Asosiy ma’lumotlar
- Kun.uzning «5 daqiqa» rubrikasi Turgenevning «Mumu» asariga bag‘ishlandi
- Gerasim — kuchli, ammo kar-ot qahramon, Moskvada xonimga xizmatga olib kelinadi
- Xonim uning Tatyana bilan munosabatini buzadi va keyinchalik Gerasimdan Mumu itini yo‘q qilishni talab qiladi
Rubraning navbatdagi mavzusi — klassik asar
Kun.uz «5 daqiqa» rubrikasining navbatdagi sonida nodir klassik asar — Ivan Turgenevning «Mumu» hikoyasiga to‘xtadi. Matn bosh qahramon — Gerasimning sarguzashtlariga bag‘ishlangan.
Gerasim va Moskvadagi yangi hayot
Gerasim shunday kuchli ediki, uning ishini odatda bir necha kishi bajarardi, biroq u kar-ot edi — na gapira olardi, na eshitardi. U qishloqda yashardi, yer haydardi va o‘z mehnati bilan kun kechirardi. Keyin uni Moskvaga olib kelib, boy xonimning hovlisida xizmatchi qilishadi. Gerasim yangi hayotga moslashishga harakat qiladi; atrofidagilar bilan muloqot unga qiyin bo‘lsa-da, ishini yaxshi bajarardi. Uning sukuti zaiflikdan emas, balki imkoniyatlari tabiatidan kelib chiqqan edi.
Tatyana va xonimning aralashuvi
Xonimga qaram bo‘lgan boshqa odamlar ham taqdirini o‘zlari hal qila olmasdi. Gerasim Tatyana — mehnatkash ayolga oshiq bo‘ladi, biroq xonim Tatyana boshqa erkakka turmushga chiqishi kerak deb hisoblab, uni bir «paytavoquloq»ga berishni buyuradi. Na Tatyana, na Gerasim bu qarorni o‘zgartira olmadi. Matn muallifi aynan shu epizod asarning asosiy muammosini ko‘rsatadi, deb ta’kidlaydi: xonim atrofidagilar hayotiga aralashishni o‘zining tabiiy huquqi deb bilardi va boshqalarning xohishini ikkinchi darajali hisoblar edi.
Mumuning paydo bo‘lishi
Bir kuni Gerasim suvga tushib ketgan itchoqni qutqarib, uyiga olib boradi va parvarishlaydi. Itchoq kattalashadi va unga Mumu deb nom qo‘yiladi. Gerasim unga mehr qo‘yadi va Mumu ham egasiga qattiq bog‘lanadi. Gerasim uchun alohida bir olam paydo bo‘ladi: u odamlar bilan gaplasha olmasdi, biroq Mumu bilan gapirish shart emas edi. Mumu uni kutardi, ovozini yoqtirmasdi, lekin qadamlarini tanirdi. Gerasim o‘zi kimdir uchun muhim ekanini va kimdir uning mehriga muhtoj ekanini his qilardi.
Xonimning talabi
Biroq xonim Mumuni yoqtirmasdi; itning havlashi uni g‘azalandirardi. Avval Mumuni hovlidan yo‘qotishga harakat qiladi; Gerasim uni yashiradi, biroq xonim topadi. Uning xohishi o‘zgarmaydi: Mumu bu yerda qolmasligi kerak. Kun.uz matni shu yerda yakunlanadi.
