anadolu tomonidan.

Ovoz berish muddatini uzaytirish bo‘yicha bahs

Bolsonaroning e’tirozi Federal oliy sud (STF) sudyasi Kristianu Zaninaning qarori bilan bog‘liq: u transport blokirovkalari va yomon ob-havo haqidagi favqulodda murojaatlarga asoslanib, uchastkalar rejalashtirilgan yopilishidan besh daqiqa oldin butun mamlakat bo‘ylab ovoz berishni Braziliya vaqti bilan soat 19:00 gacha uzaytirdi. Kun.uz ma’lumotlariga ko‘ra, uchastkalarning ish vaqtini uzaytirishni oldin Lulaning o‘zi ham, Bolsonaroning o‘zi ham so‘ragan edi. Bolsonaro shu bilan birga shuni ta’kidladiki, Zanina oliy sudda tayinlanishidan oldin Lulaning shaxsiy advokati bo‘lib ishlagan, deb yozadi Anadolu.

Reaksiya va kampaniya konteksti

Natijalar e’lon qilingandan so‘ng Lula tarafdorlari ko‘chalarga chiqdi: Kun.uz keltirgan AFP ma’lumotlariga ko‘ra, Rio-de-Janeyroda salyutlar va vuvuzela ovozlari yangradi, San-Pauluda esa minglab odamlar qizil — Lula boshchiligidagi Mehnat partiyasi rangida yig‘ildi. Manbalarning ta’biri bilan, kampaniyaning o‘zi Braziliyaning zamonaviy tarixidagi eng beqaror kampaniyalardan biri bo‘ldi: kurash hayot narxi va jinoyatchilik o‘sishidan xavotir fonida kechdi, unga korrupsiya janjallari, iqtisodiy beqarorlik va AQSh aralashuvi ayblovlari hamroh bo‘ldi.

Keyin nima bo‘ladi

Anadolu qayd etadiki, Liberal partiya kampaniya davomida bildirgan da’vosi kutilganidek, Braziliyada qattiq yuridik janglarga olib keladi, saylov organlari esa saylovning yakuniy natijalarini rasmiylashtirishga tayyorlanmoqda. Manbalar nashr etilgan paytda e’tiroz arizasining taqdiri noma’lum qoldi. Braziliya siyosati uchun bu yakuniy natijalar e’lon qilinganidan so‘ng darhol huquqiy bahslarning cho‘zilgan bosqichini anglatadi, amaliy yechim esa saylov va sud organlarining qarorlariga bog‘liq.