O‘zbekistonda nikohlar soni ketma-ket to‘rtinchi yil kamaymoqda: 2025-yilda 267,1 ming nikoh qayd etilgan

Nikohlar soni ketma-ket to‘rtinchi yil kamaymoqda

O‘zbekistonda 2025-yilda 267,1 ming nikoh qayd etilgan. Bu 2018-yildagi rekord ko‘rsatkichdan — o‘sha yili 311,4 ming nikoh qayd etilgan edi — 44,3 mingga kam. Kun.uz Milliy statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga tayanib xabar berishicha, 2021-yildan keyin kamayish har yili kuzatilmoqda: 2022-yilda 296,7 ming nikoh qayd etilgan bo‘lsa, 2023-yilda 283,8 ming, 2024-yilda 271,8 ming, 2025-yilda esa bu ko‘rsatkich 267,1 minggacha pasaygan. Bu so‘nggi yillardagi barqaror tendensiyaning davomi.

To‘ylarni keyinga surishyaptimi? Yosh bo‘yicha ma’lumotlar buni tasdiqlamaydi

Keng tarqalgan taxmin shuki, yoshlar oila qurishni keyinga suryapti. Biroq birinchi marta nikohga kirayotganlarning o‘rtacha yoshi bo‘yicha ma’lumotlar bu taxminni tasdiqlamaydi. Statistika qo‘mitasi ma’lumotlariga ko‘ra, 2025-yilda birinchi nikohdagi erkaklarning o‘rtacha yoshi 25,6 yosh, ayollarniki 21,4 yosh bo‘lgan. 2024-yilda bu ko‘rsatkichlar yuqori edi: erkaklarda 26,2 yosh, ayollarda 21,8 yosh. Demak, o‘tgan yil davomida birinchi nikohning o‘rtacha yoshi o‘smagan, balki biroz pasaygan. Kun.uz ta’kidlaganidek, nikohlar umumiy sonining kamayishi va nikohga kirish yoshining o‘zgarishi — bir xil jarayon emas, bir yil ichida o‘rtacha yoshning pasayishi esa albatta uzoq muddatli tendensiyani aks ettirmaydi. Nashr, shuningdek, nikohlar soniga aholining yosh tuzilishi, mehnat migratsiyasi, ta’lim olish davomiyligi va boshqa demografik omillar ta’sir qilishi mumkinligini qayd etadi, shu bois umumiy nikohlar soniga qarab yoshlarning oilaga munosabati haqida yagona xulosa chiqarish noto‘g‘ri bo‘ladi.

To‘y xarajatlari ijtimoiy majburiyat sifatida

Kun.uz O‘zbekistonda nikohni faqat ikki kishining birga yashashga qaror qilgani deb qarash qiyinligiga e’tibor qaratadi: ko‘p hollarda u to‘y marosimi, uning xarajatlari va qarindoshlar oldidagi ijtimoiy majburiyatlar bilan bog‘liq. 2025-yilda «Yuksalish» harakati bu mavzuda jamoatchilik fikri so‘rovini o‘tkazgan; nashr ma’lumotlariga ko‘ra, to‘y xarajatlari oila qurish oldidagi jiddiy sinov bo‘lib qolmoqda. Ushbu faktlardan tahririyat xulosasi: statistika nikohlar sonining kamayishini birorta bir sabab bilan bog‘lash imkonini bermaydi — na nikohni keyinga surish bilan (yosh o‘smayapti), na to‘ylarning qimmatligi bilan to‘g‘ridan-to‘g‘ri («Yuksalish» so‘rovi tilga olingan, lekin uning natijalari keltirilgan materiallarda ochib berilmagan). Kamayish sabablari, jumladan odamlarning iqtisodiy imkoniyatlari va uy-joy olish sharoitlari ham shular jumlasidandir, Kun.uz ularni nikoh statistikasi bilan birga ko‘rib chiqish kerakligini bildiradi, biroq manbalar hozircha yakuniy xulosalar chiqarmayapti.

Bu nima uchun muhim

Nikohlar sonining barqaror to‘rt yillik kamayishi — 2022-yildagi 296,7 mingdan 2025-yildagi 267,1 minggacha — O‘zbekistonning demografik siyosatiga ta’sir qiladi va to‘g‘ridan-to‘g‘ri yosh oilalarga tegishli, ular uchun, Kun.uz qayd etganidek, nikoh to‘y xarajatlari va qarindoshlar oldidagi majburiyatlar bilan bog‘liq. Keltirilgan faktlardan amaliy xulosa: birinchi nikohning o‘rtacha yoshi o‘smagani va kamayish sabablari to‘g‘risidagi ma’lumotlar (jumladan, to‘y xarajatlari haqidagi «Yuksalish» so‘rovi natijalari) hozircha to‘liq e’lon qilinmagani uchun keyingi xulosalar qo‘shimcha statistika va tadqiqot ma’lumotlarini talab qiladi.