O‘zbekistonda 26 oktyabr — 1 noyabr haftasida: avval sovuq tunlar, so‘ngra +22 darajagacha iliqshuv

Sibir antisikloni hafta boshidagi ob-havoni belgilaydi

Klimatolog Erkin Abdullaxatov Gazeta uchun tayyorlagan navbatdagi haftalik ob-havo sharhida hafta boshidagi sovuqlanishni Sibir antisiklonining janubiy chekkasi ta’siri bilan izohladi. Uning aytishicha, payshanbagacha mamlakatda quyoshli, quruq ob-havo va tunda qiroz bo‘lishi kutilmoqda. Payshanbadan boshlab antisiklon chekinadi va janubdan iliqroq havo keladi, bu tog‘li hududlar va ularga yaqin joylarga ozgina yog‘in olib kelishi mumkin.

Uzgidromet ma’lumotlariga ko‘ra harorat va yog‘inlar

Uzgidromet prognozlariga ko‘ra, haftaning ish kunlari asosan quruq o‘tadi, yog‘inlar faqat 28–29 oktyabrda tog‘larda, dam olish kunlari esa ayrim joylarda tog‘ etaklarida kutilmoqda. Hafta boshida Qoraqalpog‘iston Respublikasi, Xorazm viloyati, Qizilqum cho‘llari va Navoiy viloyatining tog‘larida tungi harorat −2…−3 darajagacha pasayadi. Mamlakatning qolgan qismida tunda +3…+8, janubiy viloyatlarda +5…+10 daraja kutilmoqda. Hafta o‘rtasidan boshlab tungi va ertalabki harorat biroz ko‘tariladi, dam olish kunlariga kelib ayrim joylarda sezilarli darajada iliq bo‘ladi.

Kunduzgi iliq va iqlimiy normadan chetlanishlar

Kunduzi hafta boshida ko‘p hududlarda maksimal harorat +20 darajaga yetadi, 29–31 oktyabrda esa +22 darajagacha bo‘ladi; tog‘larda +12…+17 daraja kutilmoqda. Chet eldagi Meteoinfo.ru ob-havo byurosi ma’lumotlariga ko‘ra, 26–30 oktyabrda O‘zbekistonning katta qismida o‘rtacha harorat ko‘p yillik iqlimiy normaga yaqin bo‘ladi yoki undan 1–2 daraja past bo‘ladi. Uzgidrometning boshqa bir xabari va Yevropa ECMWF markazining prognozlariga ko‘ra, mamlakatning katta qismida haftalik o‘rtacha harorat normaga yaqin, shimolda 1–2 daraja past, tog‘larda iliqroq bo‘ladi; yog‘inlar bo‘yicha bu davr oktyabr normalaridan sezilarli darajada quruqroq bo‘lishi mumkin.

Havo sifati va salomatlik

Sharhda qayd etilishicha, 26–28 oktyabrda antisiklon davrida shamolning kuchsizlanishi va atmosferada turg‘unlik havo sifatini vaqtincha yomonlashtirishi mumkin, ayniqsa Toshkent va vodiyda, bu yerda yer yuziga yaqin qatlamda PM2,5 mayda zarralarining to‘planish xavfi ortadi. Uzgidromet haftada kuchli shamollar kutmaydi, havoda changning keskin ortishi ham hozircha prognoz qilinmaydi. Muallif ta’kidlaganidek, xalqaro epidemiologik tadqiqotlar shuni ko‘rsatadiki, sutkalik harorat amplitudasining ortishi salbiy natijalar xavfini oshirishi mumkin, xususan nafas olish va yurak-qon tomir kasalliklari bilan bog‘liq; bolalar, qariyalar, astma bilan og‘riganlar va yurak-qon tomir kasalliklari borlar ehtiyot bo‘lishi lozim. Havo sifati yomonlashganda Sanitar-epidemiologiya qo‘mitasi tavsiyalar tayyorlagan turli yosh guruhlari va bemorlar uchun.

Kosmik ta’sirlar va hafta yakunlari

Quyosh faolligi bo‘yicha amaldagi prognozlarga ko‘ra, haftaning ish kunlari magnetosferadagi bezovtalanishlar sariq va yashil xavf darajasida bo‘lishi mumkin, bunda ish haftasining boshi va oxirida sariq daraja kutilmoqda. Muallif ta’kidlaydiki, magnit bo‘ronlarining salomatlikka ta’siri haqida aniq ilmiy xulosalar hozircha yo‘q, shuning uchun ularning salomatlikka yagona ta’sir qilayotganini da’vo qilish xato bo‘lardi. Umuman olganda, 26 oktyabr — 1 noyabr kunlari mamlakatda avval sovuq, so‘ngra asta-sekin iliqshuvchi barqaror ob-havo prognoz qilinmoqda; zich aholi yashaydigan hududlarda atmosferadagi inversiyaning kuchayishi mayda chang zarralari konsentratsiyasining ortishiga olib kelishi mumkin.

Bu nima uchun muhim

Prognoz mamlakat aholisining kundalik qarorlariga to‘g‘ridan-to‘g‘ri tegishli: hafta boshida shimolda ertalabki −2…−3 darajagacha bo‘lgan qirozlar kunduzgi +20…+22 darajali iliq haroratga qaramay, iliqroq kiyim talab qiladi, kunduzgi va tungi harorat o‘rtasidagi katta farq ayniqsa zaif guruhlar uchun muhim. Toshkent va vodiy aholisi atmosferadagi turg‘unlik tufayli havo sifatining vaqtincha yomonlashishi ehtimolini hisobga olishi va zarur bo‘lganda Sanitar-epidemiologiya qo‘mitasining tavsiyalariga tayanishi ma’qul. Harorat va yog‘inlarning aniq qiymatlari Uzgidromet prognozlari yangilanishi bilan aniqlashtirilishi mumkin.