«havo sifati» mavzusidagi yangiliklar: voqealar, faktlar va tafsilotlar — tafs uz.
13 maqola
Ekologiya qo‘mitasi 28-oktyabr kuni Toshkentda havo sifati xalqaro AQI indeksi bo‘yicha «qizil» darajada kutilayotganini ma’lum qildi. Sezgir guruhlar vakillariga kechqurun va tunda ko‘chaga chiqmaslik, chiqish zarur bo‘lsa niqob taqish tavsiya qilindi.
Otabek YusupovKlimatolog Erkin Abdullaxatov kelgusi hafta ob-havosi haqida gapirib berdi: Qoraqalpog‘iston va Xorazmda tunda −2 darajagacha qiroz, kunduzi +25 darajagacha isish, shamol tinchlanganda zararli zarralarning to‘planish xavfi hamda nozik guruhlar va fermerlar uchun tavsiyalar.
Otabek YusupovHokimiyat idoralari Toshkentdagi havo ifloslanishini 25–26-oktyabrda sun’iy yo‘ldoshlar qayd etgan yirik chang massalari va normadan deyarli olti barobar kam bo‘lgan yog‘inlar bilan bog‘lamoqda. 26-oktyabr kechqurun AQI indeksi 155–195 — «noqulay salomatlik» darajasiga yetdi. Ekologiya qo‘mitasi qurilish tashkilotlari, korxonalar va issiqlik elektr stansiyalarini ogohlantirdi, Uzgidromet 1-noyabrgacha chang konsentratsiyasining oshishi mumkinligini bildirmoqda.
Sevara AzamovaUzgidromet 1-noyabrgacha Toshkentda yog‘ingarchilikning bo‘lmasligi, kuchsiz shamol va atmosfera inversiyasi tufayli chang va boshqa ifloslantiruvchi moddalar konsentratsiyasi oshishi mumkinligi haqida ogohlantirdi. Kunduzi +18…+20, kechasi taxminan +8…+10 daraja issiq kutilmoqda.
Aziz Karimov25–26-oktabr o‘rtasidagi tunda harorat inversiyasi, keskin sovqotish va kuchsiz shamol tufayli Toshkentda havo sifati yomonlashdi: PM2.5 va PM10 konsentratsiyalari oshib, ayrim kuzatuv punktlarida xalqaro AQI indeksi «zararli» va «juda zararli» toifalariga yetdi. Meteosat sun’iy yo‘ldoshi 26-oktabr kuni soat 00:00 dan 08:00 gacha shahar ustidagi changni qayd etdi. Komissiya bashoratiga ko‘ra, dushanba kuni davomida havo zararli qoladi.
Javlon TursunovKlimatolog Erkin Abdullaxatovning Gazeta uchun haftalik sharhiga ko‘ra, hafta boshi O‘zbekistonda Sibir antisiklonining janubiy chekkasi ta’sirida o‘tadi: shimolda tunda −2…−3 darajagacha qiroz, kunduzi +20…+22 daraja. Payshanbadan antisiklon chekinadi, tog‘larda yog‘in bo‘lishi mumkin. Shamolning kuchsizlanishi Toshkent va vodiyda havo sifatini yomonlashtirishi mumkin.
Aziz KarimovO‘zbekiston Ekologiya va iqlim o‘zgarishi qo‘mitasi ma’lum qilishicha, 25 dan 26 oktyabrga o‘tar kechasi noqulay meteorologik sharoitlar tufayli Toshkentda PM zarrachalari konsentratsiyasi ortishi mumkin: xalqaro AQI indeksi bo‘yicha havo «noqulay», milliy indeks bo‘yicha esa «to‘q sariq» darajasiga yetishi kutilmoqda. Sabab sifatida havoning sovishi, kuchsiz shamol va harorat inversiyasi ko‘rsatilgan.
Aziz Karimov23–24-oktabr o‘tar kechasi Toshkentda meteorologik sharoitlar — haroratning pasayishi, kuchsiz shamol va temperatura inversiyasi tufayli havo sifati qisqa muddatga yomonlashdi. Maxsus komissiya ma’lumotlariga ko‘ra, kuzatuv punktlarining aksariyatida PM2.5 ifloslanish darajasi xalqaro AQI indeksi bo‘yicha «noqulay» va «juda noqulay» toifalariga mos kelgan, milliy indeks bo‘yicha esa «sariq» daraja saqlangan. 24-oktabr kunduzi ko‘rsatkichlar yaxshilanishi kutilgan edi.
Javlon TursunovMilliy ekologiya va iqlim o‘zgarishi qo‘mitasi prognoziga ko‘ra, 24-oktabr kechasi Toshkentda harorat pasayishi, kuchsiz shamol va kuchli inversiya tufayli PM2.5 va PM10 zarrachalari konsentratsiyasi oshadi. Xalqaro AQI indeksi bo‘yicha havo «noqulay» darajaga yetishi mumkin, milliy indeks bo‘yicha esa «sariq» darajada qoladi. Ertalabdan bosqichma-bosqich yaxshilanish kutilmoqda.
Sevara AzamovaO‘zbekiston Milliy ekologiya va iqlim o‘zgarishi qo‘mitasi 20-oktabr kechqurun Toshkentda PM2,5 va PM10 zarrachalari konsentratsiyasi oshishini ma’lum qildi. Kechasi va ertalab havo sifati xalqaro AQI indeksi bo‘yicha «sezgir guruhlar uchun noqulay» darajasida, milliy shkala bo‘yicha esa «sariq» darajasida bo‘lishi prognoz qilinmoqda. Sabab sifatida +9 darajagacha sovush, kuchsiz shamol va kuchli harorat inversiyasi atalgan. 21-oktabr ertalab inversiya kuchsizlangani bilan havo «o‘rtacha» darajaga qaytishi kerak.
Javlon Tursunov16 oktyabr kuni kechasi Toshkentda noqulay ob-havo sharoitlari va temperaturalar inversiyasi tufayli havo sifati yomonlashdi: 15 oktyabr soat 21:00 dan boshlab AQI indeksi sezuvchan guruhlarga uchun noqulay darajaga ko'tarildi, cho'qqi 00:00 da bo'ldi. Harorat 11,8 darajagacha pasaydi, shamol zaif edi. 16 oktyabr kuni kunduzi AQI bo'yicha o'rtacha daraja kutilmoqda, havo Maxsus komissiya tomonidan doimiy monitoring ostida.
Javlon TursunovEkologiya qo‘mitasi Toshkent aholisining ko‘mir bilan isitiladigan issiqxonalardan chiqadigan chiqindilarga nisbatan shikoyatlari o‘sib borayotganini ma’lum qildi. Issiqxona xo‘jaliklari egalari obyektlarni modernizatsiya qilishga tayyorliklarini bildirib, gaz, elektr, geotermal va quyosh energiyasiga o‘tish hamda chiqindilarni onlayn monitoring qilishni taklif qildi.
Javlon TursunovToshkentda 14-oktabr kechqurun havoning sifati yomonlashishi kutilmoqda: ifloslanish indeksi 100–150 punktgacha yetishi mumkin, bu sezgir guruhlar uchun noqulay daraja. Ekologiya va iqlim o‘zgarishi milliy komissiyasi ma’lumotiga ko‘ra, eng yuqori ifloslanish soat 22:00–23:00 da shaharning shimoliy va g‘arbiy qismlarida kutiladi. Sabab — kuchsiz shamol va harorat inversiyasi. Nafas yo‘llari kasalliklari bor odamlarga ochiq havoda uzoq bo‘lish va kuchli jismoniy yuklamalarni cheklash tavsiya etiladi.
Javlon Tursunov
