AQShda Rocket Cargo dasturi doirasida yangi sinov uchishi o‘tkazildi — yukni raketa bilan yetkazish

Rocket Cargo dasturi doirasidagi sinov

20-oktabr AQSh harbiy-havo kuchlari Rocket Cargo dasturi doirasida harbiy-havo kuchlari tadqiqot laboratoriyasi — AFRLning yana bir sinovini o‘tkazdi. Dastur yirik tijorat raketalari yordamida ko‘p tonnali yuklarni dunyoning turli hududlariga, jumladan oddiy samolyotlar yetib borishi qiyin bo‘lgan joylarga tezkor yetkazish imkoniyatini baholashga qaratilgan, deb xabar qilmoqda Kun.uz.

Nima tekshirildi va bortda nima bor edi

Nashr ma’lumotlariga ko‘ra, bu uchishda tayyor yetkazib berish tizimini namoyish etish nazarda tutilmagan edi: asosiy vazifa yuklarni uchish va atmosferaga qaytish paytida qanday himoya qilish mumkinligi to‘g‘risida ma’lumot toplash edi. Kapsulaga AFRL tomonidan ishlab chiqilgan bir nechta eksperimental yuk modullari joylashtirildi; ular aniq vazifalar uchun jihozlar hamda parvoz davomida haroratni, zarba yuklamalarini va tebranishni o‘lchagan datchiklar bilan ta’minlangan edi. Favqulodda vaziyatlarda hayotni saqlashga qaratilgan elektronika va uskunalar alohida e’tiborga loyiq ko‘rildi: sinovga akkumulyatorlar, sun’iy yo‘ldosh aloqali treker, teskari osmos asosidagi suvni tozalash tizimi, favqulodda tibbiy yordam vositalari va omon qolish jihozlari kiritildi. Muhandislar, shuningdek, UNI-PAC III qutqaruv chovquni kapsulaga sig‘ishini tekshirdi — bu uni kelgusi sinovlarga kiritish imkoniyatini baholash uchun qilingan.

Yuklarga qo‘yiladigan talablar va loyihaning hozirgi holati

Raketa bilan yetkaziladigan yuklar uchish paytidagi katta yuklamalarga, kosmik parvoz sharoitlariga, yuqori haroratlarga va atmosferaga qaytishdagi mexanik ta’sirlarga bardosh berishi, ayni paytda qo‘nishdan keyin uskunani darhol ishlatish imkoniyatini saqlab qolishi kerak. AFRL ma’lumotiga ko‘ra, tajriba nozik uskunani parvozning barcha bosqichlarida himoya qilish usullarini aniqlashga yordam beradi. Laboratoriya hozirgacha na texnologiyaning amaliy joriy etilish muddatlarini, na kelajakda yukni manzilgacha yetkazish qancha vaqt olishini e’lon qilmadi. Rocket Cargo mavjud harbiy transport tizimlarini to‘ldiruvchi vosita sifatida rejalashtirilgan: bitta uchishda ko‘p tonnali yuklarni qulay uchish-qo‘nish yo‘laklari va rivojlangan yo‘l tarmog‘i bo‘lmagan hududlarga ham raketa bilan yetkazish imkoniyati o‘rganilmoqda. Bunday imkoniyat harbiy amaliyotlardan tashqari qutqaruv ishlarida, tabiiy ofat oqibatlarini bartaraf etishda va uzoq hududlardagi missiyalarda ham foydali bo‘lishi mumkin. Biroq konsepsiya hozirgacha eksperimental bosqichda qolmoqda: ishlaydigan tizimni yaratish uchun uchish xarajatlarini kamaytirish talab etiladi, yuklash va tushirishni tashkil etish, xavfsiz qo‘nish zonalarini belgilash hamda katta hajmdagi yuklarni ishonchli yetkazish imkoniyatini isbotlash kerak.

Kontekst va ahamiyat

Sinov AQSh harbiylari raketa logistikasining asosiy elementlarini — bu holda tibbiy va qutqaruv vositalari, jumladan nozik uskunani parvozning barcha bosqichlarida himoya qilishni — bosqichma-bosqich tekshirishda davom etayotganini ko‘rsatadi. AFRL ma’lumotlariga ko‘ra, bunday yondashuvning amaliy qimmati uchish-qo‘nish yo‘laklari va yo‘llar bo‘lmagan joylarga yuk yetkazish bilan bog‘liq; bu ham harbiy amaliyotlarga, ham qutqaruv ishlariga va tabiiy ofat oqibatlarini bartaraf etishga tegishli. Ammo hozircha na joriy etish muddatlari, na xarajatlar va yetkazish vaqti to‘g‘risidagi ma’lumotlar e’lon qilinmagan, shu bois texnologiyaning real qo‘llanilishi haqida gapirish erta.