Asosiy ma’lumotlar
- Paxta kuniga bag‘ishlangan konferensiya ilk bor Markaziy Osiyoda — 2026-yil 7-oktabrda Toshkentda bo‘lib o‘tdi
- Unda FAO, WTO, ICAC va 30 dan ortiq davlat mutaxassislari qatnashdi
- Vazir Ibrohim Abdurahmonov «5D» tamoyillarini taqdim etdi; ILO 2021-yilda tizimli majburiy mehnatning tugaganini qayd etgan, Cotton Campaign boykoti 2022-yil martda bekor qilingan
Toshkentdagi konferensiya
2026-yil 7-oktabrda Toshkentda Paxta kuniga bag‘ishlangan xalqaro konferensiya bo‘lib o‘tdi. Unda BMTning Oziq-ovqat va qishloq xo‘jaligi tashkiloti (FAO), Jahon savdo tashkiloti, Paxta bo‘yicha xalqaro maslahat qo‘mitasi (ICAC) vakirlari hamda 30 dan ortiq davlatning tarmoq mutaxassislari qatnashdi. Bu haqda Kun.uz xabar beradi, uning muxbiri tadbir doirasidagi muhokamalarni kuzatib bordi.
Paxta kunining tarixi
Paxta kuni 2019-yilda to‘rtta afrikalik paxtachilik davlati — Benin, Burkina-Faso, Mali va Chad tashabbusi bilan ta’sis etilgan. Har yili 7-oktabrda WTO va BMT qo‘llab-quvvatlashida nishonlanadi. Asosiy tadbir 2024-yilda Beninda, 2025-yilda Italiyada o‘tkazilgan. 2026-yilda konferensiya ilk bor Markaziy Osiyoda bo‘lib o‘tdi. Tadbirda O‘zbekistonda o‘tkazish to‘g‘risidagi kelishuv 2025-yil noyabrda prezident Shavkat Mirziyoyevning AQShga tashrifi chog‘ida vazir Abdurahmonov va ICAC ijrochi direktori Erik Traxtenberg o‘rtasida erishilgan edi.
Boykotning bekor qilinishi
O‘zbekiston uchun bu kun alohida ahamiyatga ega. Konferensiyada ko‘rsatilgan rasmiy videoyozuvda ta’kidlanganidek, Xalqaro mehnat tashkiloti 2021-yilda O‘zbekiston paxta maydonlarida tizimli majburiy mehnatning tugaganini qayd etgan, 2022-yil 10-martda esa Cotton Campaign koalitsiyasi o‘zbekiston paxtasiga qo‘yilgan boykotni rasman bekor qilgan. Shundan so‘ng O‘zbekiston o‘z paxtasini xalqaro bozorda erkin sotish imkoniyatini qayta oldi.
Vazirning «5D» tamoyillari
O‘zbekiston qishloq xo‘jaligi vaziri, biologiya fanlari doktori Ibrohim Abdurahmonov nutqining asosiy qismini «5D» deb nomlagan tamoyillarga bag‘ishladi — inglizcha diversify, doable, design, discipline va durable so‘zlarining bosh harflari bo‘yicha: nav va texnologiyalarning xilma-xilligi, qoidalarni fermerlar uchun qo‘l keladigan darajada soddalashtirish, dalani aniq rejalashtirish, intizom va barqarorlik. Vazirning aytishicha, iqlimning tez o‘zgarishi tufayli bitta nav va bitta usulda qolish mumkin emas, shu sababli O‘zbekiston dunyoning turli seleksiya markazlaridan navlarni keltiradi va moslashtiradi. «Biz har qanday agrotexnologiyaga ochiqmiz», — dedi Abdurahmonov. U, shuningdek, paxtachilikdagi ko‘plab texnologiyalar fermerlar uchun murakkabligi sababli qo‘llanilmasligini qayd etib, buni ikkinchi tamoyil — qo‘l keladigan soddalik bilan izohladi. Misol sifatida u paxta chigirtkasi balandligi haqidagi qoidani keltirdi va uni quyidagicha izohladi (Kun.uz nashrida izoh to‘liq keltirilmagan).
