Asosiy ma’lumotlar
- Tesla sof foydasi III chorakda — $787 mln (aksiya uchun 22 sent), yiliga nisbatan 43% kamayish; tushumlar — $28 mlrd
- Erkin pul oqimi $1,5 mlrdni tashkil etdi, oqim chiqishi kutilganiga qaramay; 2026-yil uchun kapital xarajatlar prognozi ~$20 mlrdga tushirildi
- Tesla va SpaceX mumkin bo‘lgan birlashishni o‘rganish uchun maxsus qo‘mitalar tuzdi; shartlar kelishilmagan, bitim kafolati yo‘q
Tushumlar deyarli o‘zgarmagan holda foydaning pasayishi
Tesla sun’iy intellekt, robototexnika va haydovchisiz transportga sarflanadigan xarajatlarni oshirish fonida uchinchi chorakda foydaning pasayganini ma’lum qildi. Aksiyadorlarga tegishli sof foyda $787 mln (€701 mln), ya’ni aksiya uchun 22 sentni tashkil etdi, bu bir yil oldingiga nisbatan 43% ga kam. Tushumlar deyarli o‘zgarmadi — $28 mlrd (€24,9 mlrd), analitiklarning $28,3 mlrdlik o‘rtacha prognoziga biroz yetmay qoldi. Avtomobillar savdosi, shuningdek regulyator kreditlari va energiya ishlab chiqarish hamda saqlashdan olinadigan tushumlar kamaydi. Shu bilan birga, aksiya uchun tuzatilgan foyda 48 sentni tashkil etib, Uoll-strit kutganidan 3 sentga oshib ketdi.
Kutilmagan ijobiy pul oqimi
Tesla erkin pul oqimi $1,5 mln (€1,3 mlrd)ni tashkil etdi, AI ga katta xarajatlar hisobga olinsa, analitiklar mablag‘larning chiqib ketishini kutgan edi. Shunga qaramay, ko‘rsatkich bir yil oldingiga nisbatan 62% ga past bo‘ldi. Morningstar analitigi Set Goldshteyn kutilmagan ijobiy pul oqimini chorakning asosiy syurprizi deb atadi va Tesla, ehtimol, AI sohasidagi o‘sishni o‘z mablag‘lari hisobidan moliyalashtirish uchun uzoq muddatli loyihalarni kechiktirib, ko‘proq kapital samarali yondashuvni tanlaganini ta’kidladi. Kapital xarajatlar yiliga nisbatan ikki barobardan ortiq o‘sib, chorak uchun $4,7 mlrdni tashkil etdi, biroq analitiklar ko‘proq kutgan edi. 2026-yil uchun kapital xarajatlar prognozi $25 mlrddan ortiq miqdordan taxminan $20 mlrdga tushirildi. Moliya direktori Vaybhav Taneja kompaniya xarajatlarni samarali boshqarayotganini va ularni asosan operatsion pul oqimi hisobidan moliyalashtirishni rejalashtirayotganini ma’lum qildi.
Avtomobil biznesi va robotaksi
Regulyator kreditlarini hisobga olmaganda, avtomobil biznesining yalpi marjasi sentyabr bilan yakunlangan uch oyda bir yil oldingi 15,4% ga qaraganda 18,1% ga ko‘tarildi. Tesla avvalroq chorak uchun 486 532 avtomobil yetkazib berilganini, bu oldingi uch oydagi 480 126 tadan ko‘p, ammo bir yil oldingiga nisbatan 2% ga kam ekanini ma’lum qilgan edi. Yetkazib berishlar o‘sishi sof foydaning oshishiga olib kelmadi. Shimoliy Amerikada yetkazib berilgan yangi avtomobillarning 75% dan ortig‘i Full Self-Driving (Supervised) haydovchiga yordam paketiga pullik obuna rasmiylashtirilgan holda yetib keladi; bu paket nomiga qaramay, haydovchining faol nazoratini talab qiladi va avtomobilni avtonom qilmaydi. Nashrlar ma’lumotlariga ko‘ra, robotaksi biznesi hozircha Maskning oldingi ambitsiyalarini oqlamaydi: xizmat ishga tushirilgan Texasda avtonom xizmat uchun 800 dan ortiq Tesla avtomobili ro‘yxatga olingan (FSD Database ma’lumotlariga ko‘ra).
O‘sish rejalari va SpaceX bilan mumkin bo‘lgan birlashish
Mask Tesla taxminan 2030-yilga kelib yiliga taxminan 5 mln avtomobil ishlab chiqarish hajmiga chiqishni niyat qilayotganini, 2025-yilda esa bu ko‘rsatkich taxminan 1,65 mln bo‘lishini ma’lum qildi. «Ko‘p yillik og‘ir mehnat va nisbatan sust dinamikadan so‘ng, mening fikrimcha, hozir biz ko‘p qiziqarli narsalar va sezilarli o‘sishni olib keladigan davrga kirib bormoqdamiz», — dedi u. Seshanba kuni SpaceX konferensiya-qo‘ng‘irog‘ida Mask ikkala kompaniya ham mumkin bo‘lgan birlashishni o‘rganish uchun mustaqil direktorlardan iborat maxsus qo‘mitalar tuzganini ma’lum qildi; shartlar kelishilmagan, bitim kafolati yo‘q. Kompaniyalarning umumiy bozor kapitallashuvi taxminan $3,5 trln (€3,1 trln) deb baholanmoqda. Maskning so‘zlariga ko‘ra, kompaniyalar AI dasturiy ta’minoti, chip loyihalash, robototexnika va kosmik hisoblashlarni o‘z ichiga olgan sun’iy yo‘ldosh infratuzilmasi bo‘yicha hamkorlikdan foyda ko‘rishi mumkin. Tesla, shuningdek, Optimus gumanoid robotlariga sarmoya kiritmoqda va SpaceX bilan birga Ostinda chip ishlab chiqarish bo‘yicha Terafab loyihasini rivojlantirmoqda. Tesla qo‘ng‘irog‘ida Mask birlashish haqida batafsil gapirishdan bosh tortdi.
Bozor reaksiyasi
Tesla aksiyalari asosiy sessiyada 3,6% o‘sishdan so‘ng birja tashqarisidagi savdolarda 3,2% ga arzonlashdi. Mumkin bo‘lgan birlashish atrofidagi taxminlar va SpaceX ning kuchli natijalari seshanba kuni ikkala kompaniyaning kotirovkalarining o‘sishini qo‘llab-quvvatladi. Forbes ma’lumotlariga ko‘ra, Nyu-York vaqti bilan soat 10:30 da Maskning boyligi $1,013 trln (€902 mlrd)ga yetib, uni qisqa vaqtga trillion dollar belgisidan yuqoriga qaytardi.
