Asosiy ma’lumotlar

  • Nanmoku (1300 aholi, 70 foizi 65 yoshdan katta) 2014-yilda «yo‘qolib ketish xavfi eng katta» aholi punkti deb e’lon qilingan
  • Belen (Peru) bilan qardoshlik shartnomasi o‘tgan yili imzolangan; ikki talaba qishlog‘ga tashrif buyurgan
  • Mer uzoq muddatli qo‘shni aholi xohlaydi, vaqtinchalik ishchilarni emas; rezidentlik olish mexanizmi nomaqlum

Yo‘qolish xavfi ostidagi qishloq Amazonkadan aholi izlamoqda

Gunma prefekturasidagi Nanmoku — aholisi taxminan 1300 kishi bo‘lgan qishloq, Yaponiyaning eng qari munitsipaliteti: aholining 70 foizi 65 yosh va undan katta. 2014-yilgi tahliliy markaz hisoboti uni «yo‘qolib ketish xavfi eng katta» aholi punkti deb atagan. Mer Sayjo Xasegava so‘zlariga ko‘ra, qishloqda yiliga taxminan 60 kishi vafot etadi, atigi ikki-uch chaqaloq tug‘iladi. «Ularsiz biz hatto jamoat transporti ishdan chiqadigan nuqtaga yetib borishimiz mumkin», — dedi u AFP muxbiriga yangi aholi haqida gapirib. AFP muxbirining kuzatishicha, Nanmoku daryosi bo‘ylab cho‘zilgan asosiy ko‘chada uylar va do‘konlar joylashgan, ularning bir qismi tashlab ketilgan, yomg‘irli dam olish kunlarida ko‘chalar deyarli bo‘sh ko‘ringan.

Belen bilan qardoshlik va talabalar tashrifi

O‘tgan yili Nanmoku Amazonkadagi Peru Ikitos shahridagi Belen tumani bilan qardoshlik shartnomasini imzoladi. Belen meri Lina Arista Lopes va ikki yosh ayol qishloqqa, jumladan keksalar uyiga tashrif buyurdi. 19 yoshli talaba Vendi Sangama AFPga shunday dedi: «Kelganimdan buyon bu joyni hamma narsasi bilan sevib qoldim. Va ha, bu men o‘zimni yashayotgan va o‘rnashib qolgan holda tasavvur qila oladigan shahar». Uning 23 yoshli yo‘ldoshi Ketsi Yaguarkani tashrifni «aql bovar qilmaydigan» deb atadi va imkon bo‘lsa qolib ketishini aytdi. Mer Xasegava shartnoma ko‘proq strategiya emas, balki yapon-peru tadbirkor bilan tasodifiy uchrashuv natijasi ekanini aytadi, garchi Peruda dunyodagi uchinchi yirik nikkey (yapon muhojirlari va ularning avlodlari) diasporasi yashaydi.

Ikkala tomonning motivlari

Faqat havo yoki suv orqali boriladigan va «Lotin Amerikasi Venetsiyasi» deb ataladigan Belen — aholisi 60 mingdan ortiq, o‘rtacha yoshi taxminan 27 yosh bo‘lgan kambag‘al tuman. Aholi asosan norasmiy savdo va qishloq xo‘jaligi (yuka, guruch, makkajo‘xori) bilan kun kechiradi. «Bizda Belenda og‘ir reallik bor. Ish yo‘q», — dedi Lopes, iqtisodiy vaziyat tufayli yoshlar boshqa shaharlarga ketishni ko‘proq xohlashini qo‘shib. Sangama vatanidagi oilasini qo‘llab-quvvatlash imkoni bo‘lsa, ko‘chish «eng yaxshi variant» bo‘lishi mumkinligini, ammo yaqinlardan ayrilish «albatta sinov bo‘lishini» ta’kidladi.

To‘siqlar va mer pozitsiyasi

Potensial yangi kelgindilar Yaponiyada yashash vizasini qanday olishlari nomaqlumligicha — buni AFP ham, euronews ham ta’kidlaydi. Qo‘shni munitsipalitetlar malakali mutaxassislar va texnik amaliyotchilar uchun qisqa muddatli dasturlar bo‘yicha asosan g‘amxo‘r ishchilarni qabul qilgan, ammo Xasegava boshqa yondashuvni ko‘radi: u Belen aholisini Nanmokuda uzoq umr qurishga tayyor yakkayurtlari sifatida qabul qilishni xohlaydi. «Bizga qo‘l yetmasa, agentlik orqali oddiygina ishchi jalb qilish yondashuvi qishlog‘imizga to‘g‘ri kelmaydi», — dedi u. Shu bilan birga, Yaponiyada migratsiyaga qarshilik kuchayib bormoqda, bosh vazir Sanae Takaichi chet elliklarga nisbatan qoidalar qat’iylashtirilishini tarafdor. Qishloq ilgari ham mamlakatning boshqa hududlaridan yoshlarni jalb qilishga harakat qilgan, ammo ish o‘rinlari kam, tog‘li hududda qishloq xo‘jaligi yerlari cheklangan.

Mahalliy aholi qarashi

Bir necha yil oldin Kioto hududidan Nanmokuga ko‘chib kelgan 34 yoshli Yuki Vanibuchi yangi kelgindilar uchun til to‘sig‘i kabi qiyinchiliklarni ko‘rsatib o‘tdi: «Bu yerda mashinasiz yashab bo‘lmaydi, haydovchilik guvohnomasini olish uchun yapon tili kerak bo‘ladi». Shu bilan birga, uning so‘zlariga ko‘ra, «shaxsan menga bu yerga har xil tarixga ega odamlar yashashga kelganda qiziqroq». Uch farzandi yirik shaharlarga ketgan 87 yoshli aholi Xiroxi Ihara dedi: «Men qishloqqa ko‘proq yoshlar kelib yashashini xohlayman. Yaponiya aholisi kamaymoqda. Chet eldan odamlar kelib, o‘z kuchlari bilan bizni qo‘llab-quvvatlasa, bu eng yaxshi bo‘ladi deb o‘ylayman». Euronews ma’lumotlariga ko‘ra, qishloq maktablarda, jamoat transportida va parvarish muassasalarida ishchilardan qattiq ozod, rasmiylar esa bu tashabbus ikkala jamoaga ham foyda keltirishi mumkinligiga ishonadi.